ക്വാന്റം ലാറ്റിസിലെ കാന്തിക ക്രമം ഒരു ഡയഗണൽ ബന്ധം കൊണ്ട് മാറ്റാമെന്ന് രാമൻ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പഠനം
20 നവംബർ 2026
ഒരു ക്വാന്റം ലാറ്റിസിലെ കാന്തിക ക്രമം, അതിലെ ബിന്ദുക്കൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മാറ്റിയാൽ നിയന്ത്രിക്കാമെന്ന് രാമൻ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ (RRI) ഗവേഷകർ സൈദ്ധാന്തികമായി കാണിച്ചു. ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പിന്റെ (DST) സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. ഒരു ബിന്ദു ശൂന്യവും മറ്റെല്ലാ ബിന്ദുവിലും ഒരു ഇലക്ട്രോണുമുള്ള ചതുര ലാറ്റിസാണ് അവർ പഠിച്ചത്. ഒരു ഡയഗണൽ ബന്ധം ചേർത്താൽ രണ്ട് ഇലക്ട്രോൺ സ്പിന്നുകൾ എതിർദിശയിൽ ജോടിയാകും; ഇതിനെ സ്പിൻ സിംഗ്ലറ്റ് (spin singlet) എന്നു വിളിക്കുന്നു. ലാറ്റിസിന്റെ ബാക്കി ഭാഗം ഫെറോമാഗ്നറ്റിക് ആയി തുടരും. അതിനാൽ ഡയഗണലുകൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ ചേർത്ത് കാന്തിക ക്രമം നിയന്ത്രിക്കാം. ജ്യാമിതി മാത്രമാണ് ഇതിന് കാരണം; നഷ്ടപ്പെട്ട ഇലക്ട്രോൺ ഉണ്ടാക്കുന്ന ദ്വാരത്തിന്റെ ക്വാന്റം ചലനത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന കൈനറ്റിക് മാഗ്നറ്റിസമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സിംഗ്ലറ്റുകൾ എൻടാങ്കിൾഡ് അവസ്ഥകളായതിനാൽ ഭാവിയിൽ ഇവ ക്വാന്റം വിവരം സൂക്ഷിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് ഗവേഷകർ പറയുന്നു. ഫിസിക്കൽ റിവ്യൂ ബി (Physical Review B) ജേണലിലാണ് പഠനം. രേവതി ബി.എസ്., ശോവൻ ദത്ത എന്നിവരാണ് രചയിതാക്കൾ.
പദങ്ങൾ
Spin singlet A pair of electron spins aligned in opposite directions — ഇത് ഒരു എൻടാങ്കിൾഡ് അവസ്ഥയാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് ക്വാന്റം കംപ്യൂട്ടിങ്ങിന് ഇതിൽ താൽപര്യം.
RRI Raman Research Institute — സി.വി. രാമൻ സ്ഥാപിച്ചത്; ഇപ്പോൾ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പ് ധനസഹായം നൽകുന്ന സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനം.