രഥങ്ങൾ, മണ്ഡപങ്ങൾ, ഷോർ ടെംപിൾ: മഹാബലിപുരത്തെ സ്മാരക സമൂഹം
വിശദ വായന
തെക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ കോറമണ്ഡൽ തീരത്ത്, തമിഴ്നാട്ടിലുള്ള മഹാബലിപുരത്തെ സ്മാരക സമൂഹം 1984-ൽ യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിൽ ചേർത്തു.
ആറാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ ഈ പ്രദേശം ഭരിച്ച പല്ലവ രാജവംശമാണ് സ്മാരകങ്ങൾ കൊത്തിയത്; കൊത്തുപണി ഏഴ്, എട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിലാണ്.
ഒറ്റ പാറയിൽ നിന്ന് കൊത്തിയെടുത്ത അഞ്ച് ഏകശില ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു; രഥം, അതായത് തേര്, എന്നാണ് ഇവയെ നാട്ടിൽ വിളിക്കുന്നത്.
പാറ കൊത്തിയ ഗുഹാ ക്ഷേത്രങ്ങളായ മണ്ഡപങ്ങളും ഇതിലുണ്ട്; കോനേരിമണ്ഡപം, മഹിഷമർദ്ദിനി ഗുഹ, വരാഹമണ്ഡപം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
മുകുന്ദനായനാർ, ഒളക്കണേശ്വര, ഷോർ ടെംപിൾ എന്നിവയാണ് നിർമിത ക്ഷേത്രങ്ങൾ; കടലിനോട് ചേർന്നുള്ള ഷോർ ടെംപിൾ ദ്രാവിഡ വിമാന രൂപകൽപനയുടെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ ഉദാഹരണമാണെന്ന് യുനെസ്കോ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു; അതിനു ചുറ്റുമുള്ള മണലിൽ നിന്ന് ഖനനാവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
പദങ്ങൾ
Ratha Ratha — ഒറ്റ പാറയിൽ നിന്ന് കൊത്തിയ മഹാബലിപുരത്തെ ഏകശില ക്ഷേത്രം; തേരിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
Mandapa Mandapa — മഹാബലിപുരത്തെ പാറ കൊത്തിയ ഗുഹാ ക്ഷേത്ര മണ്ഡപം.