3 ഒക്ടോബർ 2026
മെക്സിക്കോയുടെ കേന്ദ്രബാങ്കായ ബാങ്കോ ഡി മെക്സിക്കോ (ബാൻസിക്കോ) 2026 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് തങ്ങളുടെ പണനയ തീരുമാനം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഒറ്റരാത്രി ഇന്റർബാങ്ക് ഫണ്ടിങ് നിരക്കിന്റെ ലക്ഷ്യം 6.50 ശതമാനത്തിൽ മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിർത്തി.
ബാൻസിക്കോയുടെ ഗവേണിങ് ബോർഡിന്റെ തീരുമാനം ഏകകണ്ഠമായിരുന്നു.
മെക്സിക്കോയിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ അമേരിക്കയിലേതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ യുഎസ് ഫെഡറൽ റിസർവിന്റെ നീക്കങ്ങളോട് യാന്ത്രികമായി പ്രതികരിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ബാങ്ക് വ്യക്തമാക്കി.
അടുത്ത തീരുമാനം ബാൻസിക്കോ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കലണ്ടർ പ്രകാരം വർഷാവസാനത്തിന് മുമ്പായി വരും.
ലക്ഷ്യ നിരക്ക്:
6.50%
തീരുമാന തീയതി:
24 September 2026
വോട്ട്:
Unanimous
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: കേന്ദ്രബാങ്ക് നിരക്ക് തീരുമാനങ്ങളും മെക്സിക്കോ–യുഎസ് പണനയ ബന്ധവും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയ ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവാണ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
Banxico Banco de México — ഒറ്റരാത്രി ഇന്റർബാങ്ക് ലക്ഷ്യ നിരക്ക് നിശ്ചയിക്കുന്ന മെക്സിക്കോയുടെ കേന്ദ്രബാങ്ക്.
3 ഒക്ടോബർ 2026
യുഎസ്എംസിഎയുടെ (മെക്സിക്കോയിൽ ടി-എംഇസി) ആദ്യ സംയുക്ത അവലോകനം 34.7 അനുച്ഛേദപ്രകാരം 2026 ജൂലൈ 1-ന് നടന്നു.
കരാർ നിലവിലെ രൂപത്തിൽ പുതുക്കാൻ അമേരിക്ക സമ്മതിച്ചില്ലെന്ന് യുഎസ് വ്യാപാര പ്രതിനിധി ജാമിസൺ ഗ്രീർ പറഞ്ഞു.
16 വർഷത്തെ കാലാവധി നീട്ടലിനെ മെക്സിക്കോയും കാനഡയും ഓരോരുത്തരും പിന്തുണച്ചു.
കരാർ 2036 ജൂലൈ 1 വരെ പ്രാബല്യത്തിൽ തുടരും; ഇനി വാർഷിക അവലോകനങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങും.
അമേരിക്ക പ്രത്യേക ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾ നടത്തുകയാണ്; 2026 ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ യുഎസ്–മെക്സിക്കോ ചർച്ചയുടെ മൂന്ന് റൗണ്ടുകൾ പൂർത്തിയായിരുന്നു.
വാഷിങ്ടണുമായുള്ള തീരുവ ചർച്ചകൾ തുടരുകയാണെന്നും സാമ്പത്തിക മന്ത്രി മാർസെലോ എബ്രാർഡ് അവിടേക്ക് പോകുന്നുവെന്നും 2026 സെപ്റ്റംബർ 29-ന് പ്രസിഡന്റ് ഷൈൻബാം പറഞ്ഞു.
ആദ്യ സംയുക്ത അവലോകനം:
1 July 2026
നിർദിഷ്ട നീട്ടൽ:
16 years
പ്രാബല്യം:
1 July 2036
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: മെക്സിക്കോയുടെ കേന്ദ്ര വ്യാപാര ചട്ടക്കൂടാണ് യുഎസ്എംസിഎ; അവലോകന രീതിയും കാലാവധി തീയതികളും പരീക്ഷകളിലെ പ്രിയപ്പെട്ട വസ്തുതകളാണ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
USMCA United States–Mexico–Canada Agreement — നാഫ്റ്റയ്ക്ക് പകരം വന്ന വടക്കേ അമേരിക്കൻ വ്യാപാര കരാർ; മെക്സിക്കോയിൽ ടി-എംഇസി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
വിശദ വായന
മെക്സിക്കോയുടെ ഔദ്യോഗിക നാമം യുണൈറ്റഡ് മെക്സിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ്സ് (എസ്താദോസ് യൂണിദോസ് മെഹികാനോസ്) എന്നാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ നിയമനിർമ്മാണ സഭയായ കോൺഗ്രസ് ഓഫ് ദി യൂണിയൻ ദ്വിമണ്ഡല സ്വഭാവമുള്ളതാണ്. അധോസഭയായ ചേംബർ ഓഫ് ഡെപ്യൂട്ടീസിൽ 500 അംഗങ്ങളുണ്ട്: ഇതിൽ 300 പേർ ഒറ്റയംഗ മണ്ഡലങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വോട്ട് നേടുന്ന രീതിയിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു; ബാക്കിയുള്ള 200 പേർ 40 അംഗങ്ങൾ വീതമുള്ള അഞ്ച് ബഹു-അംഗ മണ്ഡലങ്ങളിൽ അടഞ്ഞ പ്രാദേശിക പട്ടിക സമ്പ്രദായത്തിലൂടെ ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ രീതിയിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു. ഡെപ്യൂട്ടിമാരുടെ കാലാവധി 3 വർഷമാണ്. ഉപരിസഭയായ സെനറ്റ് ഓഫ് ദി റിപ്പബ്ലിക്കിൽ 128 അംഗങ്ങളുണ്ട്. ഓരോ സംസ്ഥാനത്തുനിന്നും രണ്ട് സെനറ്റർമാരെ ഭൂരിപക്ഷ വോട്ട് രീതിയിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; ഓരോ സംസ്ഥാനത്തും ഏറ്റവും കൂടുതൽ വോട്ട് നേടിയ രണ്ടാമത്തെ കക്ഷിക്ക് ഒരു അധിക സീറ്റ് നൽകുന്നു; ശേഷിക്കുന്ന 32 സീറ്റുകൾ അടഞ്ഞ പട്ടിക ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ സമ്പ്രദായത്തിലൂടെ വിതരണം ചെയ്യുന്നു. സെനറ്റർമാരുടെ കാലാവധി 6 വർഷമാണ്. കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിലില്ലാത്ത കാലയളവിൽ സെനറ്റർമാരും ഡെപ്യൂട്ടിമാരും ചേർന്ന ഒരു സ്ഥിരം സമിതി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ചേംബർ ഓഫ് ഡെപ്യൂട്ടീസിലെ അംഗങ്ങൾ:
500
സെനറ്റിലെ അംഗങ്ങൾ:
128
ഒറ്റയംഗ മണ്ഡലങ്ങളിൽ ഭൂരിപക്ഷ വോട്ടിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഡെപ്യൂട്ടിമാർ:
300
ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യത്തിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഡെപ്യൂട്ടിമാർ:
200
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: മറ്റൊരു ഫെഡറൽ രാജ്യത്തിന്റെ രണ്ട് സഭകളെ ലോക്സഭയുമായും രാജ്യസഭയുമായും താരതമ്യം ചെയ്യുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ പരീക്ഷകളിൽ പതിവായി വരുന്നു; ഭൂരിപക്ഷ വോട്ടും ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യവും ചേർന്ന സമ്മിശ്ര രീതിയിൽ രണ്ട് സഭകളും നിറയ്ക്കുന്ന നിയമസഭയുടെ മാതൃകാ ഉദാഹരണമാണ് മെക്സിക്കോ.
