മോട്ടി ദാമനിലെ ദാമൻവാഡ ഗ്രാമത്തിൽ വിനോദസഞ്ചാര വികസന പദ്ധതികൾക്കായി ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന്റെ കരട് പുനരധിവാസ-പുനഃസ്ഥാപന പദ്ധതി (Rehabilitation and Resettlement Scheme) ദാമൻ കളക്ടറേറ്റിലെ കളക്ടറുടെ ഓഫീസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലി ദാമൻ ദിയു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ വെബ്സൈറ്റിൽ 2026 നവംബർ 17 നാണ് ഈ അറിയിപ്പ് വന്നത്. പൊതു ആവശ്യത്തിനായി ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് നിർബന്ധമായ ഒരു നടപടിയാണ് കരട് പുനരധിവാസ പദ്ധതി; ബാധിതരായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ടത് അതിൽ വ്യക്തമാക്കും. ദാമൻ പട്ടണത്തിലെ പഴയ കോട്ടമതിലിനുള്ളിലെ ഭാഗമാണ് മോട്ടി ദാമൻ; ഭരണസെക്രട്ടേറിയറ്റും പോർച്ചുഗീസ് കാലത്തെ കെട്ടിടങ്ങളും ഇവിടെയാണ്. കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെ മൂന്ന് ജില്ലകളിൽ ഒന്നാണ് ദാമൻ; മറ്റുള്ളവ ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലിയും ദിയുവുമാണ്.
ഗ്രാമം:Damanwada, Moti Damanപുറത്തിറക്കിയ ഓഫീസ്:Office of the Collector, Collectorate, Daman
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലി ദാമൻ ദിയു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിലെ മൂന്ന് ജില്ലകളിൽ ഒന്നാണ് ദാമൻ; അതിന്റെ പഴയ കോട്ടഭാഗമാണ് മോട്ടി ദാമൻ.
2026 നവംബർ 15, 16 തീയതികളിലെ ഛഠ് പൂജ ആഘോഷങ്ങൾക്കായി ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത, 2023 (BNSS) ലെ സെക്ഷൻ 163 പ്രകാരം ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലി കളക്ടറേറ്റിലെ ജില്ലാ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ഉത്തരവിട്ടു. 2026 നവംബർ 13 നാണ് ജില്ലാ വെബ്സൈറ്റിൽ ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. മനുഷ്യജീവൻ, ആരോഗ്യം, സുരക്ഷ എന്നിവയ്ക്കുള്ള അപകടമോ പൊതുസമാധാന ലംഘനമോ തടയാൻ ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റിനോ അധികാരപ്പെടുത്തിയ എക്സിക്യൂട്ടീവ് മജിസ്ട്രേറ്റിനോ ഉത്തരവ് നൽകാനുള്ള വ്യവസ്ഥയാണ് സെക്ഷൻ 163. പുതിയ മൂന്ന് ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ വന്നപ്പോൾ പഴയ ക്രിമിനൽ നടപടി ചട്ടത്തിലെ സെക്ഷൻ 144 ന് പകരമായി വന്നതാണ് ഇത്. കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലയാണ് ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലി; സിൽവാസയാണ് പ്രധാന പട്ടണം.
വ്യവസ്ഥ:Section 163, Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023സന്ദർഭം:Chhath Puja, 15 and 16 November 2026
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ക്രിമിനൽ നടപടി ചട്ടത്തിലെ സെക്ഷൻ 144 ന് പകരം വന്നതാണ് ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത, 2023 ലെ സെക്ഷൻ 163.
