28 ഒക്ടോബർ 2026
ചിലിയിലെ അറ്റകാമ മരുഭൂമിയിലുള്ള പരനാലിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന യൂറോപ്യൻ സതേൺ ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ വെരി ലാർജ് ടെലിസ്കോപ്പിലെ എക്സ്-ഷൂട്ടർ ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ J1328-1450 എന്ന വെള്ളക്കുള്ളനു ചുറ്റും അപൂർവമായ ഇരട്ട അവശിഷ്ട വലയം കണ്ടെത്തി. സൂര്യനെപ്പോലുള്ള ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഇന്ധനം തീർന്നശേഷം ബാക്കിയാകുന്ന മൃതകേന്ദ്രമാണ് വെള്ളക്കുള്ളൻ. രണ്ടു വലയങ്ങൾക്കിടയിൽ വ്യക്തമായ വിടവുണ്ട്. അവശേഷിക്കുന്ന രണ്ടു ഗ്രഹസമാന വസ്തുക്കളാണ് ഈ വലയങ്ങൾക്ക് രൂപം നൽകുന്നത് എന്നു കരുതുന്നു. ഉള്ളിലേത് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ മാത്രം വലുപ്പമുള്ളതാകാം; പുറത്തേത് പ്ലൂട്ടോയുടെയോ ചന്ദ്രന്റെയോ വലുപ്പമുണ്ടാകാം. അവശിഷ്ടത്തിൽ കാൽസ്യം, ഓക്സിജൻ, മഗ്നീഷ്യം, ഇരുമ്പ് എന്നിവയുണ്ട്; രണ്ടു വലയങ്ങളുടെ ഘടനയും വ്യത്യസ്തമാണ്. പഠനം നേച്ചർ അസ്ട്രോണമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ട്രീസ്റ്റെ സർവകലാശാലയിലെയും ഇൻഎഎഫ്-ട്രീസ്റ്റെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണാലയത്തിലെയും നിക്കോള പിയട്രോ ജെന്റിലെ ഫുസില്ലോയാണ് മുഖ്യ ഗവേഷകൻ. ചിലിയിലെ യൂണിവേഴ്സിഡാഡ് ടെക്നിക്ക ഫെഡറിക്കോ സാന്താ മരിയയിലെ ഫെലിപ്പെ ലാഗോസ്-വിൽചെസും സംഘത്തിലുണ്ട്.
വെള്ളക്കുള്ളൻ:
J1328-1450
ടെലിസ്കോപ്പ്:
Very Large Telescope, Paranal
ഉപകരണം:
X-shooter
ജേണൽ:
Nature Astronomy
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അറ്റകാമ മരുഭൂമിയിലെ ഇഎസ്ഒയുടെ പരനാൽ നിരീക്ഷണാലയവും വെരി ലാർജ് ടെലിസ്കോപ്പും ഭൂമിശാസ്ത്ര-ശാസ്ത്ര ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവാണ്; നേച്ചർ അസ്ട്രോണമി എന്ന ജേണലും ചോദിക്കാറുണ്ട്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
ESO European Southern Observatory — ചിലിയിൽ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളുള്ള അന്തർഗവൺമെന്റ് ജ്യോതിശാസ്ത്ര സംഘടന.
28 ഒക്ടോബർ 2026
എക്സ്ട്രീംലി ലാർജ് ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ പ്രധാന ദർപ്പണമായ M1നു വേണ്ടി നിർമ്മിച്ച 931 ഖണ്ഡങ്ങളിൽ ഏകദേശം 500 എണ്ണം ചിലിയിൽ എത്തിയെന്ന് യൂറോപ്യൻ സതേൺ ഒബ്സർവേറ്ററി അറിയിച്ചു. ഇത് നിർമ്മിച്ചതിന്റെ പകുതിയിലേറെയാണ്. M1ൽ 798 ഖണ്ഡങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്; ബാക്കി 133 എണ്ണം കരുതൽ ശേഖരമാണ്. അതിനാൽ ഒരു ഖണ്ഡം വീണ്ടും പൂശാനായി മാറ്റുമ്പോൾ ദർപ്പണത്തിൽ വിടവുണ്ടാകില്ല. ഇഎസ്ഒയുടെ പരനാൽ നിരീക്ഷണാലയത്തിലെ ഇഎൽടി ടെക്നിക്കൽ ഫെസിലിറ്റിയിലാണ് ഖണ്ഡങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് പരിശോധിച്ച് പൂശുന്നത്. അടുത്തുള്ള സെറോ അർമസോണസിലാണ് ടെലിസ്കോപ്പ് പണിയുന്നത്. 39 മീറ്ററുള്ള ആകാശക്കണ്ണ് എന്നാണ് ഇഎസ്ഒ ഇഎൽടിയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ജർമ്മനിയിലെ ഷോട്ട് ആണ് ഗ്ലാസ്-സെറാമിക് തകിടുകൾ നിർമ്മിച്ചത്; ഫ്രാൻസിലെ സഫ്രാൻ റിയോസ്ക് ആണ് അവ രൂപപ്പെടുത്തി മിനുക്കി ഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ 75 ശതമാനത്തിലേറെ പൂർത്തിയായി. ശാസ്ത്ര ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആദ്യ നിരീക്ഷണങ്ങൾ 2030 അവസാനത്തോടെ നടത്താനാണ് പദ്ധതി.
ചിലിയിൽ എത്തിയ ഖണ്ഡങ്ങൾ:
nearly 500 of 931
M1ലെ ഖണ്ഡങ്ങൾ:
798
കരുതൽ ഖണ്ഡങ്ങൾ:
133
ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ വലുപ്പം:
39-metre
സ്ഥാനം:
Cerro Armazones
ആദ്യ ശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണങ്ങൾ:
late 2030
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പായ ഇഎൽടി, അതിന്റെ 39 മീറ്റർ വലുപ്പം, പരനാലിനടുത്തുള്ള സെറോ അർമസോണസ് എന്ന സ്ഥാനം എന്നിവയാണ് പരീക്ഷകളിൽ ചോദിക്കുന്നത്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
ELT Extremely Large Telescope — ചിലിയിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ഇഎസ്ഒയുടെ 39 മീറ്റർ ഒപ്റ്റിക്കൽ-നിയർ ഇൻഫ്രാറെഡ് ടെലിസ്കോപ്പ്.
28 ഒക്ടോബർ 2026
ചിലിയുടെ കേന്ദ്ര ബാങ്കായ ബാൻകോ സെൻട്രൽ ഡെ ചിലെയുടെ കൗൺസിൽ ഏകകണ്ഠമായി തസ ഡെ പൊളിറ്റിക്ക മൊണിറ്റാരിയ (ടിപിഎം) 4,5 ശതമാനത്തിൽ നിലനിർത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. പണപ്പെരുപ്പ ഭീഷണി കാര്യമായി കൂടിയെന്ന് ബാങ്ക് പറഞ്ഞു. ഊർജം, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ എന്നിവയുടെ വില വർധന, മധ്യപൂർവദേശത്തെ സംഘർഷം, ശക്തമായ എൽ നിഞ്ഞോ എന്നിവയാണ് കാരണങ്ങൾ. സെപ്റ്റംബർ മുതൽ എണ്ണവില ഏകദേശം 25 ശതമാനം കൂടി. ആഗസ്റ്റിൽ ഇമാസെക് മുൻവർഷത്തേക്കാൾ 1 ശതമാനം കുറഞ്ഞു; പ്രധാന കാരണം ഖനനമാണ്. മൂന്നാം പാദത്തിൽ ഉപഭോഗവും നിക്ഷേപവും ദുർബലമാണ്. പെസോ ദുർബലമായി, ഐപിഎസ്എ താഴ്ന്നു, ദീർഘകാല നിരക്കുകൾ കൂടി. സെപ്റ്റംബറിൽ വാർഷിക പണപ്പെരുപ്പം 4,1 ശതമാനമായിരുന്നു. രണ്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ പണപ്പെരുപ്പം 3 ശതമാനത്തിൽ എത്തിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് ബാങ്ക് ആവർത്തിച്ചു. ഇനിയുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ ഓരോ യോഗത്തിലും വിലയിരുത്തും. കൗൺസിൽ അടുത്തതായി ഡിസംബർ 15ന് ചേരും.