Kerala PSCUPSCSSC
പദങ്ങൾ
Bicameral Two-chamber legislature — നിയമനിർമ്മാണത്തിൽ രണ്ടും പങ്കെടുക്കുന്ന രണ്ട് വേറിട്ട സഭകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട നിയമസഭ.
Plurality First-past-the-post voting — കേവല ഭൂരിപക്ഷം ഇല്ലെങ്കിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ വോട്ട് നേടുന്ന സ്ഥാനാർത്ഥി ജയിക്കുന്ന രീതി.
Closed list Closed party list — വോട്ടർമാർ ഒരു കക്ഷിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; ആ കക്ഷിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ ആർക്ക് സീറ്റ് ലഭിക്കും എന്ന് കക്ഷിയുടെ മുൻഗണനാ പട്ടികയാണ് തീരുമാനിക്കുന്നത്.
വിശദ വായന
യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്-മെക്സിക്കോ-കാനഡ കരാർ (യുഎസ്എംസിഎ) 2020 ജൂലൈ 1-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. ഇത് നോർത്ത് അമേരിക്ക ഫ്രീ ട്രേഡ് അഗ്രിമെന്റ് (നാഫ്റ്റ) എന്ന കരാറിന് പകരമായി വന്നതാണ്; അതേ മൂന്ന് കക്ഷികളെത്തന്നെ ഇത് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു - അമേരിക്കൻ സംയുക്ത സംസ്ഥാനങ്ങൾ, മെക്സിക്കോ, കാനഡ. കാർ, ട്രക്ക് തുടങ്ങിയ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട ഉദ്ഭവ നിയമങ്ങളും കറൻസി കൃത്രിമത്വത്തിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങളും; വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഭക്ഷ്യ-കാർഷിക വ്യാപാരം ആധുനികവും ശക്തവുമാക്കൽ; ബൗദ്ധിക സ്വത്തിനുള്ള പുതിയ സംരക്ഷണങ്ങളും സേവന വ്യാപാരത്തിനുള്ള അവസരങ്ങളും; ഡിജിറ്റൽ വ്യാപാരം, അഴിമതി തടയൽ, മികച്ച നിയന്ത്രണ രീതികൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പുതിയ അധ്യായങ്ങൾ; ചെറുകിട-ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങൾക്ക് കരാറിന്റെ പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ഒരു പ്രത്യേക അധ്യായം - ഇവയാണ് കരാറിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകളായി യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ട്രേഡ് റെപ്രസന്റേറ്റീവ് എണ്ണുന്നത്.
യുഎസ്എംസിഎ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന തീയതി:
July 1, 2020
യുഎസ്എംസിഎ പകരം വച്ച കരാർ:
North America Free Trade Agreement (NAFTA)
കരാറിന്റെ പൂർണ്ണ നാമം:
United States-Mexico-Canada Agreement (USMCA)
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: നാഫ്റ്റയ്ക്ക് പകരം യുഎസ്എംസിഎ വന്നത് അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചോദിക്കപ്പെടുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തിക വസ്തുതകളിൽ ഒന്നാണ്; മെക്സിക്കോയിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾ യുഎസ്എംസിഎ മേഖലയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമാണ് കാരണമായി പറയുന്നത് എന്നതിനാൽ ഈ കരാർ ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാര ചരിത്രത്തോടും ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു.
Kerala PSCUPSCBank
പദങ്ങൾ
Rules of origin Rules of origin — കരാറിലെ കുറഞ്ഞ തീരുവയിൽ ഒരു ഉൽപ്പന്നം പ്രവേശിക്കാൻ അതിന്റെ എത്ര ഭാഗം അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കണം എന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്ന മാനദണ്ഡങ്ങൾ.
NAFTA North America Free Trade Agreement — യുഎസ്എംസിഎ പകരം വച്ച, വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള പഴയ വ്യാപാര കരാർ.
വിശദ വായന
മഞ്ഞും ഹിമവും പൊതിഞ്ഞ പികോ ദെ ഒറിസാബ കൊടുമുടി - സിറ്റ്ലാൽറ്റെപെറ്റൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു - സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 5675 മീറ്റർ (18619 അടി) ഉയരത്തിലാണ്; ഇതോടെ ഇത് മെക്സിക്കോയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയും വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള അഗ്നിപർവ്വതവുമാകുന്നു. ശിഖരത്തിൽ ഹിമാനികൾ നിലനിർത്തുന്ന മെക്സിക്കോയിലെ മൂന്ന് അഗ്നിപർവ്വത കൊടുമുടികളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്; മറ്റ് രണ്ട് പോപ്പോകാറ്റെപെറ്റലും ഇസ്റ്റാക്സിവാറ്റലുമാണ്. മെക്സിക്കോയ്ക്ക് കുറുകെ ഏതാണ്ട് കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ നീളുന്ന ട്രാൻസ്-മെക്സിക്കൻ അഗ്നിപർവ്വത നിരയുടെ ഭാഗമാണ് പികോ ദെ ഒറിസാബ. ഈ സ്ട്രാറ്റോവോൾക്കാനോയുടെ ശിഖര ഗർത്തത്തിന് 300 മീറ്റർ ആഴമുണ്ട്; ചരിവുകളിലൂടെ ഒഴുകിയ ലാവാ പ്രവാഹങ്ങളുടെ വശങ്ങളിൽ ഫ്ലോ ലെവീ എന്നറിയപ്പെടുന്ന തണുത്തുറഞ്ഞ വരമ്പുകൾ വ്യക്തമായി കാണാം. അവസാനമായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട പൊട്ടിത്തെറി 1846-ൽ ആയിരുന്നു; ഇപ്പോൾ ഈ അഗ്നിപർവ്വതം നിദ്രാവസ്ഥയിലാണെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു, എന്നാൽ വീണ്ടും സജീവമാകുന്നതിന്റെ സാധ്യതയുള്ള അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഭൂശാസ്ത്രജ്ഞർ പഠനം തുടരുന്നു. തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള, നിർജീവമായ സിയേറ നെഗ്ര അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ ഉയരം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 4640 മീറ്റർ (15,223 അടി) ആണ്; അതും മെക്സിക്കോയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടികളിൽ ഒന്നാണ്.
