ഇന്ത്യയുടെ വിസ സംവിധാനം കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം (Ministry of Home Affairs) വീണ്ടും ലളിതമാക്കി; പ്രധാന വിസ വിഭാഗങ്ങൾ 13ൽ നിന്ന് 9 ആയും ഉപവിഭാഗങ്ങൾ 49ൽ നിന്ന് 23 ആയും കുറച്ചു. 2025 ഒക്ടോബറിലെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ വിഭാഗങ്ങൾ 22ൽ നിന്ന് 13 ആയും ഉപവിഭാഗങ്ങൾ 63ൽ നിന്ന് 49 ആയും കുറച്ചിരുന്നു. അപേക്ഷയിൽ പൂരിപ്പിക്കേണ്ട കോളങ്ങൾ 23 ഉപവിഭാഗങ്ങളിലും 65 മുതൽ 70 ശതമാനം വരെ കുറച്ചു. പഴയ ടൂറിസ്റ്റ് വിസയുടെ പേര് ഇനി വിസിറ്റർ വിസ (Visitor Visa) ആണ്; വി-1 ന് 30 ദിവസവും വി-2 ന് ഒന്ന്, അഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ 10 വർഷവും കാലാവധി. ചികിത്സയ്ക്ക് സാധാരണ ചികിത്സയ്ക്ക് എം-1, ആയുഷ് (AYUSH) ചികിത്സയ്ക്ക് എം-3 എന്നിങ്ങനെ ഒരു വർഷ കാലാവധിയിൽ നൽകും; കൂട്ടിരിപ്പുകാർക്ക് എം-2, എം-4. വിദ്യാർഥി വിസയിൽ സ്കൂൾ, ബിരുദ പഠനത്തിന് എസ്-1, ഗവേഷണത്തിനും ഇന്റേൺഷിപ്പിനും എസ്-2, സ്റ്റഡി ഇൻ ഇന്ത്യ (Study in India) പോർട്ടലിലൂടെ ചേരുന്നവർക്ക് ഇ-എസ്1. ഇ-വിസ 13 ഉപവിഭാഗങ്ങളിലായി 172 രാജ്യങ്ങളിലെ പൗരന്മാർക്ക് ലഭ്യമാണ്. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 27നാണ് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ഈ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത്; ഐടി സംവിധാനങ്ങൾ പുതുക്കിയ ശേഷം, ഈ വർഷാവസാനത്തോടെ പുതിയ രീതിയിൽ വിസ നൽകിത്തുടങ്ങുമെന്ന് മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു.
പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ:13 to 9ഉപവിഭാഗങ്ങൾ:49 to 23ഇ-വിസ ലഭ്യത:Nationals of 172 countries
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: വിസ വിഭാഗങ്ങളും വിസ നയം രൂപീകരിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയവും പൊളിറ്റി, ഭരണം വിഭാഗങ്ങളിൽ പതിവ് ചോദ്യമാണ്.
ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ ബ്രഹ്മപുത്ര ക്ലാസ് യുദ്ധക്കപ്പലായ ഐഎൻഎസ് ബേത്വയുടെ സാധാരണ അഴിച്ചുപണിക്കും എൻജിൻ മാറ്റത്തിനുമായി കൊച്ചിൻ ഷിപ്പ്‌യാർഡ് ലിമിറ്റഡുമായി (Cochin Shipyard Limited) 498.58 കോടി രൂപയുടെ (ഏതാണ്ട് 500 കോടി) കരാർ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ഒപ്പിട്ടു. കപ്പലിലെ നീരാവി അടിസ്ഥാനമാക്കിയ എൻജിൻ സംവിധാനം മാറ്റി ഡീസൽ എൻജിൻ സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതാണ് പ്രധാന ജോലി. പ്രവർത്തനച്ചെലവ് കുറവും അറ്റകുറ്റപ്പണി എളുപ്പവുമാണ് ഈ മാറ്റത്തിന്റെ നേട്ടം. ആയുധ സംവിധാനവും നവീകരിക്കും; അതോടെ പുതിയ കപ്പലുകളുടേതിന് തുല്യമായ പോരാട്ടശേഷി ലഭിക്കും. 50ൽ അധികം സൂക്ഷ്മ, ചെറുകിട, ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങൾ (MSME) ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളാകുമെന്നാണ് കണക്കുകൂട്ടൽ. ആത്മനിർഭർ ഭാരത് (Aatmanirbhar Bharat), മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ (Make in India) എന്ന ലക്ഷ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ കരാർ. ന്യൂഡൽഹിയിൽ കരാർ ഒപ്പിടുമ്പോൾ പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി രാജേഷ് കുമാർ സിങ് സന്നിഹിതനായിരുന്നു.
