ഇന്ത്യയിലെ ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളും യുനെസ്കോയുടെ മാൻ ആൻഡ് ബയോസ്ഫിയർ പദ്ധതിയും
വിശദ വായന
2025 നവംബർ 3-ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ജൈവമണ്ഡല റിസർവുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പിഐബി ബാക്ക്ഗ്രൗണ്ടർ പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിൽ ഏകദേശം 91,425 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന 18 വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്; ഇതിൽ 13 എണ്ണം യുനെസ്കോയുടെ ലോക ജൈവമണ്ഡല റിസർവ് ശൃംഖലയിൽ (ഡബ്ല്യുഎൻബിആർ) അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. യുനെസ്കോയുടെ മാൻ ആൻഡ് ബയോസ്ഫിയർ (എംഎബി) പദ്ധതിക്ക് കീഴിലാണ് ജൈവമണ്ഡല റിസർവുകൾ അംഗീകരിക്കുന്നത്. 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ കോൾഡ് ഡെസർട്ട് ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് ഈ ശൃംഖലയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ജൈവമണ്ഡല റിസർവുകൾക്കായുള്ള കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതി കോർ ജൈവവൈവിധ്യ മേഖലകളിലെ ജൈവ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു; ബഫർ, ട്രാൻസിഷൻ മേഖലകൾക്ക് പ്രത്യേക ഊന്നൽ നൽകുന്നു.