പികോ ദെ ഒറിസാബയുടെ ശിഖര ഉയരം:
5675 meters (18619 feet)
സിയേറ നെഗ്രയുടെ ശിഖര ഉയരം:
4640 meters (15,223 feet)
ശിഖര ഗർത്തത്തിന്റെ ആഴം:
300 meter deep
അവസാനം രേഖപ്പെടുത്തിയ പൊട്ടിത്തെറി:
1846
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയും അത് ഉൾപ്പെടുന്ന പർവ്വത വ്യവസ്ഥയും ഭൂമിശാസ്ത്ര ചോദ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും സാധാരണമാണ്; വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള അഗ്നിപർവ്വതം എന്നതും ഉഷ്ണമേഖലയിലെ ചുരുക്കം ചില ഹിമാനി ശിഖരങ്ങളിൽ ഒന്ന് എന്നതും പികോ ദെ ഒറിസാബയ്ക്ക് രണ്ടാമതൊരു പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.
Kerala PSCUPSCSSC
പദങ്ങൾ
Stratovolcano Stratovolcano — ലാവയുടെയും ചാരത്തിന്റെയും പാളികൾ മാറിമാറി അടിഞ്ഞ് രൂപപ്പെടുന്ന കുത്തനെയുള്ള അഗ്നിപർവ്വത കോൺ.
Flow levee Flow levee — ലാവാ പ്രവാഹത്തിന്റെ അരികിൽ തണുത്തുറഞ്ഞ ലാവ അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന വരമ്പ്; പ്രവാഹത്തിന്റെ വഴി പിന്നീട് തിരിച്ചറിയാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
Dormant volcano Dormant volcano — സമീപകാലത്ത് പൊട്ടിത്തെറിച്ചതായി രേഖകളില്ലെങ്കിലും നിർജീവമായി കണക്കാക്കാത്ത അഗ്നിപർവ്വതം.
വിശദ വായന
1821-ൽ സ്പെയിനിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ മെക്സിക്കോ, സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുമായി 1950-ൽ നയതന്ത്ര ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച ആദ്യ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യമാണ്. 2007-ൽ അന്നത്തെ മെക്സിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഇന്ത്യ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ 'വിശിഷ്ട പങ്കാളിത്തം' സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. മെക്സിക്കോയുടെ ഒമ്പതാമത്തെ വലിയ വ്യാപാര പങ്കാളിയാണ് ഇന്ത്യ; 2025-ലെ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം 11.090 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ ആയിരുന്നു. ഇതിൽ ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി 9.13 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറും മെക്സിക്കോയിൽ നിന്നുള്ള ഇറക്കുമതി 1.969 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറും ആണ്. വാഹനങ്ങളും വാഹന ഭാഗങ്ങളും, ഔഷധങ്ങൾ, എൻജിനീയറിങ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, രാസ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന കയറ്റുമതി; മെക്സിക്കോയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് പ്രധാന ഉൽപ്പന്നം അസംസ്കൃത എണ്ണയാണ് - അതിന്റെ കയറ്റുമതി കൂട്ടയുടെ 75% ഇതാണ്. 2024 വരെ മെക്സിക്കോയിലെ ഇന്ത്യൻ നിക്ഷേപം ഏകദേശം 4 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ ആണ്; 250-ലധികം ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്ക് മെക്സിക്കോയിൽ സാന്നിധ്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ മെക്സിക്കൻ കമ്പനികളുടെ ആകെ നിക്ഷേപം ഏകദേശം 810 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ ആണ്. 1991-ൽ ഐടിഇസി പദ്ധതി മെക്സിക്കോയിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു; മെക്സിക്കൻ പങ്കാളികൾക്ക് പ്രതിവർഷം 35 പരിശീലന സീറ്റുകൾ ലഭ്യമാണ്. മെക്സിക്കോയിലെ സിഐഎംഎംവൈടി കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞരുമായി ചേർന്ന് വികസിപ്പിച്ച മെക്സിക്കൻ ഗോതമ്പ് വിത്തിനങ്ങളും സങ്കരയിനങ്ങളും ഇന്ത്യയിലെ ഹരിതവിപ്ലവത്തിന്റെ വിജയത്തിൽ നിർണ്ണായകമായിരുന്നു.
2025-ലെ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം:
US$ 11.090 billion
മെക്സിക്കോയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യൻ കയറ്റുമതി:
US$ 9.13 billion
മെക്സിക്കോയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ ഇറക്കുമതി:
US$ 1.969 billion
മെക്സിക്കോയുടെ വ്യാപാര പങ്കാളികളിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം:
ninth largest trading partner
2024 വരെ മെക്സിക്കോയിലെ ഇന്ത്യൻ നിക്ഷേപം:
around US $ 4 billion
ഇന്ത്യയിലെ മെക്സിക്കൻ നിക്ഷേപം:
USD 810 Million
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഇന്ത്യ-ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക ചോദ്യങ്ങൾ മിക്കവാറും മെക്സിക്കോയിൽ നിന്നാണ് തുടങ്ങുന്നത്; പരീക്ഷയ്ക്ക് പ്രസക്തമായ കാര്യങ്ങൾ ഇവിടെ ഒരുമിച്ച് വരുന്നു - ആ മേഖലയിലെ ആദ്യ നയതന്ത്ര ബന്ധം, പേരെടുത്ത് പറയുന്ന വിശിഷ്ട പങ്കാളിത്തം, ഇന്ത്യൻ വ്യവസായ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും മെക്സിക്കൻ അസംസ്കൃത എണ്ണയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള വ്യാപാര കൂട്ട, ഹരിതവിപ്ലവവുമായുള്ള സിഐഎംഎംവൈടി ഗോതമ്പ് ബന്ധം.
Kerala PSCUPSCBank
പദങ്ങൾ
ITEC Indian Technical and Economic Cooperation — പങ്കാളി രാജ്യങ്ങൾക്ക് പരിശീലന സീറ്റുകൾ നൽകുന്ന ഇന്ത്യയുടെ ശേഷി വികസന പദ്ധതി.
CIMMYT International Maize and Wheat Improvement Center — ഇന്ത്യയിലെ ഹരിതവിപ്ലവത്തിന് വിത്തിനങ്ങൾ നൽകിയ, മെക്സിക്കോ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഗോതമ്പ്-ചോളം ഗവേഷണ കേന്ദ്രം.
