25 അംഗരാജ്യങ്ങളും 27 കിലോമീറ്റർ വളയവും: ജനീവയ്ക്കു സമീപമുള്ള കണികാ ഭൗതിക ഗവേഷണശാല
വിശദ വായന
ജനീവയ്ക്കു സമീപം ഫ്രാൻസ്-സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗവേഷണശാലയാണ് സേൺ (CERN). പദാർഥത്തിന്റെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഘടകങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് ഇവിടെ പഠനം. 1954-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത് യൂറോപ്പിന്റെ ആദ്യകാല കൂട്ടുസംരംഭങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ 25 അംഗരാജ്യങ്ങളും 11 അസോസിയേറ്റ് അംഗരാജ്യങ്ങളും ഉണ്ട്. കോൺസെയ് യൂറോപ്യൻ പൂർ ലാ റെഷർഷ് ന്യൂക്ലിയർ (Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire) എന്ന ഫ്രഞ്ച് പേരിൽ നിന്നാണ് ഈ ചുരുക്കപ്പേര് ഉണ്ടായത്. ഇന്നത്തെ ഗവേഷണം കണികാ ഭൗതികമായതിനാൽ ഈ ശാലയെ യൂറോപ്യൻ ലബോറട്ടറി ഫോർ പാർട്ടിക്കിൾ ഫിസിക്സ് (European Laboratory for Particle Physics) എന്നും വിളിക്കുന്നു. ആക്സിലറേറ്ററുകൾ കണികകളെ ഉയർന്ന ഊർജത്തിലേക്ക് ത്വരിപ്പിക്കുന്നു, ഡിറ്റക്ടറുകൾ കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. 27 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള സൂപ്പർകണ്ടക്ടിങ് കാന്തങ്ങളുടെ വളയമായ ലാർജ് ഹാഡ്രോൺ കൊളൈഡർ (Large Hadron Collider) ആണ് ഇവിടത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ആക്സിലറേറ്റർ; 2008-ൽ ഇത് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി. കണികാധാരകൾ നാലിടത്ത് കൂട്ടിയിടിക്കുന്നു; അവിടെയാണ് അറ്റ്ലസ് (ATLAS), സിഎംഎസ് (CMS), ആലിസ് (ALICE), എൽഎച്ച്സിബി (LHCb) എന്ന ഡിറ്റക്ടറുകൾ. ക്രയോജനിക്സ് മുതൽ അതിസൂക്ഷ്മ വാക്വം വരെയുള്ള ഇവിടത്തെ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മറ്റു മേഖലകളിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു.