റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാപക നിയമവും കേന്ദ്ര ബോർഡിന്റെ ഘടനയും

വിശദ വായന

റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ ആക്ട്, 1934 ലെ വ്യവസ്ഥകൾക്കനുസരിച്ച് 1935 ഏപ്രിൽ 1 നാണ് റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ സ്ഥാപിതമായത്. ബാങ്കിന്റെ കേന്ദ്ര ഓഫീസ് ആദ്യം കൊൽക്കത്തയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; 1937 ൽ അത് സ്ഥിരമായി മുംബൈയിലേക്ക് മാറ്റി. ഗവർണർ ഇരിക്കുന്നതും നയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതും അവിടെയാണ്. തുടക്കത്തിൽ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നെങ്കിലും, 1949 ലെ ദേശസാൽക്കരണത്തിനു ശേഷം റിസർവ് ബാങ്ക് പൂർണമായും ഇന്ത്യാ സർക്കാരിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്. റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ ആക്ടിന് അനുസൃതമായി ഇന്ത്യാ സർക്കാർ നിയമിക്കുന്ന ഒരു കേന്ദ്ര ഡയറക്ടർ ബോർഡാണ് ബാങ്കിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഗവർണറും നാലിൽ കൂടാത്ത ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർമാരുമാണ് മുഴുവൻ സമയ ഔദ്യോഗിക ഡയറക്ടർമാർ. വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്ന് സർക്കാർ നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്ന പത്ത് ഡയറക്ടർമാരും രണ്ട് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരും, നാല് പ്രാദേശിക ബോർഡുകളിൽ നിന്ന് ഓരോന്നിൽ നിന്നുമായി നാല് ഡയറക്ടർമാരും ഔദ്യോഗികമല്ലാത്ത ഡയറക്ടർമാരാണ്. ഡയറക്ടർമാരെ നാല് വർഷത്തേക്കാണ് നിയമിക്കുകയോ നാമനിർദേശം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നത്; ബാങ്കിന്റെ കാര്യങ്ങളുടെ പൊതുമേൽനോട്ടവും നിർദേശവുമാണ് ബോർഡിന്റെ ചുമതല. കേന്ദ്ര ബോർഡിന്റെ ഒരു സമിതിയായ ബോർഡ് ഫോർ ഫിനാൻഷ്യൽ സൂപ്പർവിഷൻ 1994 നവംബറിൽ രൂപീകരിച്ചു; വാണിജ്യ ബാങ്കുകൾ, ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ബാങ്കിങ് ഇതര ധനകാര്യ ഇടനിലക്കാർ എന്നിവയുടെ സംയോജിത മേൽനോട്ടം അത് നിർവഹിക്കുന്നു.