സിമന്റ് ഖനനത്തിനായി ഒഡീഷ നടത്തിയ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി; ഗ്രാമസഭയുടെ മുൻകൂർ സമ്മതം നിർബന്ധം
18 നവംബർ 2026
ദാൽമിയ സിമന്റിന് ഖനനം വികസിപ്പിക്കാൻ ഒഡീഷ സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്ത കൃഷിഭൂമിയുടെ നടപടി സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി. സുന്ദർഗഢ് ജില്ലയിലെ കുകുഡ, ബിഹാബന്ധ, ലാൻജിബേർണ എന്ന മൂന്ന് ഗ്രാമങ്ങളിലെ ഭൂമിയാണിത്; ഇവ ഭരണഘടനയുടെ അഞ്ചാം പട്ടിക (Fifth Schedule) പ്രകാരമുള്ള പട്ടികപ്രദേശത്താണ്. ജസ്റ്റിസ് ദീപാങ്കർ ദത്ത, ജസ്റ്റിസ് സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ബിബോൽ ടോപ്പോ vs ഒഡീഷ സർക്കാർ കേസ് തീർപ്പാക്കിയത്. ഭൂമി ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിക്കു മാത്രം വേണ്ടിയായതിനാൽ, 2013ലെ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 2(2)(ബി) പ്രകാരം സാമൂഹികാഘാത പഠനം നടക്കുന്ന സമയത്തുതന്നെ ബാധിതരായ കുടുംബങ്ങളിൽ 80 ശതമാനത്തിന്റെ സമ്മതം വേണമായിരുന്നു. പിന്നീട് ശേഖരിച്ച സമ്മതം ഈ കുറവ് നികത്തില്ല. 2013ലെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 41(3) അനുസരിച്ച് പട്ടികപ്രദേശത്ത് ഗ്രാമസഭയുടെ മുൻകൂർ സമ്മതം നിർബന്ധമാണെന്നും, അടിയന്തര വകുപ്പ് ഉപയോഗിച്ചാലും അത് ഒഴിവാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2020 ജനുവരിയിൽ ഗ്രാമസഭകൾ ഈ നിർദേശം തള്ളിയിരുന്നു. നിർബന്ധമായ പൊതുതെളിവെടുപ്പ് നടന്നതിന്റെ രേഖയും ഇല്ലായിരുന്നു. ഏറ്റെടുക്കൽ ശരിവച്ച 2024 സെപ്റ്റംബറിലെ ഒറീസ ഹൈക്കോടതി വിധി കോടതി റദ്ദാക്കി.
പദങ്ങൾ
SIA Social Impact Assessment — 2013ലെ നിയമപ്രകാരം ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിനു മുൻപ് സർക്കാർ നടത്തേണ്ട പഠനം.
Gram Sabha Village assembly of all registered voters of a panchayat area — പട്ടികപ്രദേശത്ത് ഇതിന്റെ സമ്മതം നിർബന്ധമാണെന്ന് കോടതി വിധിച്ചു.