ഈ മാസം ദാമനിൽനിന്നും സിൽവാസയിൽനിന്നും വരുന്ന കളക്ടറേറ്റ് ഉത്തരവുകൾ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറല്ല, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ നയിക്കുന്ന ഭരണസംവിധാനത്തിൽനിന്നാണ്. ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലി ദാമൻ ദിയു ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ (Administrator) ആയി ശ്രീ പ്രഫുൽ പട്ടേലിന്റെ പേരാണ് ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് നൽകുന്നത്. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 29 ന് ദാമൻ ദിയു അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായി അദ്ദേഹം ചുമതലയേറ്റു. 2016 ഡിസംബർ 30 ന് ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലിയുടെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായി നിയമിതനായി; വെബ്സൈറ്റിലെ പട്ടികയിൽ 2016 ഓഗസ്റ്റ് 29 മുതൽ അവസാന തീയതിയില്ലാതെ കാലാവധി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 239 പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതിയാണ് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററെ നിയമിക്കുന്നത്. അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററുടെ അഡ്വൈസറെയും വെബ്സൈറ്റ് പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന് സ്വന്തം നിയമസഭയില്ല.
പദവി:Administrator of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diuദാമൻ ദിയുവിൽ ചുമതലയേറ്റത്:29 August 2016ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥ:Article 239
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 239 പ്രകാരം നിയമിക്കുന്ന അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ വഴിയാണ് രാഷ്ട്രപതി കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം ഭരിക്കുന്നത്.
AdministratorAdministrator of a union territory — കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തെ നയിക്കാൻ രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ചിലയിടത്ത് ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ എന്ന പേരിലാണ്.
സിൽവാസ കളക്ടറേറ്റിൽനിന്ന് ഇപ്പോൾ വരുന്ന ജില്ലാ ഉത്തരവുകൾ ഗോവയിൽനിന്ന് വേറിട്ട് ഇന്ത്യയോട് ചേർന്ന ഒരു പ്രദേശത്തെ സംബന്ധിച്ചാണ്. 1954 ഓഗസ്റ്റ് രണ്ടിനാണ് ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലി പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽനിന്ന് മുക്തമായത്. കുറച്ചു വർഷം സ്വന്തം സംവിധാനത്തിലൂടെ ഭരിച്ചശേഷം, 1961 ജൂൺ 12 ന് വരിഷ്ഠ പഞ്ചായത്ത് (Varistha Panchayat) ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ചേരാൻ പ്രമേയം പാസാക്കി. തുടർന്ന് പാർലമെന്റ് ദാദ്ര ആൻഡ് നാഗർ ഹവേലി ആക്ട്, 1961 (Act No. 35 of 1961) പാസാക്കി; ഇതോടെ പ്രദേശം ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി. 491 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് വിസ്തൃതി; ഇന്നത്തെ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലയാണിത്. പ്രധാന പട്ടണം സിൽവാസ; ഗുജറാത്തിനും മഹാരാഷ്ട്രയ്ക്കും ഇടയിൽ കടലിലേക്ക് തുറക്കാത്ത പ്രദേശമാണ് ഇത്.
വിമോചനം:2 August 1954നിയമം:Dadra and Nagar Haveli Act, 1961 (Act No. 35 of 1961)വിസ്തൃതി:491 sq km
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: 1954 ഓഗസ്റ്റ് രണ്ടിന് ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലി മുക്തമായി; ദാദ്ര ആൻഡ് നാഗർ ഹവേലി ആക്ട്, 1961 വഴി ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി.
ദാമൻ കളക്ടറേറ്റിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഭൂമി അറിയിപ്പ് ഗോവയിലൂടെ ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ഒരു ജില്ലയെ സംബന്ധിച്ചാണ്. 1961 ഡിസംബർ 19 ന് ദിയു പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൽനിന്ന് മുക്തമായി; തുടർന്ന് ഗോവ, ദാമൻ ആൻഡ് ദിയു എന്ന കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായി. 1987 മേയ് 30 ന് ഗോവ സംസ്ഥാനമായതുവരെ ആ ഒറ്റ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം നിലനിന്നു. അന്നുമുതൽ ദാമനും ദിയുവും വേറിട്ട കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായി. ദാമന്റെ വിസ്തൃതി 72 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററും ദിയുവിന്റേത് 40 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററുമാണ്; രണ്ടും വളരെ ചെറുതാണ്. ഗുജറാത്ത് തീരത്തിന് അടുത്തുള്ള ദ്വീപാണ് ദിയു; ദാമൻ കരയിലെ തീരപ്രദേശത്താണ്. രണ്ടിനും സ്വന്തം മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലുണ്ട്.
