വിരമിച്ച ഐഎഎസ് (IAS) ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ദേവേശ് ചതുര്വേദി ന്യൂഡല്ഹിയില് നാഷണല് സ്പോര്ട്സ് ബോര്ഡിന്റെ ചെയര്പേഴ്സണായി ചുമതലയേറ്റു.
അതേ ദിവസം കൊമഡോര് (റിട്ട.) പുഷ്പേന്ദ്ര കുമാര് ഗാര്ഗ് ബോര്ഡ് അംഗമായും ചുമതലയേറ്റു.
രണ്ട് നിയമനങ്ങളും അപ്പോയിന്റ്മെന്റ്സ് കമ്മിറ്റി ഓഫ് ദ കാബിനറ്റ് (Appointments Committee of the Cabinet) അനുമതി നല്കിയതാണ്.
നാഷണല് സ്പോര്ട്സ് ഗവേണന്സ് ആക്ട്, 2025 (National Sports Governance Act, 2025) പ്രകാരമാണ് ബോര്ഡ് രൂപീകരിച്ചത്. നാഷണല് സ്പോര്ട്സ് ഗവേണന്സ് (നാഷണല് സ്പോര്ട്സ് ബോര്ഡ്) റൂള്സ്, 2026 വഴി അത് പ്രവര്ത്തനസജ്ജമായി.
യുവജനകാര്യ കായിക മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലാണ് ബോര്ഡ്.
ദേശീയ കായിക സംഘടനകള്ക്ക് അംഗീകാരം നല്കുന്നതും അവ ഭരണ, സാമ്പത്തിക, ധാര്മിക മാനദണ്ഡങ്ങള് പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുന്നതും ബോര്ഡിന്റെ പ്രധാന ജോലിയാണ്.
ചെയര്പേഴ്സണ്:Devesh Chaturvedi, IAS (Retd.)അംഗം:Commodore (Retd.) Pushpendra Kumar Gargനിയമം:National Sports Governance Act, 2025മന്ത്രാലയം:Ministry of Youth Affairs and Sports
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: നാഷണല് സ്പോര്ട്സ് ബോര്ഡും അതിന്റെ മാതൃനിയമമായ നാഷണല് സ്പോര്ട്സ് ഗവേണന്സ് ആക്ട്, 2025 ഉം പൊളിറ്റി, കായിക ഭരണം എന്നിവയിലെ പുതിയ ഭാഗമാണ്. ആദ്യ ചെയര്പേഴ്സണ് ആരെന്നത് പതിവ് നിയമന ചോദ്യമാണ്.
വ്യാപാര, സാമ്പത്തിക, ശാസ്ത്ര, സാങ്കേതിക, സാംസ്കാരിക സഹകരണത്തിനുള്ള ഇന്ത്യ-ബെലാറസ് ഇന്റര്ഗവണ്മെന്റല് കമ്മീഷന്റെ പന്ത്രണ്ടാം സമ്മേളനം ന്യൂഡല്ഹിയില് ചേര്ന്നു.
വാണിജ്യ വ്യവസായ സഹമന്ത്രി ജിതിന് പ്രസാദ ഇന്ത്യന് സംഘത്തെ നയിച്ചു.
ബെലാറസിനെ നയിച്ചത് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി മാക്സിം റിഷെന്കോവ് ആണ്.
ഇരു അധ്യക്ഷരും സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രോട്ടോക്കോളില് ഒപ്പുവെച്ചു.
2027 മുതല് 2031 വരെയുള്ള സഹകരണ രൂപരേഖ അവര് ചര്ച്ച ചെയ്തു. നേരത്തെ കണ്ടെത്തിയ മേഖലകളില് ഒന്നിച്ചുള്ള പ്രവര്ത്തനം തുടരാനും തീരുമാനിച്ചു.
കൃഷി, സിവിലിയന് ഡ്രോണുകള്, മരുന്നുകള്, ഖനന ഉപകരണങ്ങള്, ജലശുദ്ധീകരണം, ഭക്ഷ്യസംസ്കരണം എന്നിവ വളര്ത്താവുന്ന മേഖലകളായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഇതോടൊപ്പം ഇന്ത്യ-ബെലാറസ് ബിസിനസ് ആന്ഡ് ഇന്വെസ്റ്റ്മെന്റ് ഫോറവും നടന്നു. പതിമൂന്നാം സമ്മേളനം 2027 ല് ചേരും.