വിശദ വായന
"ഇൻഡിജിനസ് ഫെസ്റ്റിവിറ്റി ഡെഡിക്കേറ്റഡ് ടു ദ ഡെഡ്" എന്ന പേരിൽ മെക്സിക്കോ സമർപ്പിച്ച ഈ ഘടകം മാനവരാശിയുടെ അദൃശ്യ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രാതിനിധ്യ പട്ടികയിലാണ് യുനെസ്കോ ചേർത്തിട്ടുള്ളത്. മെക്സിക്കോയിലെ തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങൾ ആചരിക്കുന്ന രീതിയിൽ, മരിച്ചുപോയ ബന്ധുക്കളും പ്രിയപ്പെട്ടവരും ഭൂമിയിലേക്ക് താത്കാലികമായി മടങ്ങിവരുന്നതിന്റെ സ്മരണയാണ് എൽ ദിയ ദെ ലോസ് മുവേർത്തോസ് (ഡേ ഓഫ് ദ ഡെഡ്). ഓരോ വർഷവും ഒക്ടോബർ അവസാനം മുതൽ നവംബർ ആരംഭം വരെയാണ് ഈ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാന ഭക്ഷ്യവിളയായ ചോളത്തിന്റെ വാർഷിക കൃഷിചക്രം പൂർത്തിയാകുന്ന സമയവും ഇതുതന്നെയാണ്. ശ്മശാനത്തിൽ നിന്ന് വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ പൂവിതളുകളും മെഴുകുതിരികളും നൈവേദ്യങ്ങളും നിരത്തി ആത്മാവുകളുടെ മടക്കം കുടുംബങ്ങൾ എളുപ്പമാക്കുന്നു; മരിച്ചവർക്ക് ഇഷ്ടമായിരുന്ന വിഭവങ്ങൾ തയ്യാറാക്കി വീട്ടിലെ പൂജാസ്ഥാനത്തിനും കല്ലറയ്ക്കും ചുറ്റും പൂക്കളോടും കടലാസ് വെട്ടുപണികൾ പോലുള്ള പരമ്പരാഗത കരകൗശല വസ്തുക്കളോടും ഒപ്പം വയ്ക്കുന്നു. സ്പാനിഷ് വരവിനു മുൻപുള്ള മതാചാരങ്ങളും കത്തോലിക്കാ തിരുനാളുകളും ചേർന്ന്, രണ്ട് ലോകങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സമ്മിശ്രമായാണ് യുനെസ്കോ ഈ ആഘോഷത്തെ വിവരിക്കുന്നത്. ഇത് ഒരു ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിലെ ഉൾപ്പെടുത്തലല്ല. സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യം സ്മാരകങ്ങളിലും വസ്തുശേഖരങ്ങളിലും അവസാനിക്കുന്നില്ല എന്നാണ് യുനെസ്കോയുടെ തന്നെ വിശദീകരണം: പൂർവികരിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച് പിൻതലമുറകൾക്ക് കൈമാറുന്ന പരമ്പരകളും ജീവനുള്ള ആവിഷ്കാരങ്ങളും - വാചിക പരമ്പരകൾ, അവതരണ കലകൾ, സാമൂഹിക ആചാരങ്ങൾ, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, ഉത്സവ പരിപാടികൾ, പ്രകൃതിയെയും പ്രപഞ്ചത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അറിവും ആചാരങ്ങളും, പരമ്പരാഗത കരകൗശലം നിർമിക്കാനുള്ള അറിവും വൈദഗ്ധ്യവും - അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതായത്, ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടിക ഒരു സ്ഥലത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; പ്രാതിനിധ്യ പട്ടിക ഒരു സമൂഹം വഹിക്കുന്ന ജീവനുള്ള ആചാരത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നു.
യുനെസ്കോ ഈ ഘടകം പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന പേര്:
Indigenous festivity dedicated to the dead
ഇത് ചേർത്തിരിക്കുന്ന പട്ടിക:
Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity
ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്ന സമയം:
each year at the end of October to the beginning of November
അതേ കാലയളവ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന കൃഷിചക്രം:
the annual cycle of cultivation of maize
സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യം ഇവയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്ന് യുനെസ്കോ പറയുന്നത്:
monuments and collections of objects
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അദൃശ്യ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തെ ലോക പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന മാതൃകാ ഉദാഹരണമാണ് ഇത്; ഈ വേർതിരിവ് നേരിട്ടും, അതേ പ്രാതിനിധ്യ പട്ടികയിലുള്ള ഇന്ത്യൻ ഘടകങ്ങളിലൂടെയും ചോദിക്കപ്പെടുന്നു.
Kerala PSCUPSCSSC
പദങ്ങൾ
intangible cultural heritage intangible cultural heritage (ICH) — സ്മാരകങ്ങളിൽ നിന്നും വസ്തുക്കളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് അടുത്തതിലേക്ക് കൈമാറുന്ന ജീവനുള്ള പരമ്പരകളും ആവിഷ്കാരങ്ങളും.
Representative List Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity — അവ നിലനിർത്തുന്ന സമൂഹങ്ങൾക്കുള്ള മൂല്യത്തിന് അംഗീകാരം നൽകി ജീവനുള്ള ആചാരങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന യുനെസ്കോയുടെ പ്രധാന പട്ടിക.
pre-Hispanic pre-Hispanic — അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ സ്പാനിഷുകാർ എത്തുന്നതിനു മുൻപുള്ള കാലത്തോട് ചേർന്നത്.
വിശദ വായന
ഏകദേശം 130 ദശലക്ഷം ജനങ്ങൾ, സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക ചരിത്രം, വലിയ വൈവിധ്യം, സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുള്ള അനുകൂല ഭൂമിശാസ്ത്രം എന്നിവയോടെ മെക്സിക്കോ ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പതിനഞ്ച് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിൽ ഒന്നാണെന്നും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിൽ രണ്ടാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാണെന്നും ലോക ബാങ്കിന്റെ മെക്സിക്കോ രാജ്യ അവലോകനം പറയുന്നു. ശക്തമായ സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങളും തുറന്ന വ്യാപാര നയവും ആഗോള മൂല്യ ശൃംഖലകളുമായി സംയോജിച്ച വൈവിധ്യമാർന്ന ഉത്പാദന അടിത്തറയും രാജ്യത്തിനുണ്ടെന്നും അതേ താൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. എണ്ണയെ സംബന്ധിച്ച്, മെക്സിക്കോയുടെ പെട്രോളിയം, ദ്രവ ഇന്ധന ഉത്പാദനം 2004 ൽ പ്രതിദിനം 3.9 ദശലക്ഷം ബാരൽ എന്ന ഉച്ചസ്ഥിതിയിലെത്തി, പിന്നീട് 2019 വരെ എല്ലാ വർഷവും കുറഞ്ഞു, അപ്പോൾ ഉത്പാദനം പ്രതിദിനം 1.9 ദശലക്ഷം ബാരലിനു ചുറ്റും സ്ഥിരപ്പെട്ടു എന്ന് യുഎസ് എനർജി ഇൻഫർമേഷൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. 2013 ഡിസംബറിൽ മെക്സിക്കോ തന്റെ ഭരണഘടന മാറ്റി, 1938 നു ശേഷം ആദ്യമായി സ്വകാര്യ പെട്രോളിയം ഉത്പാദനം അനുവദിച്ചുവെന്നും, അതിനു മുൻപ് രാജ്യത്തെ ഒരേയൊരു പെട്രോളിയം ഉത്പാദകൻ മെക്സിക്കോയുടെ ദേശീയ എണ്ണക്കമ്പനിയായ പെമെക്സ് ആയിരുന്നുവെന്നും ഇ.ഐ.എ. രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ലോക വ്യാപാര സംഘടന രൂപീകൃതമായപ്പോൾ തന്നെ മെക്സിക്കോ അതിൽ അംഗമായെന്നും, 1986 ഓഗസ്റ്റ് 24 മുതൽ ഗാട്ടിൽ അംഗമായിരുന്നുവെന്നും ആ സംഘടനയുടെ അംഗരാജ്യ താൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരുമിച്ചു നോക്കുമ്പോൾ, ഈ രണ്ട് വിവരണങ്ങളും കാണിക്കുന്നത്, വർധിക്കുന്ന എണ്ണ ഉത്പാദനത്തിലല്ല, വലിയ ജനസംഖ്യയിലും വൈവിധ്യമാർന്ന ഉത്പാദന അടിത്തറയിലുമാണ് ഈ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാരം നിലകൊള്ളുന്നത് എന്നാണ്.
