ജൈവവൈവിധ്യ കോപ്17 യെരവാനിൽ സമാപിച്ചു; പ്രധാന തീരുമാനം 'യെരവാൻ പാത്ത്‌വേ'
31 ഒക്ടോബർ 2026
കൺവെൻഷൻ ഓൺ ബയോളജിക്കൽ ഡൈവേഴ്സിറ്റി (CBD) എന്ന ഉടമ്പടിയുടെ 17-ാം കോൺഫറൻസ് ഓഫ് ദ പാർട്ടീസ് (COP17) അർമേനിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ യെരവാനിൽ ഒക്ടോബർ 31-ന് സമാപിച്ചു. നിശ്ചയിച്ചതിലും ഒരു ദിവസം വൈകിയാണ് ചർച്ചകൾ അവസാനിച്ചത്. പ്രധാന തീരുമാനത്തിന്റെ പേര് യെരവാൻ പാത്ത്‌വേ (Yerevan Pathway) എന്നാണ്. 2030 വരെ നേടേണ്ട 23 ലക്ഷ്യങ്ങളുള്ള കുൻമിങ്-മോൺട്രിയൽ ഗ്ലോബൽ ബയോഡൈവേഴ്സിറ്റി ഫ്രെയിംവർക്കിന്റെ (Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework) ആദ്യ ആഗോള അവലോകനത്തിനുള്ള മറുപടിയാണിത്. ലോകം ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്നിലാണെന്ന് അവലോകനം കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ ഓരോ രാജ്യവും സ്വന്തം ജൈവവൈവിധ്യ പദ്ധതി പുതുക്കണം, പ്രകൃതിക്ക് ദോഷമായ സബ്സിഡികൾ വേഗം നിർത്തണം, ബജറ്റുകൾ ഫ്രെയിംവർക്കിനോട് ചേർത്തു കൊണ്ടുപോകണം. അർമേനിയയുടെ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രി ഹംബർത്സും മാറ്റെവോസ്യാൻ ആയിരുന്നു കോപ്17 പ്രസിഡന്റ്. ഏകദേശം 2 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ പുതിയ ഫണ്ട് പ്രഖ്യാപിച്ചു; അതിൽ 560 മില്യൺ ഡോളർ ജിഇഎഫ്-9 (GEF-9) വിഹിതത്തിലാണ്. ഡിജിറ്റൽ ജനിതക വിവരങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിന് പണം ശേഖരിക്കാൻ കോപ്16-ൽ രൂപീകരിച്ച കാലി ഫണ്ടിന്റെ (Cali Fund) സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങൾ 2028-ൽ ഇക്വഡോർ ആതിഥ്യം വഹിക്കുന്ന കോപ്18-ലേക്ക് മാറ്റി.
പദങ്ങൾ
CBD Convention on Biological Diversity — ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിനുള്ള യുഎൻ ഉടമ്പടി; 1992-ലെ റിയോ ഭൗമ ഉച്ചകോടിയിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ തുറന്നു.
COP Conference of the Parties — ഒരു ഉടമ്പടിയിൽ അംഗങ്ങളായ രാജ്യങ്ങളുടെ പരമോന്നത തീരുമാനസമിതി യോഗം.
KMGBF Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework — 2030-നുള്ള 23 ലക്ഷ്യങ്ങളുള്ള 2022-ലെ ആഗോള ജൈവവൈവിധ്യ പദ്ധതി; 30x30 ഇതിൽപ്പെടുന്നു.
Cali Fund — ഡിജിറ്റൽ ജനിതക വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന കമ്പനികൾ ലാഭം പങ്കിടാൻ കോപ്16-ൽ രൂപീകരിച്ച ഫണ്ട്.
GEF Global Environment Facility — വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ പരിസ്ഥിതി പദ്ധതികൾക്ക് പണം നൽകുന്ന ബഹുരാഷ്ട്ര ഫണ്ട്.