ലാറ്റിനിൽ 'വഴി': 34 രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്ന് തെക്കൻ ഫ്രാൻസിൽ പണിയുന്ന ടോക്കമാക്ക്
വിശദ വായന
വലിയ തോതിൽ, കാർബൺ രഹിതമായ ഊർജസ്രോതസ്സായി ന്യൂക്ലിയർ ഫ്യൂഷൻ പ്രായോഗികമാണോ എന്ന് തെളിയിക്കാൻ തെക്കൻ ഫ്രാൻസിൽ പണിയുന്ന കാന്തിക ഫ്യൂഷൻ സംവിധാനമാണ് ഐടിഇആർ (ITER). ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ 'വഴി' എന്നാണ് ഈ പേരിന്റെ അർഥം. 34 രാജ്യങ്ങൾ ഇതിൽ സഹകരിക്കുന്നു; ചൈന, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ (European Union), ഇന്ത്യ, ജപ്പാൻ, കൊറിയ, റഷ്യ, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് (United States) എന്നിവയാണ് അംഗങ്ങൾ. സാങ് പോൾ-ലെ-ഡ്യുറാൻസിലാണ് (Saint Paul-lez-Durance) നിർമാണ സ്ഥലം. 50 മെഗാവാട്ട് (MW) താപ ഇൻപുട്ടിൽ നിന്ന് പ്ലാസ്മയിൽ 500 മെഗാവാട്ട് ഫ്യൂഷൻ ഊർജം ഉണ്ടാക്കാനാണ് യന്ത്രത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പന; അതായത് പത്തിരട്ടി. കാന്തിക നിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തിലെ റെക്കോഡ് 16 മെഗാവാട്ട് ആണ്; യൂറോപ്യൻ ടോക്കമാക്ക് ആയ ജെറ്റ് (JET) ആണ് അത് നേടിയത്. സ്വന്തം ഫ്യൂഷൻ പ്രതിപ്രവർത്തനത്തിന്റെ താപം കൊണ്ടുതന്നെ ചൂട് നിലനിർത്തുന്ന ഡ്യൂട്ടീരിയം-ട്രിറ്റിയം പ്ലാസ്മയാണ് ആദ്യ ലക്ഷ്യം; ഇതിനെ ബേണിങ് പ്ലാസ്മ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത്തരമൊരു അന്താരാഷ്ട്ര സംയുക്ത പരീക്ഷണത്തിന്റെ ആശയം 1985 ൽ ഉയർന്നുവന്നു; ഉണ്ടാക്കുന്ന താപം വൈദ്യുതിയാക്കി മാറ്റാൻ ഈ പദ്ധതി ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല.
പദങ്ങൾ
Tokamak toroidal magnetic confinement device — കാന്തങ്ങൾ ചൂടുള്ള പ്ലാസ്മയെ പിടിച്ചുനിർത്തുന്ന വളയാകൃതിയിലുള്ള അറ.
Burning plasma self-heated plasma — സ്വന്തം ഫ്യൂഷൻ പ്രതിപ്രവർത്തനം കൊണ്ടുതന്നെ ചൂട് നിലനിർത്തുന്ന പ്ലാസ്മ.