നയ പലിശനിരക്ക് (ടിപിഎം):
4,5%
വോട്ട്:
Unanimous
വാർഷിക പണപ്പെരുപ്പം, സെപ്റ്റംബർ:
4,1%
പണപ്പെരുപ്പ ലക്ഷ്യം:
3%
ഇമാസെക്, ആഗസ്റ്റ്:
-1% year on year
അടുത്ത യോഗം:
15 December
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ചിലിയുടെ കേന്ദ്ര ബാങ്കാണ് ബാൻകോ സെൻട്രൽ ഡെ ചിലെ; അതിന്റെ 3 ശതമാനം പണപ്പെരുപ്പ ലക്ഷ്യവും ടിപിഎമ്മും പലിശ ചോദ്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന വസ്തുതകളാണ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
TPM Tasa de Politica Monetaria — ചിലിയുടെ നയ പലിശനിരക്ക്; കേന്ദ്ര ബാങ്ക് നിർണയിക്കുന്ന നിരക്ക്.
Imacec Indice Mensual de Actividad Economica — ചിലിയുടെ പ്രതിമാസ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തന സൂചിക.
28 ഒക്ടോബർ 2026
ചിലിയുടെ ദേശീയ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ഓഫീസായ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടോ നാസിയോണൽ ഡെ എസ്റ്റാഡിസ്റ്റിക്കാസ് (ഐഎൻഇ) പ്രകാരം 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ ഇൻഡിസെ ഡെ പ്രെസിയോസ് അൽ കൺസുമിഡോർ (ഐപിസി) മാസാടിസ്ഥാനത്തിൽ 0,4 ശതമാനം കൂടി. ഈ പരമ്പരയുടെ വാർഷിക അടിസ്ഥാന വർഷം 2023=100 ആണ്. ഇതേ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇൻഡിസെ ഡെ കോസ്റ്റോസ് ഡെൽ ട്രാൻസ്പോർട്ടെ (ഐസിടി) 2,9 ശതമാനം കൂടിയെന്നും, 2019=100 അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വ്യവസായ ഉൽപ്പാദക വില സൂചിക (ഐപിപി) 2,7 ശതമാനം കൂടിയെന്നും ഐഎൻഇ അറിയിച്ചു. ഐഎൻഇയുടെ ദേശീയ ആസ്ഥാനം സാന്റിയാഗോയിലെ മൊറാൻഡെ 801 ആണ്.
ഐപിസി, മാസ വ്യതിയാനം:
0,4%
ഐപിസി അടിസ്ഥാനം:
2023=100
ഐസിടി, മാസ വ്യതിയാനം:
2,9%
ഐപിപി, മാസ വ്യതിയാനം:
2,7%
പ്രസാധകൻ:
Instituto Nacional de Estadisticas (INE)
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ചിലിയുടെ ഐപിസി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ് ഐഎൻഇ; ഒരു സൂചികയുടെ പ്രസാധകനാണ് പരീക്ഷകളിൽ ചോദിക്കുന്നത്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
IPC Indice de Precios al Consumidor — ഐഎൻഇ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ചിലിയുടെ ഉപഭോക്തൃ വില സൂചിക.
INE Instituto Nacional de Estadisticas — ചിലിയുടെ ദേശീയ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ഓഫീസ്.
28 ഒക്ടോബർ 2026
ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടോ നാസിയോണൽ ഡെ എസ്റ്റാഡിസ്റ്റിക്കാസ് (ഐഎൻഇ) പ്രകാരം 2026 ജൂൺ-ആഗസ്റ്റ് ചലിക്കുന്ന പാദത്തിൽ ചിലിയുടെ ദേശീയ തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക് 9,6 ശതമാനമാണ്. ഇതേ പാദത്തിൽ ദേശീയ അനൗപചാരിക തൊഴിൽ നിരക്ക് 26,3 ശതമാനവും, തൊഴിലില്ലായ്മയും ഇഷ്ടമില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന ഭാഗിക തൊഴിലും ചേർന്ന നിരക്ക് 16,2 ശതമാനവുമായിരുന്നു. 2026 ആഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള പന്ത്രണ്ടു മാസത്തിൽ ഐഎൻഇയുടെ നാമമാത്ര വേതന സൂചിക 7,6 ശതമാനവും നാമമാത്ര തൊഴിൽച്ചെലവ് സൂചിക 8,3 ശതമാനവും കൂടി; രണ്ടും താൽക്കാലിക കണക്കുകളാണ്. ഒറ്റ മാസമായല്ല, മൂന്നു മാസത്തെ ചലിക്കുന്ന പാദമായാണ് ഐഎൻഇ ഈ കണക്കുകൾ നൽകുന്നത്.
തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക്:
9,6%
അനൗപചാരിക തൊഴിൽ നിരക്ക്:
26,3%
തൊഴിലില്ലായ്മയും ഭാഗിക തൊഴിലും ചേർന്ന നിരക്ക്:
16,2%
നാമമാത്ര വേതന സൂചിക, 12 മാസം:
7,6%
ചലിക്കുന്ന പാദം:
June-August 2026
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ചിലിയുടെ ദേശീയ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ഓഫീസാണ് ഐഎൻഇ; അനൗപചാരിക തൊഴിൽ നിരക്ക് പരീക്ഷകളിൽ ചോദിക്കാവുന്ന തൊഴിൽ സ്ഥിതിവിവരമാണ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
INE Instituto Nacional de Estadisticas — തൊഴിൽസേന സർവേ നടത്തുന്ന ചിലിയുടെ ദേശീയ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ഓഫീസ്.
28 ഒക്ടോബർ 2026
'പാര ല റീകൺസ്ട്രക്സിയോൺ നാസിയോണൽ ഇ എൽ ദെസറോയോ എക്കണോമിക്കോ ഇ സോഷ്യൽ' എന്ന ലേയ് നമ്പർ 21.850 ചിലിയുടെ ഡിയാരിയോ ഒഫിഷ്യലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പ്രസിഡന്റ് ഹൊസെ അന്റോണിയോ കാസ്റ്റ് നിയമം പ്രഖ്യാപിച്ച് ഒരാഴ്ചയ്ക്കു ശേഷമാണിത്. നവംബറിൽ നടപടികൾ തുടങ്ങും. നവംബർ 1 മുതൽ ചെറുകിട-ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങളുടെ (റെഹിമെൻ പിമെ) പ്രതിമാസ താൽക്കാലിക അടവ് നിരക്ക് (പിപിഎം) 0,25 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 0,23 ശതമാനമായി കുറയും. വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത സേവനങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നവർക്ക് നികുതിയിളവ് ലഭിക്കും - മെട്രോപൊളിറ്റൻ മേഖലയിലെ തൊഴിലാളികൾക്ക് 15 ശതമാനം, മറ്റിടങ്ങളിലും ഗ്രാമീണ കമ്യൂണുകളിലും 20 ശതമാനം. സെൻസെ പരിശീലന സഹായം വേതനത്തിന് അനുസരിച്ച് നൽകും. സേർവിസിയോ ഡെ ഇംപ്യൂസ്റ്റോസ് ഇന്റേർണോസിന് (എസ്ഐഐ) മറ്റു സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി വിവരം പങ്കിടാം. ഡിസംബർ 1 മുതൽ പുതിയ പൂർത്തിയായ വീടിന്റെ ആദ്യ വിൽപ്പനയ്ക്ക് ഒരു വർഷത്തേക്ക് വാറ്റ് ഒഴിവാകും; ദാനനികുതി പകുതിയാകും, കോടതി അനുമതി വേണ്ട. 7 മുതൽ 10 ശതമാനം വരെ നികുതിയുള്ള മൂലധന തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരൽ സംവിധാനം 2027ൽ ഒരു വർഷത്തേക്ക് തുറക്കും. 2025 ഡിസംബർ 31 വരെയുള്ള കുടിശ്ശികകളിൽ 100 ശതമാനം പലിശയും 80 ശതമാനം പിഴയും 180 ദിവസത്തേക്ക് തെസോറേറിയ ഹെനറൽ ഡെ ല റിപ്പബ്ലിക്ക ഒഴിവാക്കിത്തരാം. മിനിസ്റ്റീരിയോ ഡെ ഹസിയെൻഡയാണ് ഈ നിയമം തയ്യാറാക്കിയത്.
നിയമം:
Ley N 21.850
റെഹിമെൻ പിമെ പിപിഎം നിരക്ക്:
0,25% to 0,23%
വിജ്ഞാന സേവന കയറ്റുമതിക്കാർക്കുള്ള ഇളവ്:
15% / 20%
മൂലധന തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരൽ നികുതി:
7% to 10%
മന്ത്രാലയം:
Ministerio de Hacienda
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഡിയാരിയോ ഒഫിഷ്യലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമ്പോഴാണ് ചിലിയിൽ ഒരു നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നത്; മിനിസ്റ്റീരിയോ ഡെ ഹസിയെൻഡ, എസ്ഐഐ, തെസോറേറിയ ഹെനറൽ ഡെ ല റിപ്പബ്ലിക്ക എന്നിവ പരീക്ഷകളിൽ ചോദിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
SII Servicio de Impuestos Internos — ചിലിയുടെ ആഭ്യന്തര നികുതി വിഭാഗം.