ദിയു മുക്തമായത്:19 December 1961ഗോവ സംസ്ഥാനമായത്:30 May 1987ദാമൻ, ദിയു വിസ്തൃതി:72 sq km and 40 sq km
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: 1961 ഡിസംബർ 19 ന് ദിയു മുക്തമായി; 1987 മേയ് 30 ന് ഗോവ സംസ്ഥാനമായപ്പോൾ ദാമനും ദിയുവും വേറിട്ട കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായി.
ഈ മാസം സിൽവാസ, ദാമൻ, ദിയു എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്ന് വന്ന ഉത്തരവുകൾ ഒരു ചെറിയ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെ മൂന്ന് ജില്ലകളിൽനിന്നാണ്. ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലിയുടെ വിസ്തൃതി 491 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ, ദാമന്റേത് 72, ദിയുവിന്റേത് 40. 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ജനസംഖ്യ ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലിയിൽ 343,709, ദാമനിൽ 191,173, ദിയുവിൽ 52,074. സാക്ഷരത ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലിയിൽ 76.2 ശതമാനം, ദാമനിൽ 88.06 ശതമാനം, ദിയുവിൽ 83.46 ശതമാനം. സ്ത്രീപുരുഷ അനുപാതം ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലിയിൽ 774, ദാമനിൽ 534, ദിയുവിൽ 1,031. ഗുജറാത്തി, മറാഠി, പോർച്ചുഗീസ്, ഹിന്ദി എന്നിവ മൂന്ന് ജില്ലകളിലും സംസാരിക്കുന്നു; ദാദ്ര നാഗർ ഹവേലിയിൽ വർലിയും കൊക്നിയും ഉണ്ട്. മൂന്നിടത്തും സ്വന്തം മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലുകളുണ്ട്.
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഈ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിലെ മൂന്ന് ജില്ലകളിൽ ആയിരത്തിന് മേൽ സ്ത്രീപുരുഷ അനുപാതമുള്ളത് ദിയുവിൽ മാത്രം; ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാക്ഷരത ദാമനിൽ.
ദാമൻവാഡയിൽ വിനോദസഞ്ചാര പദ്ധതികൾക്കായി ഏറ്റെടുക്കുന്ന ഭൂമി, ഇന്നും ഔദ്യോഗികമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന കോട്ടയുള്ള അതേ മോട്ടി ദാമൻ പ്രദേശത്താണ്. ദാമൻ പോർച്ചുഗീസ് പ്രദേശമായിരുന്ന 1559 നും 1581 നും ഇടയിലാണ് മോട്ടി ദാമൻ കോട്ട (Fort of Moti Daman) നിർമിച്ചത്. കോട്ടമതിൽ ഏകദേശം 30,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മതിലിലൂടെ നടന്ന് പത്ത് ബുരുജുകൾ കാണാം. മതിലിനുള്ളിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററുടെ സെക്രട്ടേറിയറ്റും ഗവൺമെന്റ് ഹൗസും, ബോം ജീസസ് കത്തീഡ്രലും ഡൊമിനിക്കൻ മൊണാസ്ട്രിയും, കവിഭവനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബൊക്കാഷ് ഹൗസും, പഴയ ദീപസ്തംഭവും ഉണ്ട്. കോൺവെന്റ് സ്കൂൾ, സർക്കാർ ക്വാർട്ടേഴ്സ്, പ്രാഥമികാരോഗ്യ കേന്ദ്രം, ജില്ലാ ലൈബ്രറി, ജില്ലാ കോടതി, ദാമൻ മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ, മൂന്ന് ഉദ്യാനങ്ങൾ എന്നിവയും ഇതിനുള്ളിലാണ്.
