സാംസ്‌കാരിക വസ്തുക്കള്‍ തിരികെ കൊണ്ടുവരാനുള്ള പ്രോട്ടോക്കോള്‍ മെക്‌സിക്കോ തയ്യാറാക്കുന്നു; ഐഎന്‍എഎച്ചിന്റെ നേതൃത്വം, യുനെസ്‌കോയുടെ പിന്തുണ
7 നവംബർ 2026
'സാംസ്‌കാരിക വസ്തുക്കളുടെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരവിനും വിണ്ടെടുപ്പിനുമുള്ള പ്രോട്ടോക്കോള്‍' എന്ന പേരില്‍ ഒരു ദേശീയ രേഖ മെക്‌സിക്കോ തയ്യാറാക്കുന്നു. സാംസ്‌കാരിക മന്ത്രാലയം, നാഷണല്‍ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആന്ത്രപ്പോളജി ആന്‍ഡ് ഹിസ്റ്ററി (INAH) വഴിയാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നല്‍കുന്നത്; വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും യുനെസ്‌കോയും (UNESCO) സഹായിക്കുന്നു. നവംബര്‍ 4ന് മെക്‌സിക്കോ സിറ്റിയിലെ ചാപുല്‍ടെപെക് കാസിലിലുള്ള നാഷണല്‍ മ്യൂസിയം ഓഫ് ഹിസ്റ്ററിയില്‍ രണ്ടാമത് കരട് ശില്‍പശാല നടന്നു. വടക്കന്‍ ഭാഗത്തെ ഏഴ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് കേന്ദ്രങ്ങളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ, യുനെസ്‌കോ പ്രതിനിധികളും പങ്കെടുത്തു. ഇത്തരം അവകാശവാദങ്ങളുടെ നിയമ അടിത്തറ, സാംസ്‌കാരിക വസ്തുക്കളുടെ പൊതു രജിസ്റ്റര്‍, ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ സ്വീകരിക്കേണ്ട നടപടികള്‍, തിരികെ കിട്ടിയ വസ്തുക്കള്‍ എങ്ങനെ സൂക്ഷിക്കണം, അവ അവസാനം എവിടെ എത്തണം എന്നിവ കരടില്‍ പറയുന്നു. വിദേശത്ത് മെക്‌സിക്കന്‍ സാംസ്‌കാരിക വസ്തുക്കള്‍ ഉണ്ടെന്ന് അറിയുമ്പോള്‍ - വില്‍പന, ലേലം, പിടിച്ചെടുക്കല്‍ എന്നിവ ഉള്‍പ്പെടെ - ഇത് ബാധകമാകും. തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരവും പുനഃസമര്‍പ്പണവും സംബന്ധിച്ച വിശാല നയത്തിന് ഇത് അടിത്തറയിടുമെന്ന് ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ടെക്‌നിക്കല്‍ സെക്രട്ടറി ഹൊസെ ലൂയിസ് പെരേയ ഗോണ്‍സാലെസ് പറഞ്ഞു.
പദങ്ങൾ
INAH National Institute of Anthropology and History — പുരാവസ്തു, നരവംശശാസ്ത്രം, സാംസ്‌കാരിക പാരമ്പര്യ സംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള മെക്‌സിക്കോയുടെ ഫെഡറല്‍ സ്ഥാപനം.