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: കൊച്ചിൻ ഷിപ്പ്‌യാർഡ് ലിമിറ്റഡും ബ്രഹ്മപുത്ര ക്ലാസ് യുദ്ധക്കപ്പലുകളും പ്രതിരോധ വിഭാഗത്തിലെ പതിവ് ചോദ്യങ്ങളാണ്; ഈ ഷിപ്പ്‌യാർഡ് കേരളത്തിലാണ്.
4ജി മൊബൈൽ സേവനം ഇല്ലാത്ത ഇന്ത്യയിലെ ഗ്രാമങ്ങളുടെ എണ്ണം 2022ലെ 45,180ൽ നിന്ന് 2026ൽ 11,372 ആയി കുറഞ്ഞെന്ന് കേന്ദ്ര വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു; ഏതാണ്ട് 75 ശതമാനം കുറവ്. ടെലികോം വകുപ്പിന്റെ (Department of Telecommunications) 4ജി സാച്ചുറേഷൻ പദ്ധതിയിലൂടെയാണ് ഈ ജോലി നടക്കുന്നത്. മൊബൈൽ സിഗ്നൽ ഒട്ടും ഇല്ലാത്ത 24,680 ഗ്രാമങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരാനാണ് പദ്ധതി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ആകെ 24,680 സൈറ്റുകളിൽ 18,291 സൈറ്റുകൾ പൊതുമേഖലാ കമ്പനിയായ ബിഎസ്എൻഎൽ (BSNL) പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കി. അടുത്ത ഘട്ടത്തിനായി 26,000 മൊബൈൽ നെറ്റ്‌വർക്ക് സൈറ്റുകൾക്ക് കൂടി സർക്കാർ അനുമതി നൽകി. മലയോര, വന, അതിർത്തി മേഖലകളിലാണ് ഇനി ബാക്കിയുള്ള വിടവുകൾ; ബിഎസ്എൻഎല്ലിനൊപ്പം സ്വകാര്യ കമ്പനികളുമായി ചേർന്നാണ് വകുപ്പ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ബാങ്കിങ്, പഠനം, ആരോഗ്യ നിർദേശങ്ങൾ, ക്ഷേമ പെൻഷനുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഇന്ന് മൊബൈൽ ഡേറ്റയിലൂടെയാണ് എത്തുന്നത്.
4ജി ഇല്ലാത്ത ഗ്രാമങ്ങൾ:45,180 in 2022 to 11,372 in 2026പദ്ധതി ലക്ഷ്യം:24,680 villagesസജ്ജമാക്കിയ സൈറ്റുകൾ:18,291 by BSNLഅടുത്ത ഘട്ടം:26,000 more sites sanctioned
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: 4ജി സാച്ചുറേഷൻ പദ്ധതി, അതിന്റെ മന്ത്രാലയം, ബിഎസ്എൻഎല്ലിന്റെ പങ്ക് എന്നിവ പദ്ധതി-മന്ത്രാലയ ചോദ്യമായി വരുന്നു.