സമ്മേളനം:12thവേദി:New Delhiഇന്ത്യന് അധ്യക്ഷന്:Jitin Prasada, Minister of State for Commerce and Industryബെലാറസ് അധ്യക്ഷന്:Maxim Ryzhenkov, Foreign Ministerരൂപരേഖാ കാലയളവ്:2027-2031
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഇരു രാജ്യങ്ങള്ക്കുമിടയിലെ സ്ഥിരം ദ്വികക്ഷി സംവിധാനമാണ് ഇന്ത്യ-ബെലാറസ് ഇന്റര്ഗവണ്മെന്റല് കമ്മീഷന്. അതിന്റെ അധ്യക്ഷരും വിഷയപരിധിയുമാണ് പരീക്ഷയ്ക്ക് വരാവുന്ന വസ്തുതകള്.
ഇന്ത്യ-തായ്ലന്ഡ് ജോയിന്റ് ട്രേഡ് കമ്മിറ്റിയുടെ പതിനാലാം യോഗം നോന്താബുരിയിലെ തായ്ലന്ഡ് വാണിജ്യ മന്ത്രാലയത്തില് ചേര്ന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ വാണിജ്യ വിഭാഗത്തിലെ അഡീഷണല് സെക്രട്ടറി നിതിന് കുമാര് യാദവും തായ്ലന്ഡിന്റെ ഡിപ്പാര്ട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ട്രേഡ് നെഗോഷ്യേഷന്സ് ഡയറക്ടര് ജനറല് ചോട്ടിമ ഇയംസവാസ്ദികുലും ചേര്ന്ന് യോഗത്തിന് അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു.
2025-26 ല് ഇരുവഴി വ്യാപാരം 21.49 ബില്യണ് ഡോളറായി. ഇത് മുന് വര്ഷത്തേക്കാള് 12.6 ശതമാനം കൂടുതലാണ്. ആസിയാനുമായുള്ള (ASEAN) ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാരത്തിന്റെ 16.7 ശതമാനം തായ്ലന്ഡിന്റെ പങ്കാണ്.
വ്യാപാര, ഇളവ് വിനിയോഗ വിവരങ്ങള് എല്ലാ വര്ഷവും കൈമാറാനുള്ള ഒരു സംവിധാനം ഇരുപക്ഷവും ആലോചിച്ചു. അവസരങ്ങള് കണ്ടെത്താനും നടപ്പാക്കലിലെ പ്രശ്നങ്ങള് പരിഹരിക്കാനുമാണ് ഇത്.
കാര്ഷിക, കന്നുകാലി, സമുദ്രോത്പന്നങ്ങളുടെ വിപണി പ്രവേശനം, സാനിറ്ററി ആന്ഡ് ഫൈറ്റോസാനിറ്ററി നടപടികള്, താരിഫ് ഇതര തടസ്സങ്ങള് എന്നിവ ചര്ച്ചയായി.
ഇന്ത്യയുടെ യുപിഐ (UPI) തായ്ലന്ഡിന്റെ പ്രോംപ്റ്റ്പേ (PromptPay) യുമായി ബന്ധിപ്പിക്കല്, പ്രാദേശിക കറന്സിയിലുള്ള തീര്പ്പാക്കല്, കേന്ദ്ര ബാങ്കുകളുടെ ഫിന്ടെക് സഹകരണം എന്നിവയും ചര്ച്ച ചെയ്തു.
കമ്മിറ്റിയുടെ അടുത്ത യോഗത്തിന് ഇന്ത്യ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കും.
യോഗം:14th India-Thailand Joint Trade Committeeവേദി:Nonthaburi, Thailand2025-26 ലെ ഇരുവഴി വ്യാപാരം:US$ 21.49 billionഇന്ത്യ-ആസിയാന് വ്യാപാരത്തില് തായ്ലന്ഡിന്റെ പങ്ക്:16.7 per cent
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഇന്ത്യയും തായ്ലന്ഡും തമ്മിലുള്ള ദ്വികക്ഷി വ്യാപാര സംവിധാനമാണ് ജോയിന്റ് ട്രേഡ് കമ്മിറ്റി. യുപിഐ-പ്രോംപ്റ്റ്പേ ബന്ധം സമ്പദ്വ്യവസ്ഥാ ചോദ്യങ്ങളില് ആവര്ത്തിച്ചു വരുന്നതാണ്.
