ഷിംലയിലെ ഒബ്സർവേറ്ററി ഹില്ലിലെ രാഷ്ട്രപതി നിവാസ്: ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പഴയ വൈസ്രോയി മന്ദിരം

വിശദ വായന

1823 മുതൽ ഇന്ത്യയുടെ ഗവർണർ ജനറൽമാരും പിന്നീട് വൈസ്രോയിമാരും ഷിംലയിൽ വേനൽക്കാലത്ത് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത പല വസതികളിലേക്കും മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു; നഗരത്തിലെ അന്തിമ വൈസ്രോയി വസതിക്കായി ഒബ്സർവേറ്ററി ഹിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തത് ലോർഡ് ലിട്ടൺ ആയിരുന്നു. 1840-ൽ ക്യാപ്റ്റൻ ജെ. ടി. ബോയ്ലോ പണിയിച്ച ഒബ്സർവേറ്ററി ഹൗസിൽ നിന്നാണ് ഈ കുന്നിന് പേര് കിട്ടിയത്. ഇന്ത്യയെ ഇരുവശത്തേക്കും പകുക്കുന്ന ഒരു നീർമറിയാണ് ഒബ്സർവേറ്ററി ഹിൽ എന്നും, കുന്നിന്റെ ഒരു വശത്തെ വെള്ളം ബംഗാൾ ഉപസാഗരത്തിലേക്കും മറുവശത്തെ വെള്ളം അറബിക്കടലിലേക്കും ഒഴുകുന്നുവെന്നും കെട്ടിടത്തിൽ ഇന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ലോർഡ് റാൻഡോൾഫ് ചർച്ചിലിനെ പദ്ധതിക്ക് അനുമതി നൽകാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത് ലോർഡ് ഡഫറിൻ ആയിരുന്നു; നിർമാണച്ചെലവ് ഒടുവിൽ മുപ്പത്തെട്ട് ലക്ഷം രൂപയായി, എസ്റ്റേറ്റിന്റെ വാർഷിക പരിപാലനച്ചെലവ് ഒന്നര ലക്ഷം രൂപയെന്ന് കണക്കാക്കി. ഹെൻറി ഇർവിൻ ആയിരുന്നു വാസ്തുശിൽപിയും നിർമാണപ്രവൃത്തികളുടെ മുഖ്യ മേൽനോട്ടക്കാരനും; 1886-ൽ നിർമാണം തുടങ്ങി, 1888 ജൂലൈ 23-ന് ഡഫറിൻ പ്രഭുവും പത്നിയും കെട്ടിടത്തിൽ താമസം തുടങ്ങി. ആദ്യം 331 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുണ്ടായിരുന്ന എസ്റ്റേറ്റ് ഇന്ന് അല്പം ചെറുതാണെങ്കിലും 110 ഏക്കർ ഉണ്ട്. വൈസ്രോയിയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാൻ നിർദേശിക്കുന്നതിനായി വൈസ്രോയി ലോർഡ് വേവൽ വിളിച്ചുചേർത്ത ഷിംല സമ്മേളനം 1945 ജൂൺ 25 മുതൽ ജൂലൈ 14 വരെ ഈ മന്ദിരത്തിൽ നടന്നു; കാബിനറ്റ് മിഷൻ എത്തിയ ശേഷം കോൺഗ്രസും മുസ്ലിം ലീഗും ബ്രിട്ടീഷുകാരും ചേർന്ന ത്രികക്ഷി സമ്മേളനം 1946 മെയ് 5 മുതൽ 12 വരെ ഇതേ മന്ദിരത്തിൽ നടന്നു. 1947-ലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം എസ്റ്റേറ്റ് രാഷ്ട്രപതിയുടെ കൈവശമായി, മന്ദിരത്തിന് രാഷ്ട്രപതി നിവാസ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു, ഇന്ന് അവിടെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.