ഗ്ലോബൽ ക്ലൈമറ്റ് ഒബ്സർവിങ് സിസ്റ്റം (GCOS) ദുർബലമാകുന്നുവെന്ന് വേൾഡ് മെറ്റീരിയോളജിക്കൽ ഓർഗനൈസേഷൻ (WMO) മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. സ്ഥിരമായ പണം ഇല്ലാത്തതും വലിയ പ്രദേശങ്ങൾ അളക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നതുമാണ് കാരണം. അന്തരീക്ഷം, സമുദ്രം, ക്രയോസ്ഫിയർ, കര എന്നിവയിലായി 50ൽ അധികം എസൻഷ്യൽ ക്ലൈമറ്റ് വേരിയബിളുകൾ (essential climate variables) ജിസിഒഎസ് നിരീക്ഷിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണത്തിന് ലോകം വർഷം 10 ബില്യൺ ഡോളറിനോട് അടുത്ത് ചെലവാക്കുന്നു; എന്നിട്ടും അടിസ്ഥാന കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ ശൃംഖല 40 ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രമാണ് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളത്. പടിഞ്ഞാറൻ പസഫിക്കിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്ക് സമീപം ഒരു ബോയ പോലും പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. കരട് ജിസിഒഎസ് ഹൈ-പ്രയോറിറ്റി ആക്ഷൻ പ്ലാനിൽ (GCOS High-Priority Action Plan) മൂന്ന് മുൻഗണനകളാണ്: അടിസ്ഥാന നിരീക്ഷണ ശേഷി സംരക്ഷിക്കുക, വിടവുകൾ നികത്തി വിവരങ്ങൾ കാക്കുക, അന്താരാഷ്ട്ര സമന്വയം നിലനിർത്തുക. ഈ പ്ലാനും വരാനിരിക്കുന്ന ജിസിഒഎസ് സ്റ്റാറ്റസ് റിപ്പോർട്ടും അഭിപ്രായത്തിനായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു; 2027 ഫെബ്രുവരിയിൽ പുറത്തിറങ്ങും. സമന്വയത്തിന് വർഷം ഏകദേശം 10 മില്യൺ ഡോളറും വിടവുകൾ നികത്താൻ ഏകദേശം 500 മില്യൺ ഡോളറും വേണമെന്ന് ഡബ്ല്യുഎംഒ സെക്രട്ടറി ജനറൽ സെലസ്റ്റ് സൗലോ പറഞ്ഞു.
നിരീക്ഷിക്കുന്ന എസൻഷ്യൽ ക്ലൈമറ്റ് വേരിയബിളുകൾ:more than 50കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണത്തിനുള്ള വാർഷിക ചെലവ്:close to $10 billion
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ജിസിഒഎസ്, ഡബ്ല്യുഎംഒ സെക്രട്ടറി ജനറൽ, സിസ്റ്റമാറ്റിക് ഒബ്സർവേഷൻസ് ഫിനാൻസിങ് ഫെസിലിറ്റി എന്നിവ ഇതിൽ നിന്ന് പഠിക്കാം.
SOFFSystematic Observations Financing Facility — ഏറ്റവും പിന്നാക്ക രാജ്യങ്ങളെയും ചെറു ദ്വീപ് രാഷ്ട്രങ്ങളെയും അടിസ്ഥാന കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണത്തിൽ സഹായിക്കുന്ന ഫണ്ട്.
