നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്ന 12 അംഗങ്ങളും 238 എന്ന പരിധിയും: ആർട്ടിക്കിൾ 80 (Article 80) ഉം രാജ്യസഭയും
വിശദ വായന
പാർലമെന്റിന്റെ ഉപരിസഭയായ കൗൺസിൽ ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ്സ് (Council of States), അതായത് രാജ്യസഭ, എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു എന്ന് നിശ്ചയിക്കുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 80 ആണ്. രാഷ്ട്രപതി നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്ന 12 അംഗങ്ങളും, സംസ്ഥാനങ്ങളെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 238-ൽ കൂടാത്ത അംഗങ്ങളും ആണ് ഈ സഭയിൽ ഉണ്ടാകാവുന്നത്. സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും സീറ്റ് വീതിക്കുന്നത് നാലാം ഷെഡ്യൂൾ (Fourth Schedule) പറയുന്ന രീതിയിലാണ്. സാഹിത്യം, ശാസ്ത്രം, കല, സാമൂഹ്യസേവനം തുടങ്ങിയ രംഗങ്ങളിൽ പ്രത്യേക അറിവോ പ്രായോഗിക അനുഭവമോ ഉള്ളവരെയാണ് രാഷ്ട്രപതി നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്നത്; ഈ പട്ടിക ഉദാഹരണങ്ങൾ മാത്രമാണ്, അടച്ച പട്ടികയല്ല. ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് ആ സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളാണ്; സിംഗിൾ ട്രാൻസ്ഫറബിൾ വോട്ട് (single transferable vote) വഴിയുള്ള ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ സമ്പ്രദായം ആണ് അതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ എങ്ങനെ തിരഞ്ഞെടുക്കണം എന്നത് ഈ ആർട്ടിക്കിൾ സ്വയം നിശ്ചയിക്കുന്നില്ല; അത് നിയമം വഴി പാർലമെന്റ് നിർണയിക്കണം. അങ്ങനെ നാമനിർദേശം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, നിയമനിർമാണം എന്ന മൂന്ന് വഴികൾ ഒരേ സഭയിൽ ഈ ആർട്ടിക്കിൾ ചേർത്തുവയ്ക്കുന്നു.
പദങ്ങൾ
Council of States Rajya Sabha — ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിന്റെ ഉപരിസഭയാണ് ഇത്.
Single transferable vote A ranked proportional voting method — വോട്ടർ സ്ഥാനാർഥികളെ മുൻഗണനാ ക്രമത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; ജയിക്കാൻ വേണ്ടതിലധികം കിട്ടിയ മിച്ച വോട്ടുകൾ അടുത്ത മുൻഗണനയിലേക്ക് മാറുന്നു.
Fourth Schedule The Schedule allotting Council of States seats — ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിനും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിനും രാജ്യസഭയിൽ എത്ര സീറ്റ് ഉണ്ടെന്ന് ഇതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.