ലോക ബാങ്ക് എഴുതുന്ന പ്രകാരം ലോക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്കിടയിൽ മെക്സിക്കോയുടെ സ്ഥാനം:
among the fifteen largest economies in the world
ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയ്ക്കുള്ളിൽ മെക്സിക്കോയുടെ സ്ഥാനം:
the second largest in Latin America
ലോക ബാങ്ക് എഴുതുന്ന പ്രകാരമുള്ള ജനസംഖ്യ:
nearly 130 million people
പെട്രോളിയം, ദ്രവ ഇന്ധന ഉത്പാദനത്തിന്റെ ഉച്ചസ്ഥിതി:
3.9 million barrels per day (b/d) in 2004
പിന്നീട് ഉത്പാദനം സ്ഥിരപ്പെട്ട നില:
stabilized around 1.9 million b/d
ലോക ബാങ്ക് വിവരിക്കുന്ന ഉത്പാദന അടിത്തറ:
a diversified manufacturing base integrated into global value chains
ലോക വ്യാപാര സംഘടന രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഗാട്ട് അംഗത്വം:
a member of GATT since 24 August 1986
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: രാജ്യ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ കൃത്യമായ റാങ്കിനു പകരം സാധൂകരിക്കാവുന്ന ഒരു സ്ഥാനനിർണയമാണ് തേടുന്നത്; ലോക ബാങ്കിന്റെ തന്നെ വാക്കുകൾ അത് നൽകുന്നു. ഉത്പാദന മേഖല വളരുമ്പോൾ വിഭവ മേഖല ചുരുങ്ങുന്നതിന്റെ മാതൃകാ ഉദാഹരണവും എണ്ണക്കഥ നൽകുന്നു.
Kerala PSCUPSCBank
പദങ്ങൾ
Pemex Petroleos Mexicanos — മെക്സിക്കോയുടെ ദേശീയ എണ്ണക്കമ്പനി; സ്വകാര്യ ഉത്പാദനം അനുവദിക്കുന്നതിനു മുൻപ് രാജ്യത്തെ ഒരേയൊരു പെട്രോളിയം ഉത്പാദകൻ ഇതായിരുന്നുവെന്ന് ഇ.ഐ.എ. രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
b/d barrels per day — ഒരു ദിവസം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ബാരലുകൾ എണ്ണുന്ന, അസംസ്കൃത എണ്ണ ഉത്പാദനത്തിന്റെ സാധാരണ ഏകകം.
global value chain global value chain — ഒരേ ഉത്പന്നം നിർമിക്കുന്നതിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഉത്പാദന ശൃംഖല.
വിശദ വായന
ഭൂകമ്പങ്ങളും അഗ്നിപർവത സ്ഫോടനങ്ങളും മിക്കവയും യാദൃച്ഛികമായി സംഭവിക്കുന്നതല്ല, ഫലക അതിരുകൾ പോലുള്ള പ്രത്യേക മേഖലകളിലാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് യുഎസ്ജിഎസ് വിശദീകരിക്കുന്നു; പസഫിക് ഫലകം ചുറ്റുമുള്ള പല ഫലകങ്ങളുമായി സന്ധിക്കുന്ന സർക്കം-പസഫിക് റിങ് ഓഫ് ഫയറിനെ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം ഭൂകമ്പ-അഗ്നിപർവത പ്രവർത്തനമുള്ള മേഖലയായി അത് പേരെടുത്തു പറയുന്നു. മെക്സിക്കോയുടെ പസഫിക് തീരം ആ വലയത്തിലാണ്. ഈ പ്രക്രിയ യുഎസ്ജിഎസിന്റെ പസഫിക് കോസ്റ്റൽ ആൻഡ് മറൈൻ സയൻസ് സെന്റർ താൾ വിവരിക്കുന്നു: ലോകത്തിലെ മിക്ക സുനാമികളും മെഗാത്രസ്റ്റ് എന്നു വിളിക്കുന്ന വലിയ വിള്ളലുകളിലെ ഭൂകമ്പങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ഇവയിൽ ഒരു സമുദ്രഫലകം ഒരു വൻകരഫലകത്തിന് അടിയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. അത്തരമൊരു വിള്ളൽ തെക്കൻ മെക്സിക്കോയുടെ തീരത്തിനു പുറത്തുണ്ട്, അവിടെ സമുദ്രഫലകമായ കൊക്കോസ് ഫലകം വടക്കേ അമേരിക്കൻ ഫലകത്തിന് അടിയിലേക്ക് മുങ്ങുന്നു. ആ സബ്ഡക്ഷൻ മേഖലയ്ക്കു മേൽ ഒരു നിര അഗ്നിപർവതങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു. പൊപ്പൊക്കാറ്റെപെറ്റ്ൽ മെക്സിക്കോയിലെ ഏറ്റവും സജീവമായ അഗ്നിപർവതങ്ങളിൽ ഒന്നാണെന്ന് നാസയുടെ എർത്ത് ഒബ്സർവേറ്ററി പറയുന്നു; 2005 മുതൽ തുടരുന്ന ഒരു പ്രവർത്തന കാലഘട്ടത്തിൽ ഏതാണ്ട് ദിവസേന ഭൂചലനങ്ങളും സ്ഫോടനങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് മെക്സിക്കോ നഗരത്തിന്റെ തെക്കുകിഴക്കാണ്; അതിന്റെ ശിഖരത്തിൽ നിന്ന് 70 കിലോമീറ്റർ (44 മൈൽ) ദൂരപരിധിക്കുള്ളിൽ ഏകദേശം 30 ദശലക്ഷം ആളുകൾ ജീവിക്കുന്നു. അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഉയരത്തിൽ തങ്ങുന്ന ചാരം വായുഗുണത്തിന് വലിയ ആശങ്കയല്ല, എന്നാൽ അതിന് വളരെ ദൂരം സഞ്ചരിക്കാനാകും. ഭൂകമ്പങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച്, മെക്സിക്കോ, ജപ്പാൻ, തുർക്കി, റൊമാനിയ, ചൈന, ഇറ്റലി, തായ്‌വാൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ലോകത്തിലെ പല രാജ്യങ്ങളിലും ഭൂകമ്പ മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് യുഎസ്ജിഎസ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ തീരത്തിനു പുറത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന വലിയ ഭൂകമ്പങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ശക്തമായ ചലനത്തെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന ഒരു സംവിധാനം മെക്സിക്കോ നഗരത്തിനുണ്ട്; തീരത്തോടു ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ച സെൻസറുകളുടെ ഒരു നിരയാണ് ചലനം കണ്ടെത്തി സ്ഥാനവും തീവ്രതയും വേഗത്തിൽ നിർണയിക്കുന്നത്. മെക്സിക്കോ നഗരം പ്രധാന ഫലക അതിരിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് മൈൽ അകലെയായതിനാൽ, സബ്ഡക്ഷൻ മേഖലയിലെ ഭൂകമ്പങ്ങൾക്ക് ഒരു മിനിറ്റോ അതിലധികമോ മുന്നറിയിപ്പ് നഗരത്തിന് ലഭിക്കാമെന്ന് യുഎസ്ജിഎസ് പറയുന്നു; നഗരത്തോട് അടുത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന ഭൂകമ്പങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് സമയം കുറവാണ്. 1991 മുതൽ ഈ സംവിധാനം പ്രവർത്തനത്തിലുണ്ട്. യുഎസ്ജിഎസോ മറ്റു ശാസ്ത്രജ്ഞരോ ഒരു വലിയ ഭൂകമ്പവും ഒരിക്കലും പ്രവചിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് യുഎസ്ജിഎസ് പറയുന്നു; പകരം, ഇതിനകം ആരംഭിച്ച ഒരു ഭൂകമ്പത്തെ കണ്ടെത്തി ചലനം എത്തുന്നതിനു മുൻപ് മുന്നറിയിപ്പ് അയയ്ക്കുകയാണ് മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം ചെയ്യുന്നത്.