നിർമാണകാലം:1559 to 1581ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിസ്തൃതി:About 30,000 sq mബുരുജുകൾ:10
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: 1559 നും 1581 നും ഇടയിൽ നിർമിച്ച മോട്ടി ദാമൻ കോട്ടയ്ക്ക് പത്ത് ബുരുജുകളുണ്ട്; ഏകദേശം 30,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ഈ ആഴ്ചയിലെ ദാമൻ അറിയിപ്പുകൾ ഒരു നദി രണ്ടായി പകുത്ത പട്ടണത്തിൽനിന്നാണ്. ദാമൻ ഗംഗ (Daman Ganga) നദി ദാമൻ പട്ടണത്തെ വിഭജിക്കുന്നു; അപ്പുറത്തെ കരയിലുള്ള ഭാഗമാണ് നാനി ദാമൻ. ദാമൻ ഗംഗയുടെ തീരത്താണ് സെന്റ് ജെറോം കോട്ട (Fort of St Jerome). ഇതിന് മൂന്ന് ബുരുജുകളും രണ്ട് വലിയ കവാടങ്ങളുമുണ്ട്; രണ്ട് മനുഷ്യരൂപങ്ങളും ഉറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻകവാടത്തിൽ സെന്റ് ജെറോമിന്റെ പ്രതിമയുണ്ട്; അതിൽനിന്നാണ് കോട്ടയ്ക്ക് പേര് കിട്ടിയത്. അകത്തെ പ്രധാന കെട്ടിടം 'ഔർ ലേഡി ഓഫ് ദ സീ' പള്ളിയാണ്; അതിന്റെ അൾത്താരയും പാനലിങ്ങും പ്രശസ്തമാണ്. മതിലിൽനിന്ന് മീൻചന്തയും ചെറുമീൻപിടി വള്ളങ്ങളും കാണാം. 1531 ൽ പോർച്ചുഗീസുകാർ ഈ പ്രദേശം പിടിച്ചു; 1559 ൽ അത് ഔദ്യോഗികമായി അവർക്ക് കൈമാറി.
ദിയു കളക്ടറേറ്റിൽനിന്ന് ഇപ്പോൾ വരുന്ന അറിയിപ്പുകൾ പോർച്ചുഗീസ് നിർമിതികൾ ഏറെ നിലനിർത്തുന്ന ഒരു ദ്വീപിൽനിന്നാണ്. ദിയുവിലെ സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച് (St Paul's Church) 1691 ൽ നിർമിച്ചതാണ്. ദ്വീപിലെ ഏറ്റവും വലിയ പോർച്ചുഗീസ് കത്തോലിക്കാ പള്ളിയാണ് ഇതെന്നും ഗോവയിലെ ബോം ജീസസ് പള്ളിയോട് വളരെ സാദൃശ്യമുണ്ടെന്നും ഭരണസംവിധാനം പറയുന്നു. ഗോഥിക് ശൈലിയിലാണ് ഇതിന്റെ നിർമാണം; അലങ്കാരത്തിൽ വോള്യൂട്ടുകളും ശംഖ് രൂപങ്ങളും കാണാം. അകത്ത് സമൃദ്ധമായ മരക്കൊത്തുപണിയും മരപ്പാനലിങ്ങുമുണ്ട്. 'ഔർ ലേഡി ഓഫ് ദ ഇമ്മാക്കുലേറ്റ് കൺസെപ്ഷന്' സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പള്ളിയാണ് ഇത്. ദിയു കോട്ടയ്ക്കൊപ്പം കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിലെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന പോർച്ചുഗീസ് കാല സ്മാരകങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
നിർമാണം:1691സമർപ്പണം:Our Lady of the Immaculate Conception
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ദിയുവിലെ സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച് 1691 ൽ നിർമിച്ചു; 'ഔർ ലേഡി ഓഫ് ദ ഇമ്മാക്കുലേറ്റ് കൺസെപ്ഷന്' സമർപ്പിച്ചതാണ്.
