47 അംഗങ്ങൾ, അഞ്ച് മേഖലാ ഗ്രൂപ്പുകൾ, യൂണിവേഴ്സൽ പീരിയോഡിക് റിവ്യൂ: ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് കൗൺസിൽ (Human Rights Council)
വിശദ വായന
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മനുഷ്യാവകാശ വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന മുഖ്യ അന്തർ-സർക്കാർ സംവിധാനമാണ് യുഎൻ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് കൗൺസിൽ (United Nations Human Rights Council). ജനറൽ അസംബ്ലി (General Assembly) പാസാക്കിയ 60/251 പ്രമേയമാണ് ഇത് രൂപീകരിച്ചത്; അതേ പ്രമേയം പഴയ കമ്മീഷൻ ഓൺ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് (Commission on Human Rights) പിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. ഇക്കണോമിക് ആൻഡ് സോഷ്യൽ കൗൺസിലിന്റെ (Economic and Social Council) കീഴ്സംവിധാനമായി രൂപീകരിച്ച ആ കമ്മീഷനിൽ 53 അംഗങ്ങളായിരുന്നു. കൗൺസിലിൽ 47 അംഗങ്ങളുണ്ട്; ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് 13, ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് 13, കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് 6, ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക, കരീബിയൻ മേഖലയിൽ നിന്ന് 8, പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും ചേർന്ന് 7 എന്നിങ്ങനെ. അംഗങ്ങളുടെ കാലാവധി മൂന്ന് വർഷമാണ്; തുടർച്ചയായി രണ്ട് കാലാവധിയിൽ കൂടുതൽ ഒരു രാജ്യത്തിന് സീറ്റ് വഹിക്കാനാകില്ല; രഹസ്യ ബാലറ്റിലൂടെ ജനറൽ അസംബ്ലിയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്, കേവല ഭൂരിപക്ഷം വേണം. ഗുരുതരവും ആവർത്തിച്ചുള്ളതുമായ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനം നടത്തുന്ന അംഗത്തെ, ഹാജരുള്ള അംഗങ്ങളുടെ മൂന്നിൽ രണ്ട് വോട്ടോടെ ജനറൽ അസംബ്ലിക്ക് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യാം. സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ജനീവയാണ് ആസ്ഥാനം; വർഷത്തിൽ മൂന്നോ അതിലധികമോ സമ്മേളനങ്ങൾ ചേരുന്നു; ഒരു അംഗം ആവശ്യപ്പെടുകയും മൂന്നിലൊന്ന് അംഗങ്ങൾ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്താൽ പ്രത്യേക സമ്മേളനം വിളിക്കാം. എല്ലാ കൗൺസിൽ അംഗങ്ങളും എല്ലാ യുഎൻ അംഗരാജ്യങ്ങളും യൂണിവേഴ്സൽ പീരിയോഡിക് റിവ്യൂ (Universal Periodic Review) നേരിടണം; 47 കൗൺസിൽ അംഗങ്ങൾ ചേരുന്ന വർക്കിങ് ഗ്രൂപ്പാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്, ഒരു വർഷ കാലാവധിയുള്ള കൗൺസിൽ പ്രസിഡന്റ് അധ്യക്ഷനാകും.
പദങ്ങൾ
UPR Universal Periodic Review — എല്ലാ യുഎൻ അംഗരാജ്യത്തിന്റെയും മനുഷ്യാവകാശ നില ഒന്നൊന്നായി പരിശോധിക്കുന്ന നടപടിക്രമം.
Regional group — യുഎൻ സീറ്റുകൾ വിഭജിക്കുന്ന അഞ്ച് ഭൂമിശാസ്ത്ര ഗ്രൂപ്പുകളിൽ ഒന്ന്.
Subsidiary body — യുഎന്നിന്റെ ഒരു മുഖ്യ അവയവം രൂപീകരിക്കുന്നതും അതിന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതുമായ സംവിധാനം.