മൈസൂരു ജില്ല: ശിലാശാസനങ്ങളും കൊട്ടാരങ്ങളും സംസ്ഥാന ഉത്സവമായ ദസറയും

വിശദ വായന

മൈസൂരു ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനം മൈസൂരു നഗരമാണ്; ജില്ലയുടെ വിസ്തീർണ്ണം 6,307 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററും 2011 സെൻസസ് പ്രകാരം ജനസംഖ്യ 30,01,127 ഉം ആണ്.
1973-നു മുൻപ് കർണാടക സംസ്ഥാനം അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പേരാണ് മൈസൂരു.
ബംഗളൂരുവിൽ നിന്ന് തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് 139 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് നഗരം; 1977 മുതൽ ഇവിടെ നഗരസഭാ കോർപ്പറേഷനുണ്ട്.
ചാമുണ്ഡേശ്വരി വധിച്ച മഹിഷാസുരന്റെ വാസസ്ഥലമായി പാരമ്പര്യം ഈ സ്ഥലത്തെ കണക്കാക്കുന്നു; മഹിഷപുര, മഹിസുരപുര, മഹിഷാസുരപുര എന്നീ പേരുകൾ ശിലാശാസനങ്ങളിൽ കാണാം.
മഹാവംശം, ദീപവംശം എന്നീ ബൗദ്ധ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ബൗദ്ധധർമ്മം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ മൗര്യ ചക്രവർത്തിയായ അശോകൻ മഹാദേവൻ എന്ന ബൗദ്ധ പ്രചാരകനെ മഹിഷമണ്ഡലത്തിലേക്ക് അയച്ചതിനെക്കുറിച്ച് സൂചന നൽകുന്നു.
മണ്ഡ്യ താലൂക്കിലെ കടലൂരിൽ നിന്നു കിട്ടിയ ക്രി.വ. 862-ലെ ഒരു ശിലാശാസനം ഈ സ്ഥലത്തെ മൈസൂരു എന്നു പരാമർശിക്കുന്നു; 10-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈ നഗരം 70 ഗ്രാമങ്ങളുടെ മൈസൂരു നാട് എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
10-ാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ ഗംഗ രാജാക്കന്മാരാണ് ഈ പ്രദേശം ഭരിച്ചിരുന്നത്; ചോളരും ഹൊയ്സാളരും വിജയനഗര രാജാക്കന്മാരും ഇവിടെ ഭരണം നടത്തി; വൊഡയാർ രാജവംശത്തിന്റെ നിരവധി ശിലാശാസനങ്ങളും ചെമ്പുതകിടുകളും മൈസൂരുവിൽ ശേഷിക്കുന്നു.
സംസ്ഥാന ഉത്സവമായി ആഘോഷിക്കുന്ന ദസറയുടെ വേദി ഇന്നും മൈസൂരു നഗരമാണ്; മൈസൂരു കൊട്ടാരത്തിലും ജഗൻമോഹൻ കൊട്ടാരത്തിലും കലാപരിപാടികളും ബന്നി മണ്ടപ്പിൽ ദീപശിഖാ പരേഡും നടക്കുന്നു.
ചാമുണ്ഡി കുന്നാണ് നഗരത്തിന്റെ പിൻകാഴ്ച.