സംസ്ഥാന ഫോക്കസ് Delhi Background കല, സംസ്കാരം & ചരിത്രം

ഡൽഹിയിലെ മൂന്ന് യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ സ്ഥാനങ്ങൾ

യുനെസ്കോയുടെ ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിൽ ഡൽഹിയിലെ മൂന്ന് സ്ഥാനങ്ങൾ ഇടം പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്: ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം, ഖുത്ബ് മിനാറും അതിനോട് ചേർന്ന സ്മാരകങ്ങളും, ചെങ്കോട്ട സമുച്ചയം. ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം 1993-ൽ (ii)(iv) മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരം പട്ടികയിൽ ചേർത്തു. 1570-ൽ നിർമ്മിച്ച ഈ ശവകുടീരം ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഉദ്യാന ശവകുടീരമാണെന്ന് യുനെസ്കോ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് പിന്നീടുള്ള പല വാസ്തുവിദ്യാ നവീകരണങ്ങൾക്കും പ്രേരണയായി; അവ താജ്മഹലിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. മാർബിൾ പൊതിഞ്ഞ 42.5 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഇരട്ട താഴികക്കുടം ഇതിന് മുകളിലുണ്ട്. തൂണുകളുള്ള ചെറുമണ്ഡപങ്ങൾ താഴികക്കുടത്തിന് ഇരുവശവുമുണ്ട്. 150-ൽ അധികം മുഗൾ കുടുംബാംഗങ്ങളെ ഇതിന്റെ അറകളിൽ അടക്കിയിട്ടുള്ളതിനാൽ ഈ ഉദ്യാന ശവകുടീരം 'മുഗളരുടെ ശയനമുറി' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഖുത്ബ് മിനാറും അതിനോട് ചേർന്ന സ്മാരകങ്ങളും 1993-ൽ (iv) മാനദണ്ഡം പ്രകാരം പട്ടികയിൽ ചേർത്തു. ഡൽഹിയിൽ നിന്ന് കുറച്ച് കിലോമീറ്റർ തെക്ക് 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ചെങ്കല്ലു കൊണ്ടുള്ള ഈ ഗോപുരത്തിന് 72.5 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ടെന്നും, മുകൾഭാഗത്ത് 2.75 മീറ്റർ വ്യാസത്തിൽ നിന്ന് അടിഭാഗത്ത് 14.32 മീറ്റർ വരെ വിസ്തൃതമാകുന്നുവെന്നും യുനെസ്കോ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ചെങ്കോട്ട സമുച്ചയം 2007-ൽ (ii)(iii)(vi) മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരം പട്ടികയിൽ ചേർത്തു. അഞ്ചാമത്തെ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ ഷാജഹാന്റെ പുതിയ തലസ്ഥാനമായ ഷാജഹാനാബാദിന്റെ കൊട്ടാരക്കോട്ടയായാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചതെന്ന് യുനെസ്കോ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇസ്ലാം ഷാ സൂരി 1546-ൽ നിർമ്മിച്ച പഴയ സലിംഗഢ് കോട്ടയും ചേർന്നാണ് ചെങ്കോട്ട സമുച്ചയം.

മുഗൾ കൊട്ടാരക്കോട്ട പട്ടികയിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള പേര്: Red Fort Complex യുനെസ്കോ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഖുത്ബ് മിനാറിന്റെ ഉയരം: 72.5 m high ഖുത്ബ് മിനാറിന്റെ അടിഭാഗത്തെ വ്യാസം: 14.32 m at its base ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരത്തിലെ ഇരട്ട താഴികക്കുടത്തിന്റെ ഉയരം: a 42.5 m high double dome ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം നിർമ്മിച്ച വർഷമായി യുനെസ്കോ നൽകുന്നത്: built in 1570 സലിംഗഢ് കോട്ട നിർമ്മിച്ചതാരും ഏത് വർഷവും: built by Islam Shah Suri in 1546
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഡൽഹിയിലെ ലോക പാരമ്പര്യ സ്ഥാനങ്ങളുടെ എണ്ണം, അവ പട്ടികയിൽ ചേർത്ത വർഷങ്ങൾ, ഖുത്ബ് മിനാറിന്റെ ഉയരം എന്നിവ സ്ഥിരം വസ്തുനിഷ്ഠ ചോദ്യങ്ങളാണ്; ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരത്തിൽ നിന്ന് താജ്മഹലിലേക്കുള്ള വാസ്തുവിദ്യാ തുടർച്ച കല-സംസ്കാര പരീക്ഷകളിലെ പ്രിയപ്പെട്ട കണ്ണിചേർക്കൽ ചോദ്യവുമാണ്.
Kerala PSCUPSCSSC
2 ഒക്ടോബർ 2026 ഉറവിടം: UNESCO World Heritage Centre

പദങ്ങൾ

charbagh four-quadrant garden — നടപ്പാതകളോ നീർച്ചാലുകളോ കൊണ്ട് നാല് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച ഉദ്യാനം; മുഗൾ ഉദ്യാന ശവകുടീരങ്ങളുടെ പരിസരം.

Shahjahanabad Shah Jahan's capital city at Delhi — ചെങ്കോട്ടയ്ക്ക് ചുറ്റും പണിത മതിൽക്കെട്ടുള്ള നഗരം; ഇന്നത്തെ പഴയ ഡൽഹി.