ദോഹയിൽ നടക്കുന്ന ഐടിയു പ്ലീനിപൊട്ടൻഷ്യറി സമ്മേളനത്തിൽ (ITU Plenipotentiary Conference, PP-26) സാങ്കേതികവിദ്യ താങ്ങാനാവുന്ന വിലയിൽ ലഭിക്കണമെന്ന് ഇന്ത്യ വാദിച്ചു. ലോകത്ത് ഇപ്പോഴും ഏതാണ്ട് 220 കോടി പേർ ഇന്റർനെറ്റിന് പുറത്താണെന്ന് കേന്ദ്ര വാർത്താവിനിമയ, ഗ്രാമവികസന സഹമന്ത്രി ഡോ. ചന്ദ്രശേഖർ പെമ്മസാനി പറഞ്ഞു. ഗ്രാമങ്ങളിൽ ബ്രോഡ്ബാൻഡ് എത്തിക്കാൻ ഭാരത്‌നെറ്റിലൂടെ (BharatNet) ഇന്ത്യ ഏതാണ്ട് 1,500 കോടി ഡോളർ നിക്ഷേപിച്ചതായും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. ഡബ്ല്യുഎസ്ഐഎസ് (WSIS) പുരസ്കാരം നേടിയ സമൃദ്ധ് ഗ്രാം കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആരോഗ്യ സേവനം, കൃഷി നിർദേശം, ബാങ്കിങ്, സർക്കാർ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ എന്നിവ ഒരിടത്ത് ലഭിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിർമിതബുദ്ധിക്കുള്ള വിലകുറഞ്ഞ കംപ്യൂട്ടിങ്, ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ എഐ (AI) മോഡലുകൾ, ക്വാണ്ടം ഗവേഷണം, 5ജി ഉപയോഗത്തിനുള്ള 100 ലാബുകൾ എന്നിവയും വിശദീകരിച്ചു. ആഗോള സാങ്കേതിക മാനദണ്ഡങ്ങളും സ്പെക്ട്രം നയവും തീരുമാനിക്കുന്നതിൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പങ്ക് വേണമെന്ന് ഇന്ത്യ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മലേഷ്യ, ഇറാൻ, ഉസ്ബെകിസ്ഥാൻ സംഘങ്ങളുമായി സൈബർ തട്ടിപ്പ് സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളും നടന്നു.
ഇന്ത്യ-കാനഡ സമഗ്ര സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്ത കരാർ (Comprehensive Economic Partnership Agreement, CEPA) മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകാൻ കേന്ദ്ര വാണിജ്യ, വ്യവസായ മന്ത്രി പീയൂഷ് ഗോയൽ കാനഡയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര മന്ത്രി മനിന്ദർ സിദ്ദുവുമായി ന്യൂഡൽഹിയിൽ ചർച്ച നടത്തി. ചുങ്കം കുറയ്ക്കാനും സേവന മേഖല തുറക്കാനും നിക്ഷേപം എളുപ്പമാക്കാനും ഇരു രാജ്യങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന വ്യാപാര കരാറാണ് സിഇപിഎ. ഇരുവർക്കും പ്രയോജനമുള്ള സന്തുലിത കരാറാകണമെന്ന് രണ്ടു മന്ത്രിമാരും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. പങ്കാളിത്തം പുതിയ ഉയരങ്ങളിലെത്തിക്കാനുള്ള പ്രതിബദ്ധത ഇരു സർക്കാരുകളും ആവർത്തിച്ചതായി ഗോയൽ പിന്നീട് അറിയിച്ചു. ചരക്ക് വ്യാപാരം മാത്രമല്ല, സേവനങ്ങൾ, നിക്ഷേപം, സാമ്പത്തിക സഹകരണം എന്നിവയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനാൽ സിഇപിഎ സാധാരണ വ്യാപാര കരാറിനെക്കാൾ വിശാലമാണ്. ജപ്പാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ, യുഎഇ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി ഇന്ത്യക്ക് ഇത്തരം കരാറുകൾ നിലവിലുണ്ട്.
കരാർ:India-Canada CEPAവേദി:New Delhi
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സിഇപിഎ (CEPA) എന്താണെന്നും ചരക്ക് മാത്രമുള്ള സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിൽ നിന്നുള്ള വ്യത്യാസവും സാമ്പത്തിക വിഭാഗത്തിലെ പതിവ് ചോദ്യമാണ്.
