പ്രാചീന സ്മാരക നിയമത്തിലെ നിഷിദ്ധ-നിയന്ത്രിത മേഖലാ വ്യവസ്ഥകൾ കർണാടക ഹൈക്കോടതി ശരിവച്ചു

20 ഒക്ടോബർ 2026

ബി ആർ രാമകൃഷ്ണ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ 2018ലെ 10451 നമ്പർ റിട്ട് ഹർജി കർണാടക ഹൈക്കോടതിയിലെ ജസ്റ്റിസ് എം ജി എസ് കമാൽ തീർപ്പാക്കി.
2010ലെ ഭേദഗതി നിയമത്തിലൂടെ ചേർത്ത 1958ലെ പ്രാചീന സ്മാരക-പുരാവസ്തു സ്ഥല-അവശിഷ്ട നിയമത്തിലെ 20എ, 20ബി, 20സി വകുപ്പുകളുടെ ഭരണഘടനാ സാധുത കോടതി ശരിവച്ചു.
ഈ വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരം കേന്ദ്ര സംരക്ഷിത സ്മാരകത്തിൽനിന്ന് എല്ലാ ദിശകളിലും 100 മീറ്റർ നിഷിദ്ധ മേഖലയാണ്; നിഷിദ്ധ മേഖലയുടെ അതിരിൽനിന്ന് പിന്നെയും 200 മീറ്റർ നിയന്ത്രിത മേഖലയാണ്.
മേഖലകളുടെ തരംതിരിവ് യുക്തിരഹിതമോ അവ്യക്തമോ അല്ലെന്ന് കോടതി വിധിച്ചു; സ്മാരകങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള അനുച്ഛേദം 49 പ്രകാരമുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചുമതലയുമായി അതിനെ ബന്ധിപ്പിച്ചു.
ഭൂവിനിയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കലല്ലെന്ന് കോടതി വിധിച്ചു; ഭൂമിയുടെ ഉപയോഗത്തിലുള്ള കുറവ് ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കലിന് തുല്യമാക്കാനാവില്ലെന്നും പറഞ്ഞു.
മധുഗിരി കോട്ടയുടെ അതിരിൽനിന്നുള്ള 59 മീറ്റർ ദൂരം എങ്ങനെ നിർണയിച്ചു എന്ന് ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ രേഖകളിൽ കാണാത്തതിനാൽ ഹർജി ഭാഗികമായി അനുവദിച്ചു.
പുതിയ സർവേ നടത്തി മൂന്ന് മാസത്തിനുള്ളിൽ ഹർജിക്കാരന്റെ നിവേദനം പുനഃപരിശോധിക്കാൻ അധികൃതർക്ക് നിർദേശം നൽകി.