Diario Oficial Diario Oficial de la Republica de Chile — ചിലിയൻ നിയമങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഗസറ്റ്.
28 ഒക്ടോബർ 2026
ചിലിയുടെ കോഡിഗോ പ്രൊസെസൽ പീനൽ ഭേദഗതി ചെയ്ത്, ഒരു കുറ്റകൃത്യം 'ഫ്ലാഗ്രൻസിയ' ആയി - അതായത് കൃത്യം ചെയ്യുന്ന സമയത്തോ ഉടൻ പിന്നാലെയോ പിടിക്കപ്പെട്ടതായി - കണക്കാക്കാവുന്ന പരമാവധി സമയം നീട്ടുന്ന നിയമം പ്രസിഡന്റ് ഹൊസെ അന്റോണിയോ കാസ്റ്റ് പലാസിയോ ഡെ ല മൊണേഡയിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. സർക്കാരിന്റെ അഹെൻഡ കോൺട്ര എൽ ക്രിമെൻ ഓർഗനിസാഡോ ഇ എൽ ടെറോറിസ്മോ (എസിഒടി) എന്ന പദ്ധതിയിൽ കോൺഗ്രെസോ നാസിയോണൽ പാസാക്കുന്ന ആദ്യ നടപടിയാണിത്. ബാക്കി എസിഒടി ബില്ലുകൾ വേഗത്തിലാക്കാൻ സർക്കാർ കോൺഗ്രസിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഭേദഗതി ചെയ്ത നിയമസംഹിത:
Codigo Procesal Penal
പദ്ധതി:
Agenda contra el Crimen Organizado y el Terrorismo (ACOT)
പ്രഖ്യാപിച്ച സ്ഥലം:
Palacio de La Moneda
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ചിലിയുടെ ക്രിമിനൽ നടപടി നിയമമാണ് കോഡിഗോ പ്രൊസെസൽ പീനൽ; ഭേദഗതിക്കു പിന്നിലെ സുരക്ഷാ പദ്ധതിയാണ് എസിഒടി - രണ്ടും സ്ഥിരമായ പൊളിറ്റി വസ്തുതകളാണ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
ACOT Agenda contra el Crimen Organizado y el Terrorismo — സംഘടിത കുറ്റകൃത്യത്തിനും ഭീകരതയ്ക്കുമെതിരെയുള്ള ചിലി സർക്കാരിന്റെ നിയമനിർമ്മാണ പദ്ധതി.
28 ഒക്ടോബർ 2026
ചിലി പ്രസിഡന്റ് ഹൊസെ അന്റോണിയോ കാസ്റ്റും ബൊളീവിയ പ്രസിഡന്റ് റോഡ്രിഗോ പാസും ല പാസിൽ അഞ്ച് കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. ആദ്യത്തേത് ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലുള്ള വ്യാപാര കരാറായ എസിഇ-22 നവീകരിക്കുന്നതാണ്; രണ്ടു ഘട്ടങ്ങളിലായി ചർച്ച നടത്തും - ആദ്യം വ്യാപാര സൗകര്യം, ഉത്പത്തി നിയമങ്ങൾ, നിക്ഷേപ പ്രോത്സാഹനം. രണ്ടാമത്തേത് അരിക്ക ഇ പരിനക്കോട്ടയിൽ തുടങ്ങി വിസ്വിരി, ചരാഞ്ഞ അതിർത്തി കടവുകൾ വഴി പോകുന്ന ഇരുസമുദ്ര ഫൈബർ ഒപ്റ്റിക് ഇടനാഴിയെക്കുറിച്ചാണ്; ഇത് പഠനഘട്ടത്തിലാണ്. മൂന്നാമത്തേത് ഖനന സഹകരണമാണ് - പ്രോസ്പെക്ടിങ്, ഭൂവിജ്ഞാനം, നിർണായക ധാതുക്കൾ, സാങ്കേതിക കൈമാറ്റം. നാലാമത്തേത് ഊർജ പ്രഖ്യാപനമാണ്; വൈദ്യുതി പരസ്പരബന്ധം പഠിക്കാനുള്ള ചട്ടക്കൂട് മാത്രമാണിത്, ഇപ്പോൾ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നില്ല. അഞ്ചാമത്തേത് സംയുക്ത പ്രസിഡൻഷ്യൽ പ്രഖ്യാപനമാണ്; സാമ്പത്തിക സംയോജനം, ബന്ധിപ്പിക്കൽ, കോൺസുലർ-കുടിയേറ്റ സഹകരണം എന്നിവ പൊതു മുൻഗണനകളായി അതിൽ പറയുന്നു. സിക്ക സിക്ക-അരിക്ക എണ്ണക്കുഴൽ ദിശ മാറ്റുന്നതിനെയും അത് പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.