ദിയുവിൽനിന്ന് ഇപ്പോൾ വരുന്ന ജില്ലാ ഉത്തരവുകൾ ഇന്ത്യൻ നേവിയുടെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന സ്മാരകങ്ങളിലൊന്ന് നിലനിർത്തുന്ന ദ്വീപിൽനിന്നാണ്. ദിയുവിലെ ചക്രതീർഥ് ബീച്ചിലെ കുന്നിൻമുകളിൽ ഐഎൻഎസ് ഖുക്രി (INS Khukri) എന്ന യുദ്ധക്കപ്പലിന്റെ മാതൃകയായി നിർമിച്ചതാണ് ഐഎൻഎസ് ഖുക്രി സ്മാരകം. 1999 ഡിസംബർ 15 ന് ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. 1971 ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധകാലത്ത് 1971 ഡിസംബർ ഒൻപതിന് പാകിസ്താൻ അന്തർവാഹിനി തൊടുത്ത മൂന്ന് ടോർപിഡോകളാണ് യഥാർഥ കപ്പൽ മുക്കിയത്. ദിയു തീരത്തുനിന്ന് ഏകദേശം 40 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ അകലെ 18 ഓഫീസർമാരും 176 നാവികരും ഒപ്പം കപ്പൽ മുങ്ങി. കപ്പലിനൊപ്പം നിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ച കമാൻഡിങ് ഓഫീസർ ക്യാപ്റ്റൻ മഹേന്ദ്ര നാഥ് മുള്ളയ്ക്ക് മരണാനന്തരം മഹാവീർ ചക്ര ലഭിച്ചു.
കപ്പൽ മുങ്ങിയത്:9 December 1971സ്മാരകം ഉദ്ഘാടനം:15 December 1999നഷ്ടമായ ജീവനുകൾ:18 officers and 176 sailors
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: 1971 ഡിസംബർ ഒൻപതിന് ദിയുവിന് അരികെ ഐഎൻഎസ് ഖുക്രി മുങ്ങി; കമാൻഡിങ് ഓഫീസർ ക്യാപ്റ്റൻ മഹേന്ദ്ര നാഥ് മുള്ളയ്ക്ക് മരണാനന്തരം മഹാവീർ ചക്ര.
കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിന്റെ വെബ്സൈറ്റിൽ അറിയിപ്പുകൾ വരുന്ന ദിയു ജില്ല പുനരുപയോഗ ഊർജത്തിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ മാതൃകയായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന ജില്ലയുമാണ്. വൈദ്യുതി ആവശ്യം മുഴുവൻ സൗരോർജത്തിൽ നിറവേറ്റുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ ജില്ലയാണ് ദിയു എന്ന് കേന്ദ്ര നവ-പുനരുപയോഗ ഊർജ മന്ത്രി പ്രൾഹാദ് ജോഷി അവലോകന സന്ദർശനത്തിൽ പറഞ്ഞു; പകൽസമയത്തെ വൈദ്യുതി ആവശ്യം പൂർണമായും സൗരോർജത്തിൽനിന്നാണ്. ദിയുവിന്റെ സൗരോർജ ശേഷി 11.88 മെഗാവാട്ടാണ്; ഇതിൽ 9 മെഗാവാട്ട് നിലത്തും 2.88 മെഗാവാട്ട് മേൽക്കൂരയിലുമാണ്. 9 മെഗാവാട്ടിന്റെ ഫുഡം സോളാർ പാർക്ക് (Fudam Solar Park) പ്രസരണ-വിതരണ നഷ്ടം കുറച്ചു; നിരക്ക് പുനഃക്രമീകരിച്ച് വൈദ്യുതി വില കുറയ്ക്കാനും കഴിഞ്ഞു. കഴിഞ്ഞ പത്ത് വർഷത്തെ മുതൽമുടക്ക് സൗരോർജ വിൽപനയിലൂടെ തിരിച്ചുപിടിച്ചു. പിഎം സൂര്യഘർ: മുഫ്ത് ബിജ്ലി യോജന (PM Surya Ghar: Muft Bijli Yojana) വേഗത്തിലാക്കാനും മന്ത്രി നിർദേശിച്ചു.
മൊത്തം സൗരോർജ ശേഷി:11.88 MWനിലത്ത്:9 MW at Fudam Solar Parkമേൽക്കൂരയിൽ:2.88 MW
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: വൈദ്യുതി ആവശ്യം പൂർണമായി സൗരോർജത്തിൽ നിറവേറ്റുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ ജില്ല ദിയു; 9 മെഗാവാട്ടിന്റെ ഫുഡം സോളാർ പാർക്ക് ഉൾപ്പെടെ 11.88 മെഗാവാട്ട്.