വാർഷിക ശുചിത്വ സർവേയിൽ മുന്നിലെത്തിയ നഗരങ്ങൾക്കുള്ള സ്വച്ഛ് സർവേക്ഷൺ 2025-26 പുരസ്കാരങ്ങൾ രാഷ്ട്രപതി ദ്രൗപദി മുർമു ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ സമ്മാനിച്ചു. സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ-അർബൻ (Swachh Bharat Mission-Urban) പദ്ധതിക്കു കീഴിൽ കേന്ദ്ര പാർപ്പിട, നഗരകാര്യ മന്ത്രാലയം നടത്തുന്ന ശുചിത്വ സർവേയാണ് സ്വച്ഛ് സർവേക്ഷൺ. ഒരു നഗരം വൃത്തിയായി നിലനിൽക്കുന്നത് ജനപങ്കാളിത്തത്തിലൂടെയാണെന്ന് രാഷ്ട്രപതി ചടങ്ങിൽ പറഞ്ഞു. ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ചടങ്ങായി കാണാതെ നഗരസേവനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് അവർ നഗരസഭകളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ചെലവ് കുറഞ്ഞ ശുചിത്വ സാങ്കേതികവിദ്യ വേണമെന്നും ഈ മേഖലയിലെ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് പിന്തുണ നൽകണമെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. ചെറുകിട നഗരങ്ങളുടെ ശേഷി വളർത്തുകയാണ് അടുത്ത വലിയ ദൗത്യമെന്നും രാഷ്ട്രപതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ-അർബനിലെ സംഭാവന പരിഗണിച്ച് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വൃത്തിയുള്ള നഗരങ്ങളെ ആദരിക്കുന്നതാണ് ഈ പുരസ്കാരങ്ങൾ.
പുരസ്കാരങ്ങൾ:Swachh Survekshan Awards 2025-26നൽകിയത്:President Droupadi Murmuനടത്തുന്ന മന്ത്രാലയം:Ministry of Housing and Urban Affairs
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സ്വച്ഛ് സർവേക്ഷൺ, അത് നടത്തുന്ന മന്ത്രാലയം, സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ-അർബൻ എന്നിവ പദ്ധതി സംബന്ധിച്ച പതിവ് ചോദ്യമാണ്.
ഇന്ത്യ-മ്യാൻമർ നാവിക അഭ്യാസമായ ഐഎംഎൻഇഎക്സ്-26ന്റെ (IMNEX-26) എട്ടാം പതിപ്പ് വിശാഖപട്ടണത്ത് തുടങ്ങി; 2026 നവംബർ 10 മുതൽ 14 വരെയാണ് അഭ്യാസം. ഐഎൻഎസ് റാണ എന്ന കപ്പലിൽ ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് നടന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഐഎൻഎസ് റാണ, ഐഎൻഎസ് സുമേധ എന്നീ കപ്പലുകൾ പങ്കെടുക്കുന്നു; മ്യാൻമർ യുഎംഎസ് കിങ് സിൻ ഫ്യു ഷിൻ എന്ന കപ്പൽ അയച്ചു. കടലിൽ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും പരസ്പര വിശ്വാസം വളർത്തുകയുമാണ് ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയും മ്യാൻമറും നീണ്ട കരാതിർത്തിയും ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ സമുദ്രാതിർത്തിയും പങ്കിടുന്നു; അതിനാൽ കടൽക്കൊള്ള, കള്ളക്കടത്ത്, അനധികൃത മീൻപിടിത്തം എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ ഈ സഹകരണം ഉപകരിക്കും. അഭ്യാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ വിശാഖപട്ടണം ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ കിഴക്കൻ നാവിക കമാൻഡിന്റെ ആസ്ഥാനമാണ്.
പതിപ്പ്:8thതീയതികൾ:10-14 November 2026ഇന്ത്യൻ കപ്പലുകൾ:INS Rana and INS Sumedha
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഐഎംഎൻഇഎക്സ് ഏതു രാജ്യങ്ങളുടെ അഭ്യാസമാണെന്നതും വിശാഖപട്ടണം കിഴക്കൻ നാവിക കമാൻഡ് ആസ്ഥാനമാണെന്നതും ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന ചോദ്യങ്ങളാണ്.