ഗോവയില് നടക്കുന്ന 57-ാമത് ഇന്റര്നാഷണല് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവല് ഓഫ് ഇന്ത്യയില് ഐസിഎഫ്ടി-യുനെസ്കോ ഗാന്ധി മെഡലിനായി പത്ത് ചിത്രങ്ങള് മത്സരിക്കും.
കോള് മി ക്വീന്, കബീര് സര് കാ ആഖ്രി ലെസണ്, സ്ക്രോള്, സേവ് മിച്ചാര്, മാരി മദ്ലെന്, ഔവര് ടൈം വില് കം, രഹ്മ, സ്ട്രോബെറീസ്, ദ ഫാം, വില് യു സ്റ്റില് ബി മൈ ഫ്രണ്ട് എന്നിവയാണ് ചുരുക്കപ്പട്ടികയില്.
യുനെസ്കോയും പാരീസ് ആസ്ഥാനമായ ഇന്റര്നാഷണല് കൗണ്സില് ഫോര് ഫിലിം, ടെലിവിഷന് ആന്ഡ് ഓഡിയോവിഷ്വല് കമ്മ്യൂണിക്കേഷനും (International Council for Film, Television and Audiovisual Communication) ചേര്ന്നാണ് മെഡല് നല്കുന്നത്.
മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അഹിംസ, സഹിഷ്ണുത എന്നീ ആശയങ്ങള് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതും സാംസ്കാരിക പരസ്പര ധാരണയും സമാധാന സംസ്കാരവും വളര്ത്തുന്നതുമായ ചിത്രത്തിനാണ് ഇത് നല്കുന്നത്.
മേളയുടെ 46-ാം പതിപ്പിലാണ് ഈ പുരസ്കാരം ആരംഭിച്ചത്.
അല്ജീരിയയിലെ അഹമ്മദ് ബെദ്ജാവി അധ്യക്ഷനായ നാലംഗ രാജ്യാന്തര ജൂറിയാണ് ചിത്രങ്ങള് വിലയിരുത്തുന്നത്. സ്റ്റോറീസ് വിത്തൗട്ട് ബോര്ഡേഴ്സ് (Stories Without Borders) ആണ് മേളയുടെ പ്രമേയം.
രാജ്യാന്തര മത്സര വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച ചിത്രത്തിന് നല്കുന്ന ഗോള്ഡന് പീകോക്കില് നിന്ന് വേറിട്ടതാണ് ഇത്.
മത്സരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങള്:10മേള:57th International Film Festival of India, Goaപുരസ്കാര സ്ഥാപനങ്ങള്:UNESCO and ICFT, Parisആരംഭിച്ചത്:46th IFFIജൂറി അധ്യക്ഷന്:Prof. (Dr.) Ahmed Bedjaoui, Algeriaമേളയുടെ പ്രമേയം:Stories Without Borders
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഐസിഎഫ്ടി-യുനെസ്കോ ഗാന്ധി മെഡല്, അത് നല്കുന്ന രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങള്, അത് ആദരിക്കുന്ന കാര്യം എന്നിവ സാംസ്കാരിക വിഭാഗത്തിലെ സ്ഥിരം പുരസ്കാര ചോദ്യമാണ്.
യമുനയും അതിന്റെ പ്രധാന ഓടകളും ഓരോ സംസ്ഥാനം, കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം, ജില്ല എന്നിവയിലേക്ക് കടക്കുന്നതും പുറത്തുപോകുന്നതുമായ സ്ഥലങ്ങളില് ജലഗുണനിലവാരം നിരീക്ഷിക്കാന് സുപ്രീം കോടതി സെന്ട്രല് പൊല്യൂഷന് കണ്ട്രോള് ബോര്ഡിന് നിര്ദേശം നല്കി.
ഒരു സംസ്ഥാനത്തിനോ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിനോ ജില്ലയ്ക്കോ ഉള്ളില് ഗുണനിലവാരം മോശമായാല് ആ പ്രദേശം ഉത്തരവാദിയാകും, പിഴ നല്കേണ്ടിവരും.
ന്യൂ ഒഖ്ല ഇന്ഡസ്ട്രിയല് ഡെവലപ്മെന്റ് ഓതോറിറ്റി vs സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഉത്തര്പ്രദേശ് കേസാണ് ജസ്റ്റിസ് മനോജ് മിശ്ര, ജസ്റ്റിസ് മന്മോഹന് എന്നിവര് പരിഗണിച്ചത്.
