ജനിതക വിഭവങ്ങളും അവയിൽ നിന്നുള്ള നേട്ടത്തിന്റെ നീതിപൂർവമായ പങ്കും: നഗോയ പ്രോട്ടോക്കോൾ

വിശദ വായന

ജൈവവൈവിധ്യ ഉടമ്പടി (Convention on Biological Diversity) യുടെ കീഴിലുള്ള കരാറാണ് നഗോയ പ്രോട്ടോക്കോൾ (Nagoya Protocol). ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ജനിതക വിഭവങ്ങൾ ആർക്ക് ഉപയോഗിക്കാം, അതിൽ നിന്നുള്ള നേട്ടം എങ്ങനെ പങ്കിടണം എന്നതാണ് വിഷയം. 'നഗോയ പ്രോട്ടോക്കോൾ ഓൺ ആക്സസ് ടു ജെനറ്റിക് റിസോഴ്സസ് ആൻഡ് ദി ഫെയർ ആൻഡ് ഇക്വിറ്റബിൾ ഷെയറിങ് ഓഫ് ബെനഫിറ്റ്സ് അറൈസിങ് ഫ്രം ദെയർ യൂട്ടിലൈസേഷൻ' എന്നാണ് പൂർണനാമം. നീതിപൂർവവും തുല്യവുമായ രീതിയിൽ നേട്ടം പങ്കിടണം എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. അൻപതാമത് അംഗീകാര രേഖ സമർപ്പിച്ച് 90 ദിവസത്തിനു ശേഷം 2014 ഒക്ടോബർ 12-ന് ഇത് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു; ഇപ്പോൾ 143 അംഗീകാരങ്ങളുണ്ട്. പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ 14-ാം വകുപ്പാണ് ആക്സസ് ആൻഡ് ബെനഫിറ്റ്-ഷെയറിങ് ക്ലിയറിങ്-ഹൗസ് (ABS Clearing-House) സ്ഥാപിച്ചത്; വിവരങ്ങൾ കൈമാറാനുള്ള വേദിയാണ് ഇത്. ഉടമ്പടിയുടെ 18-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള ക്ലിയറിങ്-ഹൗസിന്റെ ഭാഗമാണ് ഇത്. നിയമപരമായ വ്യക്തതയും സുതാര്യതയും കൂട്ടുക, ജനിതക വിഭവങ്ങളുടെയും പരമ്പരാഗത അറിവിന്റെയും ഉടമകളെയും ഉപയോക്താക്കളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുക, അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകൃതമായ അനുവർത്തന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സൂക്ഷിക്കുക എന്നിവയാണ് അതിന്റെ ജോലി. കക്ഷികളുടെ യോഗം കോപ്-മോപ് (COP-MOP) എന്നാണ് ചുരുക്കി വിളിക്കുന്നത്. ഇതേ ഉടമ്പടിയുടെ കീഴിലുള്ള മറ്റൊരു പ്രോട്ടോക്കോളാണ് ജൈവസുരക്ഷ സംബന്ധിച്ച കാർട്ടജീന പ്രോട്ടോക്കോൾ (Cartagena Protocol).