പസഫിക് ഭൂകമ്പ-അഗ്നിപർവത വലയത്തിന് യുഎസ്ജിഎസ് നൽകുന്ന പേര്:
circum-Pacific Ring of Fire
ആ വലയത്തെ യുഎസ്ജിഎസ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്:
the most seismically and volcanically active zone in the world
തെക്കൻ മെക്സിക്കോയുടെ തീരത്തിനു പുറത്തുള്ള ഫലക അതിര്:
the oceanic Cocos plate dives beneath the North American plate
മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനമുള്ളതായി യുഎസ്ജിഎസ് പട്ടികപ്പെടുത്തുന്ന രാജ്യങ്ങൾ:
including Mexico, Japan, Turkey, Romania, China, Italy, and Taiwan
സബ്ഡക്ഷൻ മേഖലയിലെ ഭൂകമ്പങ്ങൾക്ക് മെക്സിക്കോ നഗരത്തിന് ലഭിക്കാവുന്ന മുന്നറിയിപ്പ്:
up to a minute or more of warning
മെക്സിക്കോ നഗരത്തിലെ സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാലം:
This system has been in operation since 1991.
നാസ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പ്രകാരം പൊപ്പൊക്കാറ്റെപെറ്റ്ലിന് സമീപം ജീവിക്കുന്ന ആളുകൾ:
around 30 million people living within a 70-kilometer (44-mile) radius of its summit
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഫലകങ്ങളുടെ പേരുകൾ, റിങ് ഓഫ് ഫയർ, പ്രവചനവും മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്നിവ സാധാരണ ശാസ്ത്ര ചോദ്യങ്ങളാണ്; ഈ മൂന്നും ഒരേ ആധികാരിക സ്രോതസ്സിൽ പരിശോധിക്കാവുന്ന ഒരു ഉദാഹരണമാണ് മെക്സിക്കോ.
Kerala PSCUPSCSSC
പദങ്ങൾ
megathrust megathrust fault — ഒരു സമുദ്രഫലകം ഒരു വൻകരഫലകത്തിന് അടിയിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന, സബ്ഡക്ഷൻ മേഖലയിലെ വളരെ വലിയ വിള്ളൽ.
subduction subduction — രണ്ട് ഫലകങ്ങൾ സന്ധിക്കുന്നിടത്ത് ഒരു ഫലകം മറ്റൊന്നിന് അടിയിലേക്ക് താഴ്ന്നുപോകുന്ന പ്രക്രിയ.
EEW Earthquake Early Warning — ഇതിനകം ആരംഭിച്ച ഒരു ഭൂകമ്പം കണ്ടെത്തി, ചലന തരംഗങ്ങൾ എത്തുന്നതിനു മുൻപ് പ്രദേശങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന സംവിധാനം.
വിശദ വായന
ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിൽ മെക്സിക്കോയുടെ 36 സ്ഥലങ്ങൾ ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 28 സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യ സ്ഥലങ്ങളും 6 പ്രകൃതിദത്ത സ്ഥലങ്ങളും 2 സമ്മിശ്ര സ്ഥലങ്ങളുമാണ്. മെക്സിക്കോ ഈ ഉടമ്പടി സ്വീകരിച്ചത് 1984 ഫെബ്രുവരി 23 വ്യാഴാഴ്ച ആണെന്ന് യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ചിചെൻ-ഇറ്റ്സാ എന്ന പ്രീ-ഹിസ്പാനിക് നഗരം (1988), തിയോത്തിവാകാൻ എന്ന പ്രീ-ഹിസ്പാനിക് നഗരം (1987), എൽ താഹിൻ എന്ന പ്രീ-ഹിസ്പാനിക് നഗരം (1992), പോപ്പോകാറ്റെപെറ്റലിന്റെ ചരിവുകളിലുള്ള ആദ്യകാല 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആശ്രമങ്ങൾ, ടെക്വിലയിലെ അഗേവ് ഭൂപ്രകൃതിയും പ്രാചീന വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങളും (2006) എന്നിവ മെക്സിക്കൻ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. (i)(ii)(iii) എന്ന മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരമാണ് ചിചെൻ-ഇറ്റ്സാ പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ചത്. ക്ലാസിക് കാലഘട്ടത്തിൽ രണ്ട് പ്രകൃതിദത്ത ഗുഹാഗർത്തങ്ങൾക്ക് (സെനോട്ടെ അഥവാ ചെനെസ്) സമീപമാണ് ഈ നഗരം ഉയർന്നുവന്നത്; 'ഇറ്റ്സാകളുടെ കിണറിന്റെ അരികിൽ' എന്ന പേര് നഗരത്തിന് ലഭിച്ചതും അതിൽ നിന്നാണ്. ഈ സെനോട്ടെകൾ പ്രദേശത്തെ ഭൂഗർഭജലം ഉപയോഗിക്കാൻ സഹായിച്ചു. ചിചെൻ വിയെഹോ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭാഗത്ത് നണ്ണറി, ചർച്ച്, അകാബ് ദ്സിബ്, ചിചാൻ ചോബ്, ടെംപിൾ ഓഫ് ദി പാനൽസ്, ടെംപിൾ ഓഫ് ദി ഡിയർ തുടങ്ങിയ സ്മാരകങ്ങൾ അന്നുതന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ച സ്ഥലങ്ങൾ:
36
സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യ സ്ഥലങ്ങൾ:
28
പ്രകൃതിദത്ത പാരമ്പര്യ സ്ഥലങ്ങൾ:
6
സമ്മിശ്ര പാരമ്പര്യ സ്ഥലങ്ങൾ:
2
ലോക പാരമ്പര്യ ഉടമ്പടി സ്വീകരിച്ചത്:
23 February 1984
ചിചെൻ-ഇറ്റ്സാ പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ച വർഷം:
1988
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: രാജ്യം തിരിച്ചുള്ള ലോക പാരമ്പര്യ സ്ഥലങ്ങളുടെ എണ്ണവും ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സ്ഥലങ്ങളുടെ പേരുകളും വസ്തുനിഷ്ഠ ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവാണ്; സെനോട്ടെകളെ ആശ്രയിച്ച് വളർന്ന ചിചെൻ-ഇറ്റ്സാ ആണ് മെസോഅമേരിക്കൻ നാഗരികതയെ അത് വളർന്ന ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ഭൂപ്രകൃതിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ സാധാരണ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉദാഹരണം.
