പരമാനുകൂല രാഷ്ട്ര പരിഗണനയും ദേശീയ പരിഗണനയുമാണ് ലോക വ്യാപാര സംഘടനയുടെ രണ്ട് വിവേചനവിരുദ്ധ തത്വങ്ങൾ

വിശദ വായന

ലോക വ്യാപാര സംഘടനയുടെ കരാറുകൾ നീണ്ടതും സാങ്കേതികവുമാണെങ്കിലും ചുരുക്കം ചില ലളിതമായ തത്വങ്ങൾ അവയിലെല്ലാം നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. അതിൽ ഒന്നാമത്തേത് വിവേചനമില്ലാത്ത വ്യാപാരമാണ്; അതിന് രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്.
പരമാനുകൂല രാഷ്ട്ര പരിഗണന (most-favoured-nation, MFN) പ്രകാരം ഒരു അംഗരാജ്യത്തിന് സാധാരണഗതിയിൽ തന്റെ വ്യാപാര പങ്കാളികൾക്കിടയിൽ വിവേചനം കാട്ടാനാവില്ല: ഒരു പങ്കാളിയുടെ ഉൽപ്പന്നത്തിന് കുറഞ്ഞ തീരുവ പോലുള്ള ഒരു പ്രത്യേക ആനുകൂല്യം നൽകിയാൽ അതേ ആനുകൂല്യം മറ്റെല്ലാ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കും നൽകണം. ചരക്കുവ്യാപാരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ചുങ്കവും വ്യാപാരവും സംബന്ധിച്ച പൊതു കരാറിന്റെ (General Agreement on Tariffs and Trade, GATT) ഒന്നാമത്തെ അനുച്ഛേദമാണ് MFN. സേവന വ്യാപാരം സംബന്ധിച്ച പൊതു കരാറിലും (General Agreement on Trade in Services, GATS) ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിന്റെ വ്യാപാരബന്ധിത വശങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച കരാറിലും (TRIPS) ഇതിന് മുൻഗണനയുണ്ട്; എങ്കിലും ഓരോ കരാറും ഇത് അൽപ്പം വ്യത്യസ്തമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.
കർശനമായ വ്യവസ്ഥകളോടെ ചില ഒഴിവുകൾ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്: ഒരു കൂട്ടായ്മയ്ക്കുള്ളിൽ മാത്രം വ്യാപാരം നടക്കുന്ന ചരക്കുകൾക്ക് ബാധകമാകുന്ന സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാർ, വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്കുള്ള പ്രത്യേക വിപണി പ്രവേശനം, ചില രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അന്യായമായി വ്യാപാരം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കെതിരായ തടസ്സങ്ങൾ എന്നിവ.
രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം ദേശീയ പരിഗണനയാണ്: വിദേശ ചരക്കുകൾ വിപണിയിൽ പ്രവേശിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ ഇറക്കുമതി ചരക്കുകളെയും നാട്ടിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച ചരക്കുകളെയും തുല്യമായി പരിഗണിക്കണം. വിദേശ-സ്വദേശ സേവനങ്ങൾക്കും വ്യാപാരമുദ്രകൾ, പകർപ്പവകാശം, പേറ്റന്റുകൾ എന്നിവയ്ക്കും ഇതു ബാധകമാണ്. വിപണിയിൽ പ്രവേശിച്ച ശേഷമാണ് ഇത് ബാധകമാകുന്നത് എന്നതിനാൽ, ഇറക്കുമതിക്ക് തീരുവ ചുമത്തുന്നത് ദേശീയ പരിഗണനയുടെ ലംഘനമല്ല; സമാനമായ നാടൻ ഉൽപ്പന്നത്തിന് തത്തുല്യമായ നികുതി ഇല്ലെങ്കിലും അതേ നില തുടരും.
പ്രവചനീയത വരുന്നത് തീരുവ ബന്ധനത്തിൽ നിന്നാണ്. അംഗരാജ്യങ്ങൾ വിപണി തുറക്കാൻ സമ്മതിക്കുമ്പോൾ അവർ തങ്ങളുടെ പ്രതിജ്ഞകൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; ചരക്കുകളുടെ കാര്യത്തിൽ ഈ ബന്ധനങ്ങൾ തീരുവ നിരക്കുകളുടെ പരിധികളാണ്. ബന്ധിത നിരക്കിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ നിരക്ക് ഒരു അംഗരാജ്യത്തിന് ചുമത്താം; എന്നാൽ ബന്ധനം തന്നെ മാറ്റാൻ വ്യാപാര പങ്കാളികളുമായി ചർച്ച നടത്തണം, അതിന് അവർക്കുണ്ടായ വ്യാപാര നഷ്ടത്തിന് പരിഹാരം നൽകേണ്ടിയും വരാം.
1947-48-ൽ GATT രൂപംകൊണ്ടതിനു ശേഷം എട്ടു വ്യാപാര ചർച്ചാ ഘട്ടങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ക്രമാനുഗതമായ ഉദാരീകരണത്തിലൂടെ മാറ്റങ്ങൾ പടിപടിയായി കൊണ്ടുവരാനും കരാറുകൾ അനുവദിക്കുന്നു; വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് സാധാരണയായി ബാധ്യതകൾ നിറവേറ്റാൻ കൂടുതൽ സമയം ലഭിക്കുന്നു.