രാജ്യവ്യാപക തീരദേശ പ്രതിരോധ അഭ്യാസമായ സീ വിജിൽ-26ന്റെ (Sea Vigil-26) അഞ്ചാം പതിപ്പിന് ഇന്ത്യൻ നാവികസേന തുടക്കമിട്ടു; 2026 നവംബർ 11 മുതൽ 19 വരെയാണ് അഭ്യാസം. മുംബൈയിലെ 26/11 ആക്രമണത്തിനു ശേഷം ഒരുക്കിയ തീരദേശ സുരക്ഷാ സംവിധാനം പരിശോധിക്കാനാണ് 2018ൽ ഈ അഭ്യാസം തുടങ്ങിയത്. രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളുണ്ട്: നവംബർ 11 മുതൽ 17 വരെ തീരദേശ പ്രതിരോധ, സുരക്ഷാ സന്നദ്ധത വിലയിരുത്തൽ; 18, 19 തീയതികളിൽ കടൽ ഘട്ടം. നാവികസേനയാണ് മുഖ്യ ഏജൻസി; പ്രതിരോധം, ആഭ്യന്തരം, തുറമുഖ-കപ്പൽ-ജലപാത, പെട്രോളിയം, ഫിഷറീസ് എന്നീ അഞ്ച് കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു. നാവികസേനയ്ക്കും ഇന്ത്യൻ കോസ്റ്റ് ഗാർഡിനും പുറമെ തീരദേശ സുരക്ഷാ പൊലീസ്, കസ്റ്റംസ്, മറ്റ് സമുദ്ര ഏജൻസികൾ, എല്ലാ തീരദേശ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും, മീൻപിടിത്ത, തീരദേശ സമൂഹങ്ങളും പങ്കെടുക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ മുഴുവൻ തീരവും സവിശേഷ സാമ്പത്തിക മേഖലയും (Exclusive Economic Zone) ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. നാവികസേനയുടെ ട്രോപെക്സ് (TROPEX) അഭ്യാസത്തിന്റെ മുന്നോടിയാണ് സീ വിജിൽ.
പതിപ്പ്:Fifthതീയതികൾ:11-19 November 2026മുഖ്യ ഏജൻസി:Indian Navy
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സീ വിജിൽ, അതിന്റെ മുഖ്യ ഏജൻസിയായ ഇന്ത്യൻ നാവികസേന, ട്രോപെക്സുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവ പ്രതിരോധ വിഭാഗത്തിലെ പതിവ് ചോദ്യങ്ങളാണ്.
ബ്യൂറോ ഓഫ് എനർജി എഫിഷ്യൻസി (BEE) ഊർജ മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലുള്ള ഒരു നിയമപരമായ സ്ഥാപനമാണ്; എനർജി കൺസർവേഷൻ ആക്ട്, 2001 പ്രകാരമാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഊർജ തീവ്രത കുറയ്ക്കുക എന്നതാണ് മുഖ്യ ലക്ഷ്യം. സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് ആൻഡ് ലേബലിങ്, പിഎടി സ്കീം, എനർജി കൺസർവേഷൻ ബിൽഡിങ് കോഡ്സ്, ഡിമാൻഡ് സൈഡ് മാനേജ്മെന്റ് എന്നിവ ഇതിന്റെ പദ്ധതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പിഎടി എന്നാൽ പെർഫോം, അച്ചീവ് ആൻഡ് ട്രേഡ് എന്നാണ്. പാക്കേജ്ഡ് ബോയിലറുകളും വിസി കൂളറുകൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന കൊമേഴ്സ്യൽ ബിവറേജ് കൂളറുകളും സ്വമേധയാ ഉള്ള ഘട്ടത്തിലാണ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് ആൻഡ് ലേബലിങ് പദ്ധതിയിൽ ചേർത്തത്. പാക്കേജ്ഡ് ബോയിലറുകൾക്ക് താപക്ഷമതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു നക്ഷത്രം മുതൽ അഞ്ച് നക്ഷത്രം വരെ നൽകുന്നു; ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഊർജക്ഷമതാ നിലവാരം ഒരു നക്ഷത്രമാണ്. അലയൻസ് ഫോർ ആൻ എനർജി എഫിഷ്യന്റ് ഇക്കോണമിയുമായി ചേർന്നാണ് സ്റ്റേറ്റ് എനർജി എഫിഷ്യൻസി ഇൻഡെക്സ് തയ്യാറാക്കുന്നത്; 2023-ലെ സൂചികയിൽ ഒന്നാമതെത്തിയ സംസ്ഥാനം കർണാടകയാണ്.
നിയമം:Energy Conservation Act, 2001മന്ത്രാലയം:Ministry of Powerനക്ഷത്ര നിലവാരം:One star to five starസൂചികയിലെ പങ്കാളി:Alliance for an Energy Efficient Economyഒന്നാമതെത്തിയ സംസ്ഥാനം:Karnataka
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബ്യൂറോയുടെ അടിസ്ഥാന നിയമം, ഏത് മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലാണ്, നക്ഷത്ര ലേബൽ എന്നിവ പരീക്ഷകളിൽ പതിവ് ചോദ്യങ്ങളാണ്.