ഒക്ടോബർ 28ന് പ്രഖ്യാപിച്ച പലിശ തീരുമാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേണിങ് കൗൺസിലിന്റെ (Governing Council) ചർച്ചകളുടെ സംഗ്രഹം ബാങ്ക് ഓഫ് കാനഡ (Bank of Canada) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. നയ പലിശ നിരക്ക് 2.25 ശതമാനത്തിൽ നിലനിർത്തണോ 2.5 ശതമാനമായി ഉയർത്തണോ എന്ന രണ്ട് സാധ്യതകളാണ് കൗൺസിൽ പരിഗണിച്ചത്; ഉയർത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. വിലക്കയറ്റം പ്രധാനമായും ഊർജ വിലയിലും വിമാനക്കൂലി പോലെ ഊർജത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന സേവനങ്ങളിലുമാണ് എന്നതായിരുന്നു നിരക്ക് നിലനിർത്തണം എന്ന വാദം. പെട്രോൾ ഒഴിവാക്കിയുള്ള ഉപഭോക്തൃ വിലക്കയറ്റം 2.2 ശതമാനവും കോർ അളവുകൾ 2 ശതമാനത്തിന് അടുത്തും ആയിരുന്നു. ഇന്ധന വില ജൂലൈയിലേതിനേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്, ഈ ചെലവ് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് കൂടുതലായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടും എന്നതായിരുന്നു ഉയർത്തണം എന്ന വാദം. ലോക ഊർജ വില കുറയ്ക്കാൻ പണനയത്തിന് കഴിയില്ല, എന്നാൽ അത് പൊതുവായ വിലക്കയറ്റമായി മാറുന്നത് തടയാൻ കഴിയുമെന്ന് കൗൺസിൽ പറഞ്ഞു. ഗവർണർ ടിഫ് മാക്ലം (Tiff Macklem) അധ്യക്ഷനായിരുന്നു; സീനിയർ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ കരോലിൻ റോജേഴ്സും നാല് ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർമാരും പങ്കെടുത്തു. ഇനിയും നിരക്ക് കൂട്ടേണ്ടി വന്നേക്കാമെന്നും എന്നാൽ ഓരോ യോഗത്തിലും വേറിട്ട് തീരുമാനിക്കുമെന്നും അംഗങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
പുതിയ നയ പലിശ നിരക്ക്:2.5%പെട്രോൾ ഒഴിവാക്കിയുള്ള ഉപഭോക്തൃ വിലക്കയറ്റം:2.2%
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബാങ്ക് ഓഫ് കാനഡയുടെ നയ പലിശ നിരക്ക്, ഗവർണർ, നിരക്ക് തീരുമാനിക്കുന്ന ഗവേണിങ് കൗൺസിൽ എന്നിവ ഇതിൽ നിന്ന് പഠിക്കാം.
Governing CouncilGoverning Council of the Bank of Canada — ഗവർണർ, സീനിയർ ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർ, ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർമാർ ചേർന്ന്, കാനഡയുടെ പണനയം തീരുമാനിക്കുന്ന സമിതി.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ നിന്ന് യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം പിന്മാറിയ കരാറിന് (Agreement on the withdrawal of the United Kingdom from the European Union) കീഴിൽ രൂപീകരിച്ച ജോയിന്റ് കമ്മിറ്റി ബ്രസൽസിൽ യോഗം ചേർന്നു. യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിന്റെ ഇന്റർഗവൺമെന്റൽ റിലേഷൻസ് ആൻഡ് യൂറോപ്യൻ റിലേഷൻസ് മന്ത്രി ഹാമിഷ് ഫാൽക്കണർ, യൂറോപ്യൻ കമ്മിഷണർ മാരോഷ് ഷെഫ്ചോവിച്ച് എന്നിവരായിരുന്നു സഹ അധ്യക്ഷർ. സോഷ്യൽ സെക്യൂരിറ്റി കോ-ഓർഡിനേഷൻ, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, ഫോഴ്സ്ഡ് ലേബർ എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ മൂന്ന് തീരുമാനങ്ങൾ കമ്മിറ്റി അംഗീകരിച്ചു; 2025ലെ ജോയിന്റ് കമ്മിറ്റി വാർഷിക റിപ്പോർട്ടും അംഗീകരിച്ചു. ഇതിൽ രണ്ട് തീരുമാനങ്ങൾ, വടക്കൻ അയർലൻഡിന്റെ വ്യാപാര ക്രമീകരണങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന വിൻഡ്സർ ഫ്രെയിംവർക്കിന്റെ (Windsor Framework) അനുബന്ധം 2ലേക്ക് പുതിയ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ നിയമങ്ങൾ ചേർക്കുന്നു. വിൻഡ്സർ ഫ്രെയിംവർക്കിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 5 നടപ്പാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനത്തെയും സഹ അധ്യക്ഷർ സ്വാഗതം ചെയ്തു; ഉപഭോക്തൃ പാഴ്സലുകളുടെ ഹാൻഡ്‌ലിങ് ഫീസിനെ കസ്റ്റംസ് തീരുവയ്ക്ക് തുല്യമായി കണക്കാക്കുന്നതാണ് ഇത്. സൈബർ റെസിലിയൻസ് ആക്ട് (Cyber Resilience Act) ഫ്രെയിംവർക്കിൽ ചേർക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച നടന്നെങ്കിലും തീരുമാനമായില്ല. സൈപ്രസിലെ സോവറിൻ ബേസ് ഏരിയകളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ സാങ്കേതിക ജോലികൾ അടുത്ത യോഗത്തിന് മുൻപ് പൂർത്തിയാക്കും.
