ഇന്ത്യയും സെർബിയയും: കരാറുകൾ, വ്യാപാരം, സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങൾ
വിശദ വായന
മുൻ യുഗോസ്ലാവിയയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന സെർബിയയും ഇന്ത്യയും ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സഹസ്ഥാപകർ എന്ന നിലയിൽ പരമ്പരാഗതമായി ആഴമായ സൗഹൃദം പുലർത്തുന്നുവെന്ന് ബെൽഗ്രേഡിലെ ഇന്ത്യൻ എംബസി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇരട്ടനികുതി ഒഴിവാക്കൽ കരാർ, ഏറ്റവും അനുകൂല രാഷ്ട്ര (MFN) പദവി നൽകുന്ന വ്യാപാരക്കരാർ, വിനോദസഞ്ചാര കരാർ, കൃഷി, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ, ഐടി-ഇലക്ട്രോണിക്സ്, രേഖാലയങ്ങൾ, സംസ്കാരം-കല-യുവജനം-കായികം-മാധ്യമം എന്നിവയിലുള്ള ധാരണാപത്രങ്ങൾ, പുതുക്കിയ വിമാനസേവന കരാർ, സസ്യ ക്വാറന്റൈൻ-സസ്യസംരക്ഷണ കരാർ, പ്രതിരോധ സഹകരണ കരാർ, സാംസ്കാരിക വിനിമയ പരിപാടി എന്നിവ നിലവിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി കരാറുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വ്യാപാര-സാമ്പത്തിക സഹകരണ കരാറിനു കീഴിലാണ് ഇന്ത്യ-സെർബിയ സംയുക്ത സാമ്പത്തിക സമിതി (JEC) സ്ഥാപിച്ചത്. സെർബിയൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഓഫീസിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, 2024-ൽ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം 405.5 ദശലക്ഷം യുഎസ് ഡോളറായിരുന്നു; 2023-ൽ ഇത് 383.6 ദശലക്ഷം യുഎസ് ഡോളറായിരുന്നു. 2008-ൽ ഐടിഇസി (ITEC) പരിപാടി സെർബിയയിലേക്കു വ്യാപിപ്പിച്ചു; അതിനുശേഷം 173 സെർബിയൻ ഐടിഇസി പരിശീലനാർഥികൾ ഇന്ത്യയിൽ പരിശീലനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. സാംസ്കാരിക രംഗത്ത്, രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ സെർബിയ സന്ദർശിച്ച് ബെൽഗ്രേഡ് സർവകലാശാലയിൽ രണ്ട് പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്തി; മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെയും പണ്ഡിറ്റ് ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെയും പേരിലുള്ള രണ്ട് തെരുവുകളും ഇരുവരുടെയും അർധകായ പ്രതിമകളും സെർബിയയിലുണ്ട്; അന്താരാഷ്ട്ര അഹിംസാ ദിനം, അന്താരാഷ്ട്ര യോഗ ദിനം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ യുഎൻ പ്രമേയങ്ങളെ സെർബിയ സഹ-സ്പോൺസർ ചെയ്തു. നയതന്ത്രബന്ധത്തിന്റെ 70 വർഷം അടയാളപ്പെടുത്താൻ സ്വാമി വിവേകാനന്ദന്റെയും നിക്കോള ടെസ്ലയുടെയും സ്മരണാർഥ സ്റ്റാമ്പുകൾ സംയുക്തമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു.
പദങ്ങൾ
ITEC Indian Technical and Economic Cooperation Programme — പങ്കാളി രാജ്യങ്ങൾക്കു പരിശീലനവും സാങ്കേതിക സഹായവും നൽകുന്ന ഇന്ത്യയുടെ പരിപാടി.
MFN Most-favoured-nation status — മറ്റേതൊരു രാജ്യത്തിനും നൽകുന്നതിനെക്കാൾ മോശമല്ലാത്ത വ്യവസ്ഥകൾ ഒരു പങ്കാളിക്കു നൽകാമെന്ന വ്യാപാര ഉറപ്പ്.
JEC Joint Economic Committee — രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാര-സാമ്പത്തിക സഹകരണം പുനരവലോകനം ചെയ്യുന്ന സ്ഥിരം ഉഭയകക്ഷി സമിതി.