ഒപ്പുവെച്ച കരാറുകൾ:
Five
നവീകരിക്കുന്ന വ്യാപാര കരാർ:
ACE-22
ഫൈബർ ഒപ്റ്റിക് ഇടനാഴി കടവുകൾ:
Visviri and Charana
ദിശ മാറ്റുന്ന കുഴൽ:
Sica Sica-Arica
കൂടിക്കാഴ്ച സ്ഥലം:
La Paz
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ചിലി-ബൊളീവിയ വ്യാപാര കരാറിന്റെ പേരാണ് എസിഇ-22; ബൊളീവിയൻ വ്യാപാരവും നിർദിഷ്ട എണ്ണക്കുഴലും കടന്നുപോകുന്ന വടക്കൻ ചിലിയൻ തുറമുഖ നഗരമാണ് അരിക്ക.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
ACE-22 Acuerdo de Complementacion Economica N 22 — ചിലി-ബൊളീവിയ വ്യാപാരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക പൂരക കരാർ.
28 ഒക്ടോബർ 2026
ചിലിയുടെ സേർവിസിയോ നാസിയോണൽ ഡെ പ്രെവെൻസിയോൺ ഇ റെസ്പ്യൂസ്റ്റ അന്റെ ദെസാസ്ട്രെസ് (സെനാപ്രെഡ്) മഞ്ഞ അലർട്ട് പിൻവലിച്ച് മെട്രോപൊളിറ്റൻ മേഖലയിലെ പത്ത് കമ്യൂണുകൾക്ക് റെഡ് അലർട്ട് പ്രഖ്യാപിച്ചു - സാൻ ഹൊസെ ഡെ മൈപ്പോ, പ്യൂന്റെ ആൾട്ടോ, പിർക്കെ, ല ഫ്ലോറിഡ, പെഞ്ഞാലോലെൻ, ല റെയ്ന, ലാസ് കോൺഡെസ്, ലോ ബർനെച്ചിയ, വിറ്റാക്കുറ, കൊളീന. മണ്ണും പാറയും ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന 'റെമോസിയോൺ എൻ മാസ' ആണ് കാരണം. മലയടിവാരത്ത് (പ്രെക്കോർഡില്ലേറ) അലൂവിയോൺ, ഉരുൾപൊട്ടൽ സാധ്യത ഉയർന്നതാണെന്നും, തീരമലനിരകളിലും മധ്യതാഴ്‌വരയിലും മധ്യമമാണെന്നും, മേഖലയിലെ ആൻഡീസ് നിരകളിൽ കുറവാണെന്നും സെർനാഹിയോമിൻ വിലയിരുത്തി. സാന്റിയാഗോയിൽ 15 മുതൽ 25 മില്ലിമീറ്റർ വരെ മഴ ചെറിയ സമയത്തേക്ക് ശക്തമായി പെയ്യുമെന്നും, ഇടിമിന്നലും ആലിപ്പഴവർഷവും ഉണ്ടാകാമെന്നും പ്രവചനം.
അലർട്ട് നില:
Red alert
അലർട്ടിലുള്ള കമ്യൂണുകൾ:
10
മേഖല:
Region Metropolitana
സാന്റിയാഗോയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന മഴ:
15 to 25 mm
ഭീഷണി വിലയിരുത്തിയത്:
Sernageomin
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഏതു ദുരന്ത വാർത്തയിലും പറയുന്ന രണ്ട് ചിലിയൻ ഏജൻസികളാണ് സെനാപ്രെഡും സെർനാഹിയോമിനും; ആൻഡീസിന്റെ അടിവാരത്തെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ മേഖലയിലാണ് സാന്റിയാഗോ.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
Senapred Servicio Nacional de Prevencion y Respuesta ante Desastres — ചിലിയുടെ ദേശീയ ദുരന്ത പ്രതിരോധ-പ്രതികരണ സേവനം.
Sernageomin Servicio Nacional de Geologia y Mineria — അഗ്നിപർവത, മണ്ണിടിച്ചിൽ ഭീഷണി വിലയിരുത്തുന്ന ചിലിയുടെ ദേശീയ ഭൂവിജ്ഞാന-ഖനന സേവനം.