അംഗീകരിച്ച തീരുമാനങ്ങൾ:Threeവേദി:Brussels
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: വിത്ത്ഡ്രോവൽ അഗ്രിമെന്റ് ജോയിന്റ് കമ്മിറ്റി, വിൻഡ്സർ ഫ്രെയിംവർക്ക്, സഹ അധ്യക്ഷനായ യൂറോപ്യൻ കമ്മിഷണർ എന്നിവ ഇതിൽ നിന്ന് പഠിക്കാം.
അസറ്റ് പർച്ചേസ് ഫെസിലിറ്റിയുടെ (Asset Purchase Facility) പരമാവധി അനുവദനീയ വലുപ്പം കുറയ്ക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇംഗ്ലണ്ട് ഗവർണർ ആൻഡ്രൂ ബെയ്‌ലി (Andrew Bailey) ചാൻസലർ ഓഫ് ദ എക്സ്ചെക്കർ (Chancellor of the Exchequer) ജോൺ ഹീലിക്ക് കത്ത് നൽകി. 2026 മേയ് 5ന് കത്തുകൾ കൈമാറി നിശ്ചയിച്ച 524.9 ബില്യൺ പൗണ്ടിൽ നിന്ന് 482.4 ബില്യൺ പൗണ്ടായി പരിധി കുറയ്ക്കാനാണ് നിർദേശം; ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കാൻ ചാൻസലറോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2026 നവംബർ 4 വരെ ഈ ഫെസിലിറ്റിയുടെ കൈവശമുള്ള ഗിൽറ്റുകളുടെ (gilts) മൂല്യമാണിത്. 2035ന് മുൻപ് കാലാവധി തീരുന്ന ഗിൽറ്റുകൾ വിൽക്കില്ലെന്ന് ബാങ്ക് അറിയിച്ചു. ഏറ്റവും ദീർഘകാല ഗിൽറ്റുകളിൽ 120 ബില്യൺ പൗണ്ട് ഫെസിലിറ്റിയിൽ തന്നെ നിലനിർത്തും; ഇപ്പോഴും ഭാവിയിലും നോട്ടുകൾ അടിക്കുന്നതിന് പരോക്ഷ പിന്തുണ നൽകാനാണിത്. ആറ് മാസത്തിന് ശേഷം, ഫെസിലിറ്റിയുടെ ത്രൈമാസ റിപ്പോർട്ടിനൊപ്പം പരിധി വീണ്ടും പരിശോധിക്കും. ക്വാണ്ടിറ്റേറ്റീവ് ഈസിങ്ങിന്റെ (quantitative easing) ഭാഗമായി ബാങ്ക് സർക്കാർ കടപ്പത്രങ്ങൾ വാങ്ങിയത് ഈ ഫെസിലിറ്റി വഴിയാണ്.
പുതിയ എപിഎഫ് പരിധി:£482.4 billionപഴയ പരിധി:£524.9 billion
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബാങ്ക് ഓഫ് ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ അസറ്റ് പർച്ചേസ് ഫെസിലിറ്റി, ഗവർണർ, ചാൻസലർ ഓഫ് ദ എക്സ്ചെക്കർ എന്ന സ്ഥാനം എന്നിവ ഇതിൽ നിന്ന് പഠിക്കാം.
അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു കൂട്ടം അളവുകളെ ആശ്രയിച്ചാണ് കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണം നടക്കുന്നത്; ഇവയെ എസൻഷ്യൽ ക്ലൈമറ്റ് വേരിയബിളുകൾ (essential climate variables) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അന്തരീക്ഷം, സമുദ്രം, ക്രയോസ്ഫിയർ, കര എന്നിവയിലായി 50ൽ അധികം ഇത്തരം അളവുകൾ ഗ്ലോബൽ ക്ലൈമറ്റ് ഒബ്സർവിങ് സിസ്റ്റം (GCOS) നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ സമുദ്ര ഭാഗം ഗ്ലോബൽ ഓഷ്യൻ ഒബ്സർവിങ് സിസ്റ്റം (Global Ocean Observing System) ആണ് നിർവഹിക്കുന്നത്; അതിന്റെ സ്റ്റാറ്റസ് റിപ്പോർട്ട് 2026 സമുദ്ര നിരീക്ഷണത്തിലെ പുരോഗതിയും വിടവുകളും അപകടങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു. ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്ക് സമീപമുള്ള മൂർഡ് ബോയകൾ (moored buoys) ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉപകരണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്; പസഫിക്കിൽ എൽ നിഞ്ഞോ (El Nino) രൂപപ്പെടുന്നത് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കാണുന്നത് ഇവയിലൂടെയാണ്. കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണത്തിന് ലോകം വർഷം 10 ബില്യൺ ഡോളറിനോട് അടുത്ത് ചെലവാക്കുന്നു; എന്നിട്ടും അടിസ്ഥാന ശൃംഖല 40 ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രമാണ് എന്ന് വേൾഡ് മെറ്റീരിയോളജിക്കൽ ഓർഗനൈസേഷൻ പറയുന്നു.
സ്ഥാപിച്ച അടിസ്ഥാന കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ ശൃംഖല:less than 40 per cent
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: എസൻഷ്യൽ ക്ലൈമറ്റ് വേരിയബിളുകൾ എന്തെന്നും, കാലാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള ജിസിഒഎസ്, സമുദ്രത്തിനുള്ള ജിഒഒഎസ് എന്ന രണ്ട് നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളെയും ഇതിൽ നിന്ന് പഠിക്കാം.
അതിർത്തികൾ കടന്നുള്ള അപകടകരമായ മാലിന്യങ്ങളുടെ നീക്കം നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ് ബസേൽ കൺവെൻഷൻ (Basel Convention); പിഐസി (PIC) നടപടിക്രമം എന്ന മുൻകൂർ അറിവോടെയുള്ള സമ്മതത്തിലാണ് അതിന്റെ നിയന്ത്രണ സംവിധാനം നിലകൊള്ളുന്നത്. 2026 ഓക്ടോബർ 12 മുതൽ 16 വരെ നടന്ന പതിനേഴാം യോഗത്തിന്റെ തുടർ സെഷനുകളിൽ നിലവിലെ വർക്ക് പ്രോഗ്രാമിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇതിന്റെ ഇംപ്ലിമെന്റേഷൻ ആൻഡ് കംപ്ലയൻസ് കമ്മിറ്റി (Implementation and Compliance Committee) പൂർത്തിയാക്കി; ശുപാർശകളുടെ ഒരു സമുച്ചയം കോൺഫറൻസ് ഓഫ് ദ പാർട്ടീസിന് (Conference of the Parties) സമർപ്പിച്ചു. മതിയായ നിയമനിർമാണം, ദേശീയ റിപ്പോർട്ടിങ് തുടങ്ങിയ ബാധ്യതകളിൽ ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിടുന്ന 15 കക്ഷി രാജ്യങ്ങളുമായി സമിതി പ്രവർത്തിച്ചു. അധികാരികളും നിയമപാലന ഏജൻസികളും തമ്മിൽ ദേശീയതലത്തിൽ ഏകോപനം ഊണ്ടാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു മാതൃക സമിതി തയ്യാറാക്കി; മാലിന്യങ്ങളുടെ അനധികൃത കടത്ത് തടയുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ബസേൽ കൺവെൻഷൻ നടപ്പാക്കാനുള്ള മാന്വലിന്റെയും (Manual for the Implementation of the Basel Convention) നിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തിന്റെ ഗൈഡിന്റെയും (Guide to the Control System) പുതുക്കിയ പതിപ്പുകളും പൂർത്തിയായി. റിപ്പോർട്ടിങ്ങിൽ 2022-ന് 72% കക്ഷികളും 2023-ന് 70% കക്ഷികളും ദേശീയ റിപ്പോർട്ട് നൽകി; അതിനാൽ കോൺഫറൻസ് ഓഫ് ദ പാർട്ടീസ് നിശ്ചയിച്ച ലക്ഷ്യങ്ങൾ വീണ്ടും കൈവരിച്ചു. പിഐസി നടപടിക്രമം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ പുതുക്കിയ ദേശീയ റിപ്പോർട്ടിങ് ഫോർമാറ്റും നിയുക്ത വിലാസങ്ങൾ പുതുക്കാനുള്ള വെബ് ടൂളും ഉൾപ്പെടെ തുടർ നടപടികൾ സമിതി അംഗീകരിച്ചു. വ്യക്തിഗത കക്ഷി രാജ്യങ്ങളെ അനുവർത്തന ബുദ്ധിമുട്ടുകളിൽ നിന്ന് കരകയറ്റാൻ 2027-ൽ പതിനേഴാം യോഗം വീണ്ടും ചേരും.
