കേരളം 10-ൽ 10
കേരളം Kerala Environment പരിസ്ഥിതി & കാലാവസ്ഥ

നീലഗിരിയും അഗസ്ത്യമലയുമാണ് കേരളത്തിലെ രണ്ട് ബയോസ്ഫിയർ റിസർവുകൾ

കേരള വനം വകുപ്പ് സംസ്ഥാനത്ത് രണ്ട് ബയോസ്ഫിയർ റിസർവുകൾ ഉണ്ടെന്നു രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: നീലഗിരിയും അഗസ്ത്യമലയും.
ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് കൂടിയായ നീലഗിരി കർണാടകയിലേക്കും അഗസ്ത്യമല തമിഴ്നാട്ടിലേക്കും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
നീലഗിരി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവിന്റെ വിസ്തൃതി 1455.40 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററായി നൽകിയിരിക്കുന്നു; കേരള ഭാഗത്ത് വയനാട് വന്യജീവി സങ്കേതം, സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനം, നിലമ്പൂർ, മണ്ണാർക്കാട്, പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട് വനമേഖലകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അഗസ്ത്യമലയ്ക്കു നൽകിയിരിക്കുന്ന വിസ്തൃതി 1828 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്; നെയ്യാർ, പേപ്പാറ, ശെന്തുരുണി വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾക്കൊപ്പം അച്ചൻകോവിൽ, തെന്മല, കോന്നി, പുനലൂർ, തിരുവനന്തപുരം ഡിവിഷനുകളും അഗസ്ത്യവനം ബയോളജിക്കൽ പാർക്ക് റേഞ്ചും ഇതിൽ വരുന്നു.
ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് എന്ന ആശയം 1971-ൽ യുനെസ്കോ അതിന്റെ മാൻ ആൻഡ് ബയോസ്ഫിയർ പ്രോഗ്രാമിന് (എം.എ.ബി.) കീഴിൽ അവതരിപ്പിച്ചതാണ്.
ജൈവപരവും സാംസ്കാരികവുമായ വൈവിധ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം സുസ്ഥിര സാമ്പത്തിക വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന, സ്വമേധയാ ഉള്ള സഹകരണാത്മക സംരക്ഷണ മേഖലയാണ് ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ്.
താരതമ്യേന വലിയ പ്രദേശങ്ങളായതിനാൽ സംസ്ഥാന, രാഷ്ട്ര അതിർത്തികൾ കടന്നുള്ള ഭൂപ്രകൃതിതല സംരക്ഷണത്തെയാണ് ബയോസ്ഫിയർ റിസർവുകൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.

കേരളത്തിലെ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവുകൾ: 2 നീലഗിരി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവിന്റെ വിസ്തൃതി: 1455.40 Sq. Km അഗസ്ത്യമല ബയോസ്ഫിയർ റിസർവിന്റെ വിസ്തൃതി: 1828 Sq. Km ആശയം അവതരിപ്പിച്ചത്: UNESCO, Man and Biosphere Programme (MAB), 1971
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: നീലഗിരി ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവാണെന്നതും കേരളത്തിലെ രണ്ട് റിസർവുകളുടെ വിസ്തൃതിയും കേരള പി.എസ്.സി., യു.പി.എസ്.സി. പരീക്ഷകളിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന വസ്തുതകളാണ്.
Kerala PSCUPSC
29 സെപ്റ്റംബർ 2026 ഉറവിടം: Kerala Forest Department

ഫോണിൽ ഇടത്തോട്ടോ വലത്തോട്ടോ സ്വൈപ്പ് ചെയ്ത് അടുത്ത വാർത്തയിലേക്ക് പോകാം.