റിട്ടുകൾ, പ്രത്യേക അനുമതി, ഉപദേശക അഭിപ്രായം: സുപ്രീം കോടതിയുടെ മൂന്നു അധികാരപരിധികൾ
വിശദ വായന
ഈ ആഴ്ച തുടർച്ചയായ ഉത്തരവുകളിലൂടെ സുപ്രീം കോടതി വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞു; ഓരോ ഉത്തരവിന്റെയും അധികാര സ്രോതസ്സ് കോടതി തന്നെ വിവരിക്കുന്ന അധികാരപരിധിയിൽ കാണാം.
സുപ്രീം കോടതിക്ക് മൂലാധികാരപരിധി, അപ്പീൽ അധികാരപരിധി, ഉപദേശക അധികാരപരിധി എന്നിവയുണ്ട്.
കേന്ദ്ര സർക്കാരും ഒന്നോ അധികമോ സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടോ അധികമോ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള, നിയമപരമായ അവകാശത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പോ വ്യാപ്തിയോ സംബന്ധിച്ച തർക്കങ്ങളിൽ കോടതിക്ക് പ്രത്യേക മൂലാധികാരപരിധിയുണ്ട്.
മൗലികാവകാശങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള മറ്റൊരു മൂലാധികാരപരിധി ആർട്ടിക്കിൾ 32 നൽകുന്നു; ഹേബിയസ് കോർപസ്, മാൻഡമസ്, പ്രൊഹിബിഷൻ, ക്വോ വാറന്റോ, സെർഷ്യോററി എന്നീ റിട്ടുകൾ ഉൾപ്പെടെ ഉത്തരവുകളും നിർദേശങ്ങളും പുറപ്പെടുവിക്കാം.
ആർട്ടിക്കിൾ 132(1), 133(1), 134 എന്നിവ പ്രകാരം ഹൈക്കോടതിയുടെ സർട്ടിഫിക്കറ്റിലൂടെ അപ്പീലുകൾ എത്തുന്നു; ഇന്ത്യയിലെ ഏതു കോടതിയുടെയോ ട്രൈബ്യൂണലിന്റെയോ വിധിക്കോ ഉത്തരവിനോ എതിരെ ആർട്ടിക്കിൾ 136 പ്രകാരം പ്രത്യേക അനുമതി നൽകാൻ കോടതിക്ക് വിവേചനാധികാരമുണ്ട്.
രാഷ്ട്രപതി ആർട്ടിക്കിൾ 143 പ്രകാരം നൽകുന്ന റഫറൻസിലാണ് ഉപദേശക അധികാരപരിധി പ്രയോഗിക്കുന്നത്.
ആർട്ടിക്കിൾ 129, 142 പ്രകാരം കോടതി നിന്ദയ്ക്ക് — സ്വന്തം നിന്ദ ഉൾപ്പെടെ — ശിക്ഷ നൽകാൻ കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ട്; റിവ്യൂ ഹർജി തള്ളിയശേഷം പരിമിതമായ കാരണങ്ങളിൽ ക്യൂറേറ്റിവ് ഹർജി സുപ്രീം കോടതി ചട്ടങ്ങളുടെ ഓർഡർ XLVIII അനുവദിക്കുന്നു.
പൊതുതാത്പര്യ ഹർജികളിൽ കത്തുകൾ, ടെലിഗ്രാമുകൾ, പോസ്റ്റ് കാർഡുകൾ, വാർത്താ റിപ്പോർട്ടുകൾ എന്നിവ റിട്ട് ഹർജികളായി കോടതി പരിഗണിച്ചിട്ടുണ്ട്; സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നീതിന്യായ ഭരണത്തിന്റെ ശീർഷസ്ഥാനത്ത് ഹൈക്കോടതിയാണ്, രാജ്യത്ത് ഇരുപത്തിയഞ്ച് ഹൈക്കോടതികളുണ്ട്.
പദങ്ങൾ
SLP Special leave petition — ആർട്ടിക്കിൾ 136 പ്രകാരമുള്ള വിവേചനാധികാരം ഉപയോഗിച്ച് അപ്പീൽ കേൾക്കാൻ സുപ്രീം കോടതിയോട് ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഹർജി.
Curative petition — റിവ്യൂ തള്ളിയശേഷം പരിമിതമായ കാരണങ്ങളിൽ അന്തിമ ഉത്തരവ് പുനഃപരിശോധിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന അവസാന പരിഹാരം.
PIL Public interest litigation — പൊതുജനത്തെ ബാധിക്കുന്ന വിഷയത്തിൽ പൊതുതാത്പര്യമുള്ള വ്യക്തി സമർപ്പിക്കുന്ന ഹർജി.