ആർട്ടിക്കിൾ 262 (Article 262) ഉം അന്തർസംസ്ഥാന നദീജല തർക്കത്തിന്റെ ട്രൈബ്യൂണൽ വഴിയും
വിശദ വായന
ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയുടെയോ നദീതടത്തിന്റെയോ ജലത്തിന്റെ ഉപയോഗം, വിതരണം, നിയന്ത്രണം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച തർക്കമോ പരാതിയോ തീർപ്പാക്കാൻ നിയമം ഉണ്ടാക്കാൻ പാർലമെന്റിന് അധികാരം നൽകുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 262 ആണ്. ഇത്തരം തർക്കങ്ങളിൽ സുപ്രീം കോടതിക്കോ മറ്റ് ഏതെങ്കിലും കോടതിക്കോ അധികാരം ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് നിയമം വഴി നിശ്ചയിക്കാനും ആർട്ടിക്കിൾ അനുവദിക്കുന്നു. ഈ അധികാരം ഉപയോഗിച്ചാണ് പാർലമെന്റ് ഇന്റർ-സ്റ്റേറ്റ് റിവർ വാട്ടർ ഡിസ്പ്യൂട്ട്സ് ആക്ട്, 1956 (Inter-State River Water Disputes Act, 1956) പാസാക്കിയത്. മറ്റേ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണ നടപടിയോ നിയമനിർമാണമോ, ജലത്തിന്മേലുള്ള അധികാരം ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കലോ, ജലം സംബന്ധിച്ച കരാർ നടപ്പാക്കാതിരിക്കലോ തങ്ങളുടെയോ തങ്ങളുടെ ജനങ്ങളുടെയോ താൽപര്യങ്ങളെ ദോഷകരമായി ബാധിച്ചെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ, തർക്കം ട്രൈബ്യൂണലിന് വിടാൻ ഒരു സംസ്ഥാന സർക്കാർ കേന്ദ്രത്തോട് ആവശ്യപ്പെടാം — ഇത് നിയമത്തിന്റെ മൂന്നാം വകുപ്പിലാണ്. ചർച്ചകൾ വഴി തർക്കം തീർക്കാനാവില്ലെന്ന് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് അഭിപ്രായമുണ്ടെങ്കിൽ, ആവശ്യം കിട്ടി ഒരു വർഷത്തിൽ കവിയാത്ത കാലയളവിനുള്ളിൽ ഔദ്യോഗിക ഗസറ്റിൽ വിജ്ഞാപനം വഴി ഒരു വാട്ടർ ഡിസ്പ്യൂട്ട്സ് ട്രൈബ്യൂണൽ (Water Disputes Tribunal) രൂപീകരിക്കണമെന്ന് നാലാം വകുപ്പ് പറയുന്നു. ഒരു ചെയർമാനും രണ്ട് അംഗങ്ങളുമാണ് ട്രൈബ്യൂണലിൽ ഉണ്ടാകുന്നത്; ആ സമയത്ത് സുപ്രീം കോടതിയിലെയോ ഹൈക്കോടതിയിലെയോ ജഡ്ജിമാരായിരിക്കുന്നവരിൽ നിന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയാണ് ഇവരെ നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്നത്. ട്രൈബ്യൂണലിനോട് ആലോചിച്ച്, അതിന് ഉപദേശം നൽകാൻ രണ്ടോ അതിലധികമോ അസസർമാരെ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് നിയമിക്കാം. ഈ നിയമപ്രകാരം ട്രൈബ്യൂണലിന് വിടാവുന്ന ഒരു ജലതർക്കത്തിലും സുപ്രീം കോടതിക്കും മറ്റ് എല്ലാ കോടതികൾക്കും അധികാരമില്ലെന്ന് പതിനൊന്നാം വകുപ്പ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പദങ്ങൾ
Water Disputes Tribunal The tribunal constituted under the Inter-State River Water Disputes Act — ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം കേന്ദ്രം വിടുന്ന ജലതർക്കം തീർപ്പാക്കുന്ന ട്രൈബ്യൂണൽ.
Assessor An expert appointed to advise a tribunal — ഒരു ട്രൈബ്യൂണലിന് ഉപദേശം നൽകാൻ നിയമിക്കുന്ന വിദഗ്ധൻ; ട്രൈബ്യൂണലിനോട് ആലോചിച്ച് കേന്ദ്രം രണ്ടോ അതിലധികമോ പേരെ നിയമിക്കാം.
Inter-State river A river flowing through more than one State — ഒന്നിലധികം സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി; അതിന്റെ ജലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കങ്ങൾ ആർട്ടിക്കിൾ 262 ൽ വരുന്നു.