കുടുംബശ്രീയുടെ മൂന്നു തട്ടുകൾ: അയൽക്കൂട്ടം, എ.ഡി.എസ്., സി.ഡി.എസ്.

വിശദ വായന

കേരള സർക്കാരിന്റെ സംസ്ഥാന ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജന മിഷൻ (SPEM) നടപ്പാക്കുന്ന ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജന, സ്ത്രീ ശാക്തീകരണ പരിപാടിയാണ് കുടുംബശ്രീ.
മലയാളത്തിൽ കുടുംബശ്രീ എന്ന പേരിന്റെ അർഥം 'കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യം' എന്നാണ്.
കുടുംബശ്രീയുടെ വനിതാ സമൂഹ ശൃംഖലയ്ക്ക് മൂന്നു തട്ടുകളുള്ള ഘടനയാണ്: ഏറ്റവും താഴെ അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ (NHG), വാർഡ് തലത്തിൽ ഏരിയ ഡെവലപ്‌മെന്റ് സൊസൈറ്റികൾ (ADS), തദ്ദേശ സ്ഥാപന തലത്തിൽ കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് സൊസൈറ്റികൾ (CDS).
1990-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ആലപ്പുഴ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലും മലപ്പുറത്തും നടന്ന പരീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്നാണ് ഈ സമൂഹഘടന വികസിച്ചത്; 2000-2002 കാലത്ത് മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളിലായി ശൃംഖല സംസ്ഥാനം മുഴുവൻ വ്യാപിപ്പിച്ചു.
അംഗത്വം എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും തുറന്നതാണ്; ഒരു കുടുംബത്തിൽനിന്ന് ഒരു അംഗം എന്നതാണ് പരിധി.
ദേശീയ ഗ്രാമീണ ജീവനോപാധി മിഷന് (NRLM) കീഴിൽ കുടുംബശ്രീയെ സംസ്ഥാന ഗ്രാമീണ ജീവനോപാധി മിഷനായി (SRLM) കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം (MoRD) അംഗീകരിച്ചു.
2.23 ലക്ഷം അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾക്ക് 8948 കോടി രൂപയുടെ ബാങ്ക് ലിങ്കേജ് വായ്പകൾ നിലവിലുണ്ട്; അവ വരുമാനദായക ജീവനോപാധി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഓപ്പൺ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഫോർ ഡിജിറ്റൽ കൊമേഴ്‌സ് (ONDC) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ കുടുംബശ്രീ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്; ജീവനോപാധികൾക്കും പഞ്ചായത്ത്-സമൂഹ ബന്ധത്തിനും പിന്തുണ നൽകാൻ അതിന്റെ നാഷണൽ റിസോഴ്‌സ് ഓർഗനൈസേഷൻ 16-ൽ അധികം സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ധാരണാപത്രം ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുമുണ്ട്.