മലിനീകരണം നടത്തുന്നവരില് നിന്നും അന്വേഷണത്തിന് ശേഷം അനാസ്ഥ കാട്ടിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരില് നിന്നും സംസ്ഥാനങ്ങള്ക്ക് പിരിച്ചെടുക്കാവുന്ന നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെ സൂത്രവാക്യം ബോര്ഡ് നിര്ദേശിക്കണം.
മലിനജല, കൂട്ട മലിനജല ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകളും സര്ക്കാര് ഏറ്റെടുത്ത ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റുകളും ഒരു മാസത്തിനുള്ളില് കൈകടത്താനാവാത്ത സ്മാര്ട്ട് എനര്ജി മീറ്ററുകള് സ്ഥാപിക്കുകയും തത്സമയ വിസര്ജന വിവരങ്ങള് അപ്ലോഡ് ചെയ്യുകയും വേണം.
520 ഓടകള് യമുനയിലേക്ക് മലിനജലം ഒഴുക്കുന്നുവെന്നും ഡല്ഹിയിലെ 37 മലിനജല ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകളില് ഒന്നും നിര്ദിഷ്ട മാനദണ്ഡങ്ങളെല്ലാം പാലിക്കുന്നില്ലെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.
ഓരോ നദീതട സംസ്ഥാനവും ബന്ധപ്പെട്ട കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങളും രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളില് സ്പെഷ്യല് സെക്രട്ടറി റാങ്കിലെങ്കിലുമുള്ള നോഡല് ഓഫീസറെ നിയോഗിക്കണം.
ബെഞ്ച്:Justices Manoj Misra and Manmohanകേസ്:New Okhla Industrial Development Authority v. State of Uttar Pradeshയമുനയിലേക്കുള്ള ഓടകള്:520ഡല്ഹിയിലെ മലിനജല ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകള്:37നോഡല് ഓഫീസര് റാങ്ക്:At least Special Secretary
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സെന്ട്രല് പൊല്യൂഷന് കണ്ട്രോള് ബോര്ഡിന്റെ നിരീക്ഷണ, പരിസ്ഥിതി നഷ്ടപരിഹാര ചുമതലയും യമുനയുടെ നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങളും പരിസ്ഥിതി, പൊളിറ്റി വിഭാഗങ്ങളില് ആവര്ത്തിച്ചു വരുന്ന വസ്തുതകളാണ്.
തുര്ക്കിയിലെ അന്റാല്യയില് നടക്കുന്ന കോപ്പ്-31 (COP-31) ന് സമാന്തരമായി ചേര്ന്ന നാലാമത് വാര്ഷിക ഉന്നതതല മന്ത്രിതല വട്ടമേശയില് കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വന, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രി ഭൂപേന്ദര് യാദവ് സംസാരിച്ചു. കക്ഷികള് തന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും രാജ്യങ്ങളുടെ പരമാധികാരം മാനിക്കുന്നതുമായ രണ്ട് തലങ്ങളുള്ള ജസ്റ്റ് ട്രാന്സിഷന് മെക്കാനിസത്തെ ഇന്ത്യ പിന്തുണച്ചു. ഒരേ മേഖലാ കര്മപദ്ധതി എല്ലാവര്ക്കും അടിച്ചേല്പ്പിക്കുകയോ പുതിയ ബാധ്യതകള് സൃഷ്ടിക്കുകയോ അല്ല, സാങ്കേതിക സഹായം, ശേഷി വികസനം, സഹകരണം എന്നിവ നല്കുകയാണ് മെക്കാനിസം ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് ഇന്ത്യ പറഞ്ഞു. വൈദ്യുതി മേഖല മാത്രം നോക്കി ഈ മാറ്റം വിലയിരുത്താനാവില്ലെന്ന് ഇന്ത്യ വാദിച്ചു; തൊഴില്, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, കാലാവസ്ഥാ അനുകൂലനം, ദാരിദ്ര്യം, ഊര്ജ ലഭ്യത, വികസനം