28 ഒക്ടോബർ 2026
ചിലി സർക്കാർ 2027ലെ ബജറ്റ് ബിൽ (പ്രെസുപ്യൂസ്റ്റോ 2027) കാമറ ഡെ ഡിപ്യൂട്ടാഡോസിൽ സമർപ്പിച്ചു. 105,8 ബില്യോണസ് പെസോ - 111 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം - ആണ് അറ്റ ആകെ ചെലവ്. 2026ലെ പ്രതീക്ഷിത ചെലവിനേക്കാൾ 1,5 ശതമാനം കൂടുതലാണിത്. ബില്ലിനൊപ്പമുള്ള സന്ദേശം പ്രസിഡന്റ് ഹൊസെ അന്റോണിയോ കാസ്റ്റിന്റെ പേരിലാണ്. ധനമന്ത്രി ഹോർഹെ കിറോസ് ബിൽ കോൺഗ്രെസോ നാസിയോണലിൽ ചേംബർ ഓഫ് ഡെപ്യൂട്ടീസിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ഹിമെന ഒസാൻഡോണിന് കൈമാറി. ഇരുസഭകളുടെയും സംയുക്ത സമിതിയായ കൊമിസിയോൺ എസ്പെഷ്യൽ മിക്സ്റ്റ ഡെ പ്രെസുപ്യൂസ്റ്റോസിനു മുൻപാകെ ദിറെക്സിയോൺ ഡെ പ്രെസുപ്യൂസ്റ്റോസ് (ദിപ്രെസ്) പൊതുധനകാര്യ റിപ്പോർട്ട് അവതരിപ്പിക്കും.
അറ്റ ആകെ ചെലവ്:
$105,8 billones
ഡോളറിൽ:
more than US$111 billion
2026ലെ ചെലവിനേക്കാൾ വർധന:
1,5%
ബജറ്റ് ഓഫീസ്:
Direccion de Presupuestos (Dipres)
സമിതി:
Comision Especial Mixta de Presupuestos
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ചിലിയുടെ ബജറ്റ് പരിശോധിക്കുന്നത് കോൺഗ്രെസോ നാസിയോണലിന്റെ സംയുക്ത സമിതിയായ കൊമിസിയോൺ എസ്പെഷ്യൽ മിക്സ്റ്റ ഡെ പ്രെസുപ്യൂസ്റ്റോസ് ആണ്; അതിനു റിപ്പോർട്ട് നൽകുന്ന ബജറ്റ് ഓഫീസാണ് ദിപ്രെസ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
Dipres Direccion de Presupuestos — മിനിസ്റ്റീരിയോ ഡെ ഹസിയെൻഡയുടെ കീഴിലുള്ള ചിലിയുടെ ബജറ്റ് ഓഫീസ്.
വിശദ വായന
ഈ ആഴ്ചയിലെ ഇഎസ്ഒ വാർത്തകൾ - വെരി ലാർജ് ടെലിസ്കോപ്പ് കണ്ടെത്തിയ ഇരട്ട അവശിഷ്ട വലയവും എക്സ്ട്രീംലി ലാർജ് ടെലിസ്കോപ്പിന്റെ പകുതിയിലേറെ ദർപ്പണ ഖണ്ഡങ്ങൾ എത്തിയതും - ഒരേ സ്ഥലത്തുനിന്നാണ്. അതിനാൽ ആ സ്ഥലം അറിഞ്ഞിരിക്കണം. ഇഎസ്ഒയുടെ പരനാൽ നിരീക്ഷണാലയം ചിലിയിലെ അറ്റകാമ മരുഭൂമിയിൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2635 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നെന്നും, യൂറോപ്യൻ ഭൗമ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ മുഖ്യ കേന്ദ്രമെന്നും ഇഎസ്ഒ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. വെരി ലാർജ് ടെലിസ്കോപ്പും വിസിബിൾ ആൻഡ് ഇൻഫ്രാറെഡ് സർവേ ടെലിസ്കോപ്പ് ഫോർ അസ്ട്രോണമിയും (വിസ്റ്റ) മറ്റു ശാസ്ത്ര-സഹായ സംവിധാനങ്ങളും പരനാലിലുണ്ട്.
