സൂര്യ-ഭൂമി എൽ1 ബിന്ദുവിന് ചുറ്റുമുള്ള ഹാലോ ഭ്രമണപഥത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യനെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ സൗര ദൗത്യമാണ് ആദിത്യ-എൽ1
വിശദ വായന
സൂര്യനെ പഠിക്കാനായി ഇന്ത്യ വിക്ഷേപിച്ച ആദ്യ ബഹിരാകാശ ദൗത്യമാണ് ആദിത്യ-എൽ1. സൂര്യ-ഭൂമി വ്യവസ്ഥയിലെ ലഗ്രാഞ്ച് ബിന്ദു 1 (എൽ1) ന് ചുറ്റുമുള്ള ഹാലോ ഭ്രമണപഥത്തിലാണ് പേടകം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 15 ലക്ഷം കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ബിന്ദു. എൽ1 ന് ചുറ്റുമുള്ള ഹാലോ ഭ്രമണപഥത്തിലുള്ള ഉപഗ്രഹത്തിന് ഗ്രഹണങ്ങളോ മറവുകളോ ഇല്ലാതെ സൂര്യനെ തുടർച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. ഇതുവഴി സൗര പ്രവർത്തനങ്ങളും ബഹിരാകാശ കാലാവസ്ഥയിൽ അവയുടെ സ്വാധീനവും തത്സമയം പഠിക്കാനാകും. സൂര്യന്റെ ഫോട്ടോസ്ഫിയർ, ക്രോമോസ്ഫിയർ, കൊറോണ എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കാൻ വിദ്യുത്കാന്തിക, കണിക, കാന്തികക്ഷേത്ര ഉപകരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഏഴ് പേലോഡുകൾ പേടകത്തിലുണ്ട്. ഇതിൽ നാല് പേലോഡുകൾ സൂര്യനെ നേരിട്ട് നിരീക്ഷിക്കുന്നു: കൊറോണയുടെ ചിത്രീകരണത്തിനും സ്പെക്ട്രോസ്കോപ്പിക്കുമുള്ള വിസിബിൾ എമിഷൻ ലൈൻ കൊറോണഗ്രാഫ് (വിഇഎൽസി), ഫോട്ടോസ്ഫിയർ-ക്രോമോസ്ഫിയർ ചിത്രീകരണത്തിനുള്ള സോളാർ അൾട്രാവയലറ്റ് ഇമേജിങ് ടെലിസ്കോപ്പ് (സ്യൂട്ട്), സോളാർ ലോ എനർജി എക്സ്-റേ സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ (സോലെക്സ്), ഹൈ എനർജി എൽ1 ഓർബിറ്റിങ് എക്സ്-റേ സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ (ഹീലിയോസ്). മൂന്ന് പേലോഡുകൾ എൽ1 ബിന്ദുവിൽ കണികകളെയും ക്ഷേത്രങ്ങളെയും നേരിട്ട് പഠിക്കുന്നു: ആദിത്യ സോളാർ വിൻഡ് പാർട്ടിക്കിൾ എക്സ്പെരിമെന്റ് (ആസ്പെക്സ്), പ്ലാസ്മ അനലൈസർ പാക്കേജ് ഫോർ ആദിത്യ (പാപ), ഉയർന്ന കൃത്യതയുള്ള ത്രിഅക്ഷ ഡിജിറ്റൽ മാഗ്നെറ്റോമീറ്ററുകൾ. കൊറോണയുടെ താപനവർധനവ്, ഭാഗികമായി അയോണീകരിച്ച പ്ലാസ്മയുടെ ഭൗതികം, കൊറോണൽ മാസ് ഇജക്ഷനുകളുടെയും സൗരജ്വാലകളുടെയും ഉത്ഭവം, കൊറോണൽ പ്ലാസ്മയുടെ താപനില-വേഗത-സാന്ദ്രത നിർണയം, സൗര കൊറോണയിലെ കാന്തികക്ഷേത്ര അളവുകൾ, ബഹിരാകാശ കാലാവസ്ഥയുടെ കാരണങ്ങൾ എന്നിവ ദൗത്യത്തിന്റെ ശാസ്ത്രലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പിഎസ്എൽവി-സി57 റോക്കറ്റിലാണ് ഐഎസ്ആർഒ ഈ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം വിക്ഷേപിച്ചത്; 2024 ജനുവരി 6ന് പേടകത്തെ എൽ1 ന് ചുറ്റുമുള്ള ഹാലോ ഭ്രമണപഥത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
പദങ്ങൾ
L1 Lagrange point 1 — സൂര്യനും ഭൂമിക്കും ഇടയിൽ ഇരു ഗോളങ്ങളുടെയും ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം ഒരു പേടകത്തിന് സ്ഥാനം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന ബിന്ദു.
CME Coronal Mass Ejection — സൂര്യന്റെ കൊറോണയിൽ നിന്ന് പ്ലാസ്മയും കാന്തികക്ഷേത്രവും വലിയ തോതിൽ പുറന്തള്ളപ്പെടുന്ന പ്രതിഭാസം.
VELC Visible Emission Line Coronagraph — സൗര കൊറോണയുടെ ചിത്രങ്ങളും സ്പെക്ട്രവും എടുക്കുന്ന മുഖ്യ പേലോഡ്.