എന്നിവയെല്ലാം ഒന്നിച്ച് തൂക്കിനോക്കണമെന്നും ഇന്ത്യ പറഞ്ഞു. വികസ്വര രാജ്യങ്ങള്ക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം, സാങ്കേതിക കൈമാറ്റം, ശേഷി വികസനം എന്നിവ വേണമെന്ന് ഇന്ത്യ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ദുര്ബല വിഭാഗത്തിലെ തൊഴിലാളികളെ കണക്കിലെടുക്കുന്ന സംസ്ഥാന, പ്രാദേശിക ഹീറ്റ് ആക്ഷന് പ്ലാനുകളും ദുരന്ത നിവാരണ പദ്ധതികളും ഇന്ത്യ ഉദാഹരിച്ചു. യുഎഇ ജസ്റ്റ് ട്രാന്സിഷന് വര്ക്ക് പ്രോഗ്രാമിന്റെയും (UAE Just Transition Work Programme) നിര്ദിഷ്ട മെക്കാനിസത്തിന്റെയും ചുമതലകള് വ്യക്തമായി വേര്തിരിക്കണമെന്നും ഇന്ത്യ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
മന്ത്രി:Bhupender Yadav, Environment, Forest and Climate Changeപരിപാടി:4th Annual High-level Ministerial Roundtable on Just Transitionവേദി:Antalya, Türkiye
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: യുഎന്എഫ്സിസിസി (UNFCCC) ക്ക് കീഴില് ജസ്റ്റ് ട്രാന്സിഷന് ഇപ്പോള് ഒരു പേരുള്ള ചര്ച്ചാ വഴിയാണ്. കോപ്പില് ഇന്ത്യയ്ക്കുവേണ്ടി സംസാരിക്കുന്ന മന്ത്രി ആരെന്നത് പതിവ് ചോദ്യവുമാണ്.
തുറമുഖ, കപ്പല്, ജലപാത മന്ത്രാലയം ഡല്ഹിയില് ഇന്ത്യ ഷിപ്പ്ബില്ഡിങ് ഇന്വെസ്റ്റ്മെന്റ് കോണ്ക്ലേവ് 2026 നടത്തി; ഒപ്പം ഗ്ലോബല് മാരിടൈം ലീഡേഴ്സ് ഓപ്പണ് ഹൗസും ചേര്ന്നു. അഞ്ച് പുതിയ തീരദേശ കപ്പല്നിര്മാണ ക്ലസ്റ്ററുകളിലായി ഏകദേശം 10 ബില്യണ് ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപാവസരമാണ് കേന്ദ്രമന്ത്രി സര്ബാനന്ദ സോനോവാള് മുന്നോട്ടുവെച്ചത്. അഞ്ച് തീരദേശ സംസ്ഥാനങ്ങള്ക്ക് ഓരോ കേന്ദ്രം വീതമാണ്; സ്ഥലങ്ങള് കീ ഡാറ്റയില് കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. നയങ്ങള്, അനുമതികള്, നിക്ഷേപാവസരങ്ങള് എന്നിവ ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോമില് കൊണ്ടുവരുന്ന നൗകോഷ് പോര്ട്ടല് ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറല് ഓഫ് മാരിടൈം അഡ്മിനിസ്ട്രേഷന് (Directorate General of Maritime Administration) ആരംഭിച്ചു. കഴിഞ്ഞ വര്ഷം അനുമതി നല്കിയ 8 ബില്യണ് ഡോളറിന്റെ കപ്പല്നിര്മാണ സാമ്പത്തിക പാക്കേജും മന്ത്രാലയം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 30 വിദേശ ഷിപ്പ്യാര്ഡുകളിലെ പ്രതിനിധികള് പങ്കെടുത്തു. 2026 ഏപ്രിലില് ഒപ്പുവെച്ച ഇന്ത്യ-ദക്ഷിണ കൊറിയ കപ്പല്നിര്മാണ പങ്കാളിത്തമായ വോയേജസിന്റെ (VOYAGES) തുടര്ച്ചയാണ് കൊറിയന് പങ്കാളിത്തം. ഈ അവതരണം മാരിടൈം അമൃത് കാല് വിഷന് 2047 (Maritime Amrit Kaal Vision 2047) മായി ബന്ധിപ്പിച്ചു.
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അഞ്ച് പുതിയ കപ്പല്നിര്മാണ ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ പേരുകളും സംസ്ഥാനങ്ങളും നൗകോഷ് പോര്ട്ടലുമാണ് നിലനില്ക്കുന്ന വസ്തുതകള്. ക്ലസ്റ്റര് സ്ഥാനങ്ങള് പതിവ് ഭൂപട ചോദ്യമാണ്.