Kerala PSCUPSCSSC
പദങ്ങൾ
Cenote Cenote (chen) — ഭൂഗർഭജലം തുറന്നുകാട്ടുന്ന, ചുണ്ണാമ്പുകല്ലിലെ പ്രകൃതിദത്ത ഗർത്തം; മെക്സിക്കോയിലെ കാർസ്റ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ സാധാരണമാണ്.
Mixed property Mixed World Heritage property — സാംസ്കാരികവും പ്രകൃതിദത്തവുമായ മൂല്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരേസമയം പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിക്കുന്ന സ്ഥലം.
വിശദ വായന
മൊണാർക്ക് ബട്ടർഫ്ലൈ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് മെക്സിക്കോയിലെ ഒരു യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ സ്വത്താണ്; പ്രകൃതിദത്ത മാനദണ്ഡം (vii) പ്രകാരമാണ് ഇത് പട്ടികയിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നത്. മെക്സിക്കോ നഗരത്തിൽ നിന്ന് വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഏകദേശം 100 കിലോമീറ്റർ അകലെ ദുർഘടമായ വനപർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ 56,259 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള ബയോസ്ഫിയർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുവെന്ന് ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രം വിവരിക്കുന്നു. എല്ലാ ശരത്കാലത്തും വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ വിശാലമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ലക്ഷക്കണക്കിന്, ഒരുപക്ഷേ നൂറു കോടിയോളം, ശലഭങ്ങൾ ഇവിടെ തിരിച്ചെത്തി വനത്തിന്റെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങളിൽ കൂട്ടമായി ഒത്തുകൂടുകയും, മരങ്ങളെ ഓറഞ്ച് നിറമാക്കുകയും അവയുടെ ഭാരത്താൽ ശിഖരങ്ങൾ വളയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കാനഡ വരെ ദൂരെയുള്ള പ്രജനന മേഖലകളിൽ നിന്ന് വർഷംതോറും എത്തുന്ന ശലഭങ്ങൾ മധ്യ മെക്സിക്കോയിലെ ഒയാമെൽ ഫിർ വനങ്ങളിലെ 14 ശിശിരകാല കോളനികളിൽ തിങ്ങിനിറഞ്ഞ കൂട്ടങ്ങളായി തങ്ങുന്നുവെന്നും, ഈ സ്വത്ത് അവയിൽ 8 കോളനികളെയും മൊണാർക്ക് ശലഭത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ജനസംഖ്യയിലെ മൊത്തം ശിശിരകാല സംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 70% വും സംരക്ഷിക്കുന്നുവെന്നും യുനെസ്കോ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. വസന്തകാലത്ത് ഈ ശലഭങ്ങൾ 8 മാസം നീളുന്ന ദേശാടനം ആരംഭിക്കുന്നു; അത് കിഴക്കൻ കാനഡ വരെ ചെന്ന് മടങ്ങിവരുന്നു, ആ കാലയളവിൽ നാല് തുടർച്ചയായ തലമുറകൾ ജനിക്കുകയും മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശിശിരകാല താവളത്തിലേക്ക് അവ എങ്ങനെ വഴി കണ്ടെത്തുന്നു എന്നത് ഇന്നും ഒരു രഹസ്യമായി തുടരുന്നു. ഈ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് 56,259 ഹെക്ടർ മിതശീതോഷ്ണ പൈൻ, ഒയാമെൽ, ഓക്ക് വനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്ന് യുനെസ്കോയുടെ മാൻ ആൻഡ് ദി ബയോസ്ഫിയർ താളുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. ശിശിരകാല കോളനികൾ വനത്തിന്റെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം കൈവശപ്പെടുത്തുന്നതിനാൽ, ഈ ജീവിവർഗത്തിന്റെ ദേശാടന ജനസംഖ്യയുടെ വലിയൊരു പങ്ക് ഒരേ സമയം കുറച്ച് ഒയാമെൽ വനത്തുണ്ടുകളിൽ തിങ്ങിനിറയുന്നു.
യുനെസ്കോ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ബയോസ്ഫിയറിന്റെ വിസ്തൃതി:
56,259 ha
മെക്സിക്കോ നഗരവുമായുള്ള സ്ഥാനം:
about 100 km northwest of Mexico City
വസന്തകാലത്ത് ആരംഭിക്കുന്ന ദേശാടനത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം:
8 month migration
ആ ദേശാടനത്തിനിടെ ജനിക്കുകയും മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന തലമുറകൾ:
four successive generations
ഒയാമെൽ ഫിർ വനങ്ങളിലെ ശിശിരകാല കോളനികൾ:
14 overwintering colonies
ഈ സ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കുന്ന കിഴക്കൻ ജനസംഖ്യയുടെ ശിശിരകാല സംഖ്യയുടെ പങ്ക്:
70% of the total overwintering population
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഒരേ സ്വത്തിൽ ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിലെ ഉൾപ്പെടുത്തൽ, ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് പദവി, മൂന്നു രാജ്യങ്ങൾ കടക്കുന്ന ദേശാടനം എന്നിവ ഒന്നിച്ചു വരുന്നതിനാൽ പരിസ്ഥിതി, ഭൂമിശാസ്ത്രം, അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഇത് ഒരുപോലെ ഉപകരിക്കുന്നു.