സമിതി സഹായിച്ച കക്ഷികൾ:152022-ന് റിപ്പോർട്ട് നൽകിയ കക്ഷികൾ:72%സമിതി:Implementation and Compliance Committee
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബസേൽ കൺവെൻഷൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്, മുൻകൂർ അറിവോടെയുള്ള സമ്മത നടപടിക്രമം, കയറ്റുമതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ബാൻ അമെൻഡ്മെന്റ് (Ban Amendment), തീരുമാന സമിതിയായ കോൺഫറൻസ് ഓഫ് ദ പാർട്ടീസ് എന്നിവ സ്ഥിരമായ ഉടമ്പടി വിവരങ്ങളാണ്.
മേൽനോട്ട അധികാരികളുടെ വേദിയായ ബാസൽ കമ്മിറ്റി ഓൺ ബാങ്കിങ് സൂപ്പർവിഷൻ (Basel Committee on Banking Supervision) ആണ് ബാങ്കുകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള ആഗോള മാനദണ്ഡങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നത്. ബാസലിലെ ബാങ്ക് ഫോർ ഇന്റർനാഷണൽ സെറ്റിൽമെന്റ്സ് (Bank for International Settlements) ആണ് ഇതിനു വേദി നൽകുന്നത്; ബാസൽ പ്രോസസ് (Basel Process) എന്നു വിളിക്കുന്ന രീതിയിലൂടെയാണ് പ്രവർത്തനം. 28 അധികാരപരിധികളിൽ നിന്നുള്ള കേന്ദ്ര ബാങ്കുകളും ബാങ്ക് മേൽനോട്ട അധികാരികളും ചേർന്ന 45 അംഗങ്ങളാണ് ഇതിലുള്ളത്. ബാങ്കിങ് മേഖലയിലെയും ധനവിപണിയിലെയും വിവരങ്ങൾ പരസ്പരം പകർന്ന് ആഗോള ധനവ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ള അപകടസാധ്യതകൾ കണ്ടെത്തുന്നു. മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കൊപ്പം മാർഗനിർദേശങ്ങളും നല്ല നടപടിക്രമങ്ങളും ഇതു നൽകുന്നു. സമിതിയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ മുഴുവൻ സമുച്ചയത്തെ ബാസൽ ഫ്രെയിംവർക്ക് (Basel Framework) എന്നു വിളിക്കുന്നു. ബാസൽ മൂന്ന് (Basel III) ഈ ഫ്രെയിംവർക്കിന്റെ ഭാഗമാണ്; അന്തർദേശീയമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബാങ്കുകൾക്കു തുല്യ സാഹചര്യം ഉറപ്പാക്കാൻ അതിന്റെ നടപ്പാക്കൽ സമിതി നിരീക്ഷിക്കുന്നു. പ്രതിചക്രീയ മൂലധന ബഫർ (countercyclical capital buffer), ആഗോളതലത്തിൽ പ്രാധാന്യമുള്ള ബാങ്കുകൾ (global systemically important banks) എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും ഇതു പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.
അംഗങ്ങൾ:45അധികാരപരിധികൾ:28വേദി നൽകുന്ന സ്ഥാപനം:Bank for International Settlementsമാനദണ്ഡ സമുച്ചയം:Basel Framework
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബാസൽ കമ്മിറ്റി ഓൺ ബാങ്കിങ് സൂപ്പർവിഷൻ, 28 അധികാരപരിധികളിൽ നിന്നുള്ള 45 അംഗങ്ങൾ, ബാങ്ക് ഫോർ ഇന്റർനാഷണൽ സെറ്റിൽമെന്റ്സിലെ ആസ്ഥാനം, ബാസൽ ഫ്രെയിംവർക്ക് എന്നിവ ബാങ്കിങ് പരീക്ഷകളിലെ പതിവു വസ്തുതകളാണ്.
ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്ക് (Asian Infrastructure Investment Bank) ഒരു ബഹുരാഷ്ട്ര വികസന ബാങ്കാണ്. ഏഷ്യയിലും അതിനു പുറത്തും ഫൈനാൻസിങ് ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഫോർ ടുമോറോ (Financing Infrastructure for Tomorrow) എന്നതാണ് പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം. 2016-ൽ ബെയ്ജിങ്ങിൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി; ഇപ്പോൾ 111 അംഗങ്ങൾക്ക് അനുമതിയുണ്ട്. ബാങ്കിന്റെ മൂലധനം 100 ബില്യൺ ഡോളറാണ്. പ്രധാന മൂന്നു ക്രെഡിറ്റ് റേറ്റിങ് ഏജൻസികൾ ഇതിനു എഎഎ (AAA) റേറ്റിങ് നൽകുന്നു. ബോർഡ് ഓഫ് ഗവർണേഴ്സിൽ (Board of Governors) ഓരോ അംഗത്തിനും ഒരു ഗവർണറും ഒരു ആൾട്ടർനേറ്റ് ഗവർണറുമുണ്ട്. സ്ഥിരമായി ആസ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കാത്ത ബോർഡ് ഓഫ് ഡയറക്ടേഴ്സിനാണ് (Board of Directors) പൊതു പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല. യുഎൻ പൊതുസഭയിലും ഇക്കണോമിക് ആൻഡ് സോഷ്യൽ കൗൺസിലിലും (Economic and Social Council) 2018-ൽ ലഭിച്ച സ്ഥിരം നിരീക്ഷക പദവി ബാങ്കിനുണ്ട്.
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബെയ്ജിങ്ങിലെ ആസ്ഥാനം, 2016-ലെ പ്രവർത്തന ആരംഭം, 100 ബില്യൺ ഡോളർ മൂലധനം, യുഎന്നിലെ സ്ഥിരം നിരീക്ഷക പദവി എന്നിവയാണ് പരീക്ഷയിൽ വരുന്ന വസ്തുതകൾ.
1997 ജൂൺ 06 ന് ബാങ്കോക്ക് പ്രഖ്യാപനത്തിൽ (Bangkok Declaration) ഒപ്പുവച്ചതോടെയാണ് ബിംസ്റ്റെക് (BIMSTEC) രൂപം കൊണ്ടത്. ബംഗാൾ ഉപസാഗരത്തോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന ബംഗ്ലാദേശ്, ഇന്ത്യ, ശ്രീലങ്ക, തായ്‌ലൻഡ് എന്നിവ ചേർന്ന ബിസ്റ്റ്-ഇസി (BIST-EC) ആയിരുന്നു തുടക്കം. 1997 ഡിസംബർ 22 ന് മ്യാൻമർ ചേർന്നതോടെ കൂട്ടായ്മ ബിംസ്റ്റ്-ഇസി (BIMST-EC) ആയി. 2004 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഭൂട്ടാനും നേപ്പാളും അംഗങ്ങളായി; 2004 ജൂലൈ 31 ന് ബാങ്കോക്കിൽ നടന്ന ആദ്യ ഉച്ചകോടിയിൽ ബേ ഓഫ് ബംഗാൾ ഇനിഷ്യേറ്റീവ് ഫോർ മൾട്ടി-സെക്ടറൽ ടെക്നിക്കൽ ആൻഡ് ഇക്കണോമിക് കോ-ഓപ്പറേഷൻ (Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation) എന്ന ഇന്നത്തെ പേര് സ്വീകരിച്ചു. അങ്ങനെ ആകെ ഏഴ് അംഗരാജ്യങ്ങൾ. 2014 ലെ മൂന്നാം ഉച്ചകോടിയിലെ തീരുമാനപ്രകാരം അതേ വർഷം ബംഗ്ലാദേശിലെ ധാക്കയിൽ ബിംസ്റ്റെക് സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സ്ഥാപിച്ചു. വ്യാപാരം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ഊർജം, ഗതാഗതം, വിനോദസഞ്ചാരം, മത്സ്യബന്ധനം എന്ന ആറ് മേഖലകളിൽ 1997 ൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനം 2008 ൽ വിപുലമാക്കി. 2021 മുതൽ മേഖലകൾ ഏഴായി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; ഓരോന്നിനും ഒരു അംഗരാജ്യം നേതൃത്വം നൽകുന്നു - വ്യാപാരവും വികസനവും ബംഗ്ലാദേശിന്, പരിസ്ഥിതിയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ഭൂട്ടാന്, സുരക്ഷ ഇന്ത്യയ്ക്ക്.
