വിവരാവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാജസ്ഥാൻ വേരുകൾ: ദേവ്ഡുംഗ്രിയിലെ എംകെഎസ്എസ്, 1996ലെ ബിയാവർ സമരം, 2005ലെ നിയമം
വിശദ വായന
ഒക്ടോബർ 11ലെ ബിയാവർ ഘോഷയാത്രയുടെ പശ്ചാത്തലം: ഇന്ത്യയിലെ വിവരാവകാശ പ്രസ്ഥാനം തുടങ്ങിയത് രാജസ്ഥാനിലാണ്.
1990ലെ മേയ് ദിനത്തിൽ രാജസമന്ദ് ജില്ലയിലെ ദേവ്ഡുംഗ്രി ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു മൺവീട്ടിൽ അരുണ റോയിയും സഹപ്രവർത്തകരും ചേർന്ന് മസ്ദൂർ കിസാൻ ശക്തി സംഘടന രൂപീകരിച്ചു.
വികസന ചെലവുകളെക്കുറിച്ചുള്ള സംഘടനയുടെ ആദ്യ ജനകീയ വിചാരണ 1994 ഡിസംബർ 2ന് പാലി ജില്ലയിലെ കോട്ട് കിരാനയിൽ നടന്നു.
പഞ്ചായത്തിരാജ് കാര്യങ്ങളിൽ വിവരം നൽകുമെന്ന 1995ലെ വാഗ്ദാനം നടപ്പാകാതിരുന്നപ്പോൾ 1996 ഏപ്രിലിൽ 'ഞങ്ങളുടെ പണം, ഞങ്ങളുടെ കണക്ക്' എന്ന മുദ്രാവാക്യവുമായി സംഘടന ബിയാവറിൽ അനിശ്ചിതകാല കുത്തിയിരിപ്പ് സമരം തുടങ്ങി.
1997ൽ വിവരാവകാശ നിയമം നടപ്പാക്കിയ ആദ്യ സംസ്ഥാനം തമിഴ്നാടാണ്.
പാർലമെന്റ് 2005 മേയ് 12ന് വിവരാവകാശ നിയമം പാസാക്കി; ജൂൺ 15ന് രാഷ്ട്രപതിയുടെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു; 2005 ഒക്ടോബർ 12ന് നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.
പദങ്ങൾ
Jan sunwai Public hearing — പൊതുചെലവിന്റെ ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ വായിച്ച് പരിശോധിക്കുന്ന തുറന്ന ഗ്രാമസഭ.
NCPRI National Campaign for People's Right to Information — ദേശീയ വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ ആദ്യ കരട് തയ്യാറാക്കിയ, 1996ൽ രൂപീകരിച്ച പ്രചാരണ കൂട്ടായ്മ.