വന്യജീവികളുടെയും അവയുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും അനധികൃത വ്യാപാരം തടയാനാണ് വൈൽഡ് ലൈഫ് ക്രൈം കൺട്രോൾ ബ്യൂറോ (Wild Life Crime Control Bureau) സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്റർപോളുമായി ചേർന്ന് ആഗോള ഓപ്പറേഷനുകളിൽ ബ്യൂറോ പങ്കെടുക്കുന്നു. സംസ്ഥാന പോലീസ്, വനം വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ തുടങ്ങിയ നിയമപാലന ഏജൻസികൾക്കായി ബോധവൽക്കരണ, ശേഷി വികസന പരിപാടികളും നടത്തുന്നു. അനധികൃത വന്യജീവി വ്യാപാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നടന്ന അറസ്റ്റുകളുടെ രേഖകൾ ബ്യൂറോയുടെ പക്കലുണ്ട്. വന്യജീവികളുടെ മെച്ചപ്പെട്ട സംരക്ഷണത്തിനായി വൈൽഡ് ലൈഫ് (പ്രൊട്ടക്ഷൻ) ആക്ട്, 1972 കാലാകാലങ്ങളിൽ ഭേദഗതി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വന്യജീവികളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന സൈറ്റ്സ് (CITES) ഉടമ്പടിയിൽ ഇന്ത്യ ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്; ഇതിലെ വ്യവസ്ഥകൾ ആ നിയമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുമതല പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിനാണ്.
അടിസ്ഥാന നിയമം:Wild Life (Protection) Act, 1972ആഗോള പങ്കാളി:INTERPOLഉടമ്പടി:Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Floraമന്ത്രാലയം:Ministry of Environment, Forest and Climate Change
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സൈറ്റ്സിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം, അത് ഉൾപ്പെടുത്തിയ നിയമം, ബ്യൂറോയുടെ മന്ത്രാലയം എന്നിവ പരീക്ഷകളിൽ സ്ഥിരം വരുന്നു.
CITESConvention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora — വന്യജീവികളുടെയും അവയുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉടമ്പടി.
ഡാം സേഫ്റ്റി ആക്ട്, 2021-ലെ സെക്ഷൻ 5 പ്രകാരമാണ് നാഷണൽ കമ്മിറ്റി ഓൺ ഡാം സേഫ്റ്റി (NCDS) രൂപീകരിക്കുന്നത്. കമ്മിറ്റി എന്തൊക്കെ ചെയ്യണമെന്ന് നിയമത്തിന്റെ ഒന്നാം ഷെഡ്യൂളിൽ പറയുന്നു. നാഷണൽ ഡാം സേഫ്റ്റി അതോറിറ്റിക്കുള്ള (NDSA) നയരൂപീകരണ സമിതിയായാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അണക്കെട്ട് സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും, സുരക്ഷാ നിലവാരം ഏകീകൃതമാകാനും അണക്കെട്ട് തകർച്ചയിൽ നിന്നുള്ള ദുരന്തങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ആവശ്യമായ ചട്ടങ്ങൾ ശുപാർശ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മിഷന്റെ ചെയർമാൻ തന്നെയാണ് ഈ കമ്മിറ്റിയുടെയും ചെയർമാൻ. 11-ാമത് യോഗം ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്നു; ജലശക്തി മന്ത്രാലയത്തിനാണ് ചുമതല. സ്റ്റേറ്റ് ഡാം സേഫ്റ്റി ഓർഗനൈസേഷനുകളുടെ മേധാവികളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളും ആ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
നിയമം:Dam Safety Act, 2021രൂപീകരിക്കുന്ന വകുപ്പ്:Section 5ചുമതലകൾ:First Scheduleചെയർമാൻ:Chairman, Central Water Commissionമന്ത്രാലയം:Ministry of Jal Shakti
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: 2021-ലെ നിയമം, കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്ന സെക്ഷൻ, ചെയർമാൻ ആരാണ് എന്നിവയാണ് പ്രധാനം.