അംഗരാജ്യങ്ങൾ:sevenസെക്രട്ടേറിയറ്റ്:Dhaka, Bangladeshരൂപം നൽകിയത്:Bangkok Declarationസെക്രട്ടേറിയറ്റ് സ്ഥാപിച്ച വർഷം:2014
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബിംസ്റ്റെക്കിലെ അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണം, സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ഉള്ള നഗരം, അതിന് രൂപം നൽകിയ പ്രഖ്യാപനം എന്നിവ മേഖലാ കൂട്ടായ്മകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങളിൽ ആവർത്തിച്ചു വരുന്നു.
BIMSTECBay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation — ബംഗാൾ ഉപസാഗരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ഏഴ് രാജ്യങ്ങളുടെ മേഖലാ കൂട്ടായ്മ.
വേൾഡ് ഇന്റലക്ച്വൽ പ്രോപ്പർട്ടി ഓർഗനൈസേഷൻ (World Intellectual Property Organization) 28 ഉടമ്പടികൾ നടത്തുന്നു; വിപ്പോ കൺവെൻഷനും (WIPO Convention) ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. ഇവ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലാണ്. ഒന്നാമത്തേത് ഓരോ രാജ്യത്തും ബൗദ്ധിക സ്വത്ത് സംരക്ഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നു; പാരീസ് കൺവെൻഷൻ (Paris Convention), ബേൺ കൺവെൻഷൻ (Berne Convention), റോം കൺവെൻഷൻ (Rome Convention), പേറ്റന്റ് ലോ ട്രീറ്റി (Patent Law Treaty) എന്നിവ ഇതിലാണ്. ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര രജിസ്ട്രേഷനോ അപേക്ഷയോ അപേക്ഷകൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന അംഗരാജ്യങ്ങളിൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുത്തുന്ന ഗ്ലോബൽ പ്രൊട്ടക്ഷൻ സിസ്റ്റം (Global protection system) ഉടമ്പടികളാണ് രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗം. പേറ്റന്റ് കോ-ഓപ്പറേഷൻ ട്രീറ്റി (Patent Cooperation Treaty), ഹേഗ് എഗ്രിമെന്റ് (Hague Agreement), ലിസ്ബൺ എഗ്രിമെന്റ് (Lisbon Agreement), ബുഡാപെസ്റ്റ് ട്രീറ്റി (Budapest Treaty), മാഡ്രിഡ് പ്രോട്ടോക്കോൾ (Madrid Protocol) എന്നിവ ഇതിലുണ്ട്. കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ, വ്യാപാരമുദ്രകൾ, വ്യാവസായിക രൂപകൽപ്പനകൾ എന്നിവയുടെ വിവരങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്ന ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ (Classification) ഉടമ്പടികളാണ് മൂന്നാമത്തെ വിഭാഗം - നീസ് (Nice), ലൊകാർണോ (Locarno), സ്ട്രാസ്ബർഗ് (Strasbourg), വിയന്ന (Vienna) എഗ്രിമെന്റുകൾ. ഏതു രാജ്യം ഏതു ഉടമ്പടിയിൽ അംഗമാണ് എന്ന പട്ടികയും വിപ്പോ സൂക്ഷിക്കുന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുമായും (United Nations) വേൾഡ് ട്രേഡ് ഓർഗനൈസേഷനുമായും (World Trade Organization) ഉള്ള കരാറുകളും ട്രിപ്സും (TRIPS) ഈ 28 ൽ നിന്ന് വേറിട്ടാണ് പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.
നടത്തുന്ന ഉടമ്പടികൾ:28ഒന്നാം വിഭാഗം:IP protectionരണ്ടാം വിഭാഗം:Global protection systemമൂന്നാം വിഭാഗം:Classification
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: വിപ്പോ എത്ര ഉടമ്പടികൾ നടത്തുന്നു, അവ ഏതു മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലാണ്, ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര പേറ്റന്റ് അപേക്ഷ ഏതു ഉടമ്പടി പ്രകാരമാണ് എന്നിവയാണ് ഇവിടത്തെ സ്ഥിരവസ്തുതകൾ.