ഉയരം:
2635 metres above sea level
മരുഭൂമി:
Atacama Desert, Chile
ഉള്ള ടെലിസ്കോപ്പുകൾ:
Very Large Telescope; VISTA
നടത്തിപ്പുകാർ:
European Southern Observatory
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: പരനാലിന്റെ 2635 മീറ്റർ ഉയരം, അറ്റകാമ മരുഭൂമിയിലെ സ്ഥാനം, അവിടെയുള്ള ടെലിസ്കോപ്പുകൾ - ഇവയാണ് ഇഎസ്ഒ ചോദ്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന വസ്തുതകൾ.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
VISTA Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy — പരനാലിലുള്ള ഒരു സർവേ ടെലിസ്കോപ്പ്.
വിശദ വായന
ല പാസിൽ ചിലിയും ബൊളീവിയയും അഞ്ച് കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവെച്ചപ്പോൾ പസഫിക്കിലേക്കുള്ള പരമാധികാര പ്രവേശനം എന്ന ബൊളീവിയൻ ആവശ്യം ചർച്ചയ്ക്ക് വന്നില്ല. അതിനാൽ അതിനു പിന്നിലെ കേസ് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതിയിലെ 'ഒബ്ലിഗേഷൻ ടു നെഗോഷ്യേറ്റ് ആക്സസ് ടു ദ പസഫിക് ഓഷ്യൻ (ബൊളീവിയ വി. ചിലെ)' ആണ് ആ കേസ്. 2013 ഏപ്രിൽ 24ന് ബൊളീവിയ ചിലിക്കെതിരെ കേസ് നൽകി. കരാറുകൾ, നയതന്ത്ര നടപടികൾ, ഉന്നത പ്രതിനിധികളുടെ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ബൊളീവിയയ്ക്ക് പസഫിക്കിലേക്ക് പൂർണ പരമാധികാര പ്രവേശനം നൽകാൻ സദ്വിശ്വാസത്തോടെ ചർച്ച നടത്താമെന്ന് ചിലി സമ്മതിച്ചിരുന്നു എന്നായിരുന്നു വാദം. കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിക്ക് ആധാരമായി 1948 ഏപ്രിൽ 30ലെ അമേരിക്കൻ ട്രീറ്റി ഓൺ പസിഫിക് സെറ്റിൽമെന്റ് - പാക്ട് ഓഫ് ബൊഗോട്ട - യുടെ ആർട്ടിക്കിൾ XXXI ബൊളീവിയ ഉദ്ധരിച്ചു. 2014 ജൂലൈ 15ന് ചിലി അധികാരപരിധിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു; 2015 സെപ്റ്റംബർ 24ലെ വിധിയിൽ കോടതി ആ എതിർപ്പ് തള്ളി, തനിക്ക് അധികാരപരിധിയുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. 2018 മാർച്ചിൽ വാദം കേട്ട് 2018 ഒക്ടോബർ 1ന് കോടതി വിധി പറഞ്ഞു: ബൊളീവിയ ഉദ്ധരിച്ച ഒരു നിയമാധാരവും ചിലിക്ക് ചർച്ച നടത്താനുള്ള ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ നല്ല അയൽപക്ക ബന്ധത്തിന്റെ ചൈതന്യത്തിൽ ഇരുകക്ഷികൾ സംഭാഷണം തുടരുന്നതിന് ഈ കണ്ടെത്തൽ തടസ്സമല്ലെന്നും കോടതി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
കേസ്:
Obligation to Negotiate Access to the Pacific Ocean (Bolivia v. Chile)
കോടതി:
International Court of Justice
ഉദ്ധരിച്ച അധികാരപരിധി:
Article XXXI, Pact of Bogota
അധികാരപരിധി വിധി:
24 September 2015
മെറിറ്റിലെ വിധി:
1 October 2018
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അമേരിക്കൻ വൻകരകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതിക്ക് അധികാരപരിധി നൽകുന്ന ഉടമ്പടിയാണ് പാക്ട് ഓഫ് ബൊഗോട്ട; ചിലിക്ക് ചർച്ചാ ബാധ്യതയില്ലെന്ന് വിധിച്ച കേസാണിത്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
ICJ International Court of Justice — രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കിടയിലെ തർക്കങ്ങൾ തീർപ്പാക്കുന്ന ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മുഖ്യ നീതിന്യായ സ്ഥാപനം.
Pact of Bogota American Treaty on Pacific Settlement — തർക്കങ്ങൾ സമാധാനപരമായി തീർപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള 1948ലെ അന്തർ-അമേരിക്കൻ ഉടമ്പടി.