കൗണ്സില് ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആന്ഡ് ഇന്ഡസ്ട്രിയല് റിസര്ച്ച് (Council of Scientific and Industrial Research) ബെലാറസ് നാഷണല് അക്കാദമി ഓഫ് സയന്സസുമായി ശാസ്ത്ര, സാങ്കേതിക സഹകരണത്തിന്റെ രണ്ടാം പരിപാടിയില് ന്യൂഡല്ഹിയില് ഒപ്പുവെച്ചു.
സിഎസ്ഐആര് ഡയറക്ടര് ജനറലും ശാസ്ത്ര, വ്യവസായ ഗവേഷണ വിഭാഗം സെക്രട്ടറിയുമായ ഡോക്ടര് എന് കലൈസെല്വിയാണ് ഇന്ത്യയ്ക്കുവേണ്ടി ഒപ്പുവെച്ചത്.
അക്കാദമിയുടെ പ്രസീഡിയം ഡെപ്യൂട്ടി ചെയര്മാന് ഡോക്ടര് എ വി ട്രൂഖനോവ് ബെലാറസിനുവേണ്ടി ഒപ്പുവെച്ചു.
2023 മെയ് മാസത്തില് ഇരുപക്ഷവും ഒപ്പുവെച്ച ധാരണാപത്രത്തിന്റെ തുടര്ച്ചയാണ് ഈ പരിപാടി.
ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഒന്നിച്ച് കണ്ടെത്തിയ മേഖലകളില് സംയുക്ത ഗവേഷണ വികസനത്തിന് ഇത് വഴിയൊരുക്കുന്നു.
സംയുക്ത ഗവേഷണം, സാങ്കേതിക വികസനം, അറിവ് കൈമാറ്റം, നവീനാശയ പങ്കാളിത്തങ്ങള് എന്നിവയാണ് പ്രഖ്യാപിത പ്രവര്ത്തനങ്ങള്.
തലസ്ഥാനത്ത് ഇന്ത്യ-ബെലാറസ് ഇന്റര്ഗവണ്മെന്റല് കമ്മീഷന്റെ പന്ത്രണ്ടാം സമ്മേളനം നടന്ന അതേ ദിവസമാണ് ഒപ്പുവെക്കല് നടന്നത്.
ഇന്ത്യന് ഒപ്പുവെച്ചയാള്:Dr N. Kalaiselvi, DG CSIR and Secretary DSIRബെലാറസ് ഒപ്പുവെച്ചയാള്:Dr A. V. Trukhanov, Deputy Chairman, NASB Presidiumവേദി:New Delhiഅടിസ്ഥാനം:Memorandum of understanding of May 2023
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സിഎസ്ഐആര് ഡയറക്ടര് ജനറലും ഡിഎസ്ഐആര് (DSIR) സെക്രട്ടറിയുമായ ഡോ. എന്. കലൈസെല്വി വഹിക്കുന്ന പദവി ശാസ്ത്ര ഭരണത്തിലെ ആവര്ത്തിച്ചു ചോദിക്കുന്ന വസ്തുതയാണ്.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൂനെയിലുള്ള സെന്ട്രല് രജിസ്ട്രാര് ഓഫ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റീസിന്റെ മേഖലാ ഓഫീസ് കേന്ദ്രമന്ത്രി അമിത് ഷാ സന്ദര്ശിച്ചു. ബഹുസംസ്ഥാന സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെ രജിസ്ട്രേഷന്, നിയന്ത്രണം, നിരീക്ഷണം എന്നിവ അദ്ദേഹം വിലയിരുത്തി; മഹാരാഷ്ട്രയിലെ അവയുടെ പ്രവര്ത്തനത്തെക്കുറിച്ചും ചോദിച്ചു. രജിസ്ട്രേഷന്, ഉപനിയമ ഭേദഗതി, വാര്ഷിക റിട്ടേണ് സമര്പ്പണം, ശാഖകള് തുറക്കല് എന്നിവയ്ക്കുള്ള ഓണ്ലൈന് സംവിധാനങ്ങള് വിലയിരുത്തലില് ഉണ്ടായിരുന്നു. മള്ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റീസ് ആക്ട് (Multi-State Cooperative Societies Act) ലെ ഭേദഗതികള