വോട്ടർ ബോധവൽക്കരണം സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ കുത്തകയല്ല: അരുണാ റോയിയുടെ കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി

2 നവംബർ 2026

അരുണാ റോയ് vs യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (Aruna Roy versus Union of India) കേസിൽ, തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനു മുൻപ് വോട്ടർ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ നടത്താൻ ഒരു പൗരസമൂഹ സംഘത്തിന് അനുമതി നിഷേധിച്ച രാജസ്ഥാൻ സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ഷൻ കമ്മിഷന്റെ (Rajasthan State Election Commission) തീരുമാനം സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി.
സ്വന്തമായി സമാന പരിപാടികൾ നടത്തുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ മറ്റു സംഘടനകളെ തടയാൻ കമ്മിഷന് അധികാരമില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
അഴിമതി നടപടികൾക്കെതിരെ കമ്മിഷന് നീങ്ങാമെങ്കിലും വോട്ടർ ബോധവൽക്കരണം സ്വന്തം കുത്തകയായി കാണാനാകില്ലെന്നും, അപേക്ഷ 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.
2004 മുതൽ ഈ സംഘം വോട്ടർ ബോധവൽക്കരണം നടത്തുന്നു; നോട്ട (None of the Above) സംബന്ധിച്ചും വോട്ടിനു പണം വാങ്ങുന്നതിനെതിരെയും പ്രചാരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലയളവിൽ ജയ്പൂരിൽ ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയുടെ (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita) 163-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം നിരോധനാജ്ഞ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു; അതു ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് അപേക്ഷകൾ നിരസിച്ചത്.
സ്ഥലം, തീയതി, സമയം വ്യക്തമാക്കി മുൻകൂർ അനുമതി വാങ്ങിയാൽ യോഗങ്ങളും ജാഥകളും ഈ ഉത്തരവ് തടയുന്നില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
രാജസ്ഥാനിൽ പഞ്ചായത്തീരാജ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നാലു ഘട്ടങ്ങളിലാണ്; നവംബർ 14ന് ജില്ലാ പരിഷത്ത്, പഞ്ചായത്ത് സമിതി വോട്ടെടുപ്പും നവംബർ 16ന് സർപഞ്ച്, പഞ്ച് വോട്ടെടുപ്പും നടക്കും.
41 ജില്ലാ പരിഷത്തുകൾ, 457 പഞ്ചായത്ത് സമിതികൾ, 14,403 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ 4.03 കോടിയിലധികം വോട്ടർമാരുണ്ട്.