അന്വേഷണ കമ്മിഷനും ട്രൈബ്യൂണലും ഒരുപോലെ: വെയ്താംഗി ട്രൈബ്യൂണൽ (Waitangi Tribunal) പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിധം
വിശദ വായന
ട്രീറ്റിയിലെ തത്വങ്ങൾ ക്രൗൺ ലംഘിച്ചെന്ന പരാതികൾ അന്വേഷിക്കാൻ ട്രീറ്റി ഓഫ് വെയ്താംഗി ആക്ട് 1975 (Treaty of Waitangi Act 1975) പ്രകാരമാണ് ന്യൂസീലൻഡിന്റെ വെയ്താംഗി ട്രൈബ്യൂണൽ (Waitangi Tribunal) സ്ഥാപിച്ചത്. ഈ നിയമത്തിന്റെ രണ്ടാം ഷെഡ്യൂൾ ഇതിനെ ഒരു കമ്മിഷൻ ഓഫ് ഇൻക്വയറി (Commission of Inquiry) ആയി കണക്കാക്കുന്നു, അതേ നിയമം തന്നെ ഇതിനെ ട്രൈബ്യൂണൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു, അതിനാൽ രണ്ടിന്റെയും സ്വഭാവം ഇതിനുണ്ട്. മുന്നിൽ വരുന്ന തെളിവുകളിൽ നിന്ന് വസ്തുതകൾ കണ്ടെത്തി, സ്ഥിരമായ തത്വങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചാണ് ഇത് കേസുകൾ തീരുമാനിക്കുന്നത്; സ്വന്തമായി അന്വേഷണാധികാരവും ഇതിനുണ്ട്. ട്രൈബ്യൂണൽ അംഗങ്ങൾക്ക് ഗവർണർ ജനറൽ (Governor-General) നൽകുന്ന വാറന്റാണ് ഉള്ളത്. നിയമത്തിലെ s 4(2A) വകുപ്പ് അനുസരിച്ച്, ട്രീറ്റിയിലെ രണ്ട് കക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള പങ്കാളിത്തം കണക്കിലെടുത്താണ് നിയമനങ്ങൾ നടത്തുന്നത്, അതിനാൽ ഇരുവശത്തുനിന്നുമുള്ള വിദഗ്ധർ പാനലുകളിൽ ഉണ്ടാകും. പാനലുകൾ രൂപീകരിക്കുന്നത് ചെയർപേഴ്സൺ ആണ്; മാവോറി ലാൻഡ് കോർട്ട് (Māori Land Court) ജഡ്ജിമാരെയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുത്താം, സാധാരണയായി ഈ ജഡ്ജിമാരാണ് അന്വേഷണങ്ങൾക്ക് അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നത്. ട്രീറ്റി ഒപ്പുവെച്ചത് 1840ലാണ്; അതിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നില്ലെന്ന മാവോറി പരാതികൾ ട്രൈബ്യൂണൽ ഉണ്ടാകുന്നതിന് വളരെ മുൻപുതന്നെ ക്രൗണിന് നൽകിയിരുന്നു.