Kerala PSCUPSCSSC
പദങ്ങൾ
oyamel oyamel fir (Abies religiosa) — മധ്യ മെക്സിക്കോയിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ വളരുന്ന ഒരു ഫിർ മരം; ഇതിന്റെ ഇടതൂർന്ന കൂട്ടങ്ങളാണ് ശിശിരകാലത്ത് മൊണാർക്ക് കോളനികൾക്ക് അഭയം നൽകുന്നത്.
biosphere reserve UNESCO biosphere reserve — ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ സംരക്ഷണവും പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ സുസ്ഥിര ഉപയോഗവും ഒരുമിച്ചു നടക്കുന്ന, യുനെസ്കോ അംഗീകരിച്ച പ്രദേശം.
overwintering overwintering — പ്രവർത്തനം പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനു മുൻപ് തണുപ്പുകാലം ഒരു സുരക്ഷിത സ്ഥലത്ത് കഴിച്ചുകൂട്ടുന്നത്.
വിശദ വായന
യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിലുള്ള മെക്സിക്കോയിലെ പല പുരാവസ്തു സ്വത്തുകളും മെസോഅമേരിക്കൻ നാഗരികതകളെ യുനെസ്കോയുടെ തന്നെ വാക്കുകളിൽ വിവരിക്കുന്നു. പാലെങ്കെയെക്കുറിച്ച് ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രം എഴുതുന്നത്, അത് ക്ലാസിക്കൽ കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു മായൻ പുണ്യസ്ഥലത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണെന്നും, എ.ഡി. 500 നും 700 നും ഇടയിലായിരുന്നു അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥിതിയെന്നും, അപ്പോൾ അതിന്റെ സ്വാധീനം ഉസുമസിന്ത നദീതടത്തിലാകെ വ്യാപിച്ചിരുന്നു എന്നുമാണ്. യുകാട്ടാനിലെ ഉഷ്മാലിനെക്കുറിച്ച്, ആ മായൻ നഗരം ഏകദേശം എ.ഡി. 700 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും അവിടെ ഏകദേശം 25,000 നിവാസികൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും, 700 നും 1000 നും ഇടയിൽ നിർമിച്ച കെട്ടിടങ്ങളുടെ വിന്യാസം ജ്യോതിശാസ്ത്ര ജ്ഞാനം വെളിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും അത് എഴുതുന്നു. ഒവാഹാക്കയുടെ ചരിത്ര നഗരകേന്ദ്രത്തോടൊപ്പം പട്ടികയിൽ ചേർത്ത മോണ്ടെ ആൽബാനിൽ 1,500 വർഷത്തോളം ഓൾമെക്, സപോട്ടെക്, മിഷ്ടെക് എന്നീ ജനതകൾ തുടർച്ചയായി വസിച്ചിരുന്നു; അവരുടെ തട്ടുകളും അണകളും കനാലുകളും പിരമിഡുകളും കൃത്രിമ കുന്നുകളും അക്ഷരാർഥത്തിൽ മലയിൽ നിന്ന് കൊത്തിയെടുത്തവയാണ്. വെരാക്രൂസ് സംസ്ഥാനത്തിലെ എൽ തഹീൻ 9-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം മുതൽ 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം വരെ ഉച്ചസ്ഥിതിയിലായിരുന്നു; അതിന്റെ സംസ്കാരം ഹുവാസ്തേക്കോ, തൊതൊനാക്കോ ജനതകളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു, ഇവരിൽ രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടരാണ് ഇന്നും ആ പ്രദേശത്ത് ജീവിക്കുന്ന തദ്ദേശീയ ജനത. ആസ്ടെക് രേഖയെ സംബന്ധിച്ച്, പഴയ ആസ്ടെക് തലസ്ഥാനമായ തെനോച്ച്തിത്‌ലാന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കു മേൽ 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്പാനിഷുകാർ പണിതതാണ് മെക്സിക്കോ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്ര കേന്ദ്രവും ഷോചിമിൽക്കോയും. ഒരുമിച്ചു വായിക്കുമ്പോൾ, ഈ ഉൾപ്പെടുത്തലുകൾ മായ ജനതയെയും ആസ്ടെക് ജനതയെയും വ്യത്യസ്ത നൂറ്റാണ്ടുകളിലും വ്യത്യസ്ത പ്രദേശങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഉദ്ധരിക്കുന്ന തെളിവുകൾ ലിഖിത ചരിത്രരേഖകളല്ല, സ്ഥലവിന്യാസങ്ങളും തട്ടുകളും അവശിഷ്ടങ്ങളും പോലുള്ള ഭൗതിക തെളിവുകളാണ്.
യുനെസ്കോ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഉഷ്മാലിന്റെ ജനസംഖ്യ:
some 25,000 inhabitants
പാലെങ്കെയുടെ ഉച്ചസ്ഥിതിയുടെ കാലം:
between AD 500 and 700
മോണ്ടെ ആൽബാനിൽ വാസമുണ്ടായിരുന്ന കാലയളവ്:
1,500 years
മോണ്ടെ ആൽബാനിലെ തുടർച്ചയായ നിവാസികളായി പേരെടുത്തു പറയുന്ന ജനതകൾ:
Olmecs, Zapotecs and Mixtecs
എൽ തഹീന്റെ ഉച്ചസ്ഥിതിയുടെ കാലം:
from the early 9th to the early 13th century
മെക്സിക്കോ നഗരത്തിന്റെ ചരിത്ര കേന്ദ്രം പണിതത് എന്തിനു മേൽ:
the ruins of Tenochtitlan, the old Aztec capital
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: മെസോഅമേരിക്കയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ മിക്കപ്പോഴും മായ, ആസ്ടെക് ജനതകളെ ശരിയായ കാലത്തിലും സ്ഥലത്തിലും സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ്; യുനെസ്കോ സ്വത്തു വിവരണങ്ങൾ ആ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ ഉദ്ധരിക്കാവുന്ന രൂപത്തിൽ നൽകുന്നു.
Kerala PSCUPSCSSC
പദങ്ങൾ
Mesoamerica Mesoamerica — മായ, സപോട്ടെക്, ആസ്ടെക് നാഗരികതകൾ ഉയർന്നുവന്ന, മധ്യ മെക്സിക്കോയിൽ നിന്ന് വടക്കൻ മധ്യ അമേരിക്ക വരെ നീളുന്ന സാംസ്കാരിക മേഖല.
Tenochtitlan Tenochtitlan — ഇതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കു മേലാണ് സ്പാനിഷുകാർ മെക്സിക്കോ നഗരം പണിതത്; ഇത് ആസ്ടെക് തലസ്ഥാനമായിരുന്നു.
Usumacinta Usumacinta River — ഉച്ചസ്ഥിതിയിൽ പാലെങ്കെയുടെ സ്വാധീനം ഈ നദിയുടെ തടത്തിലാകെ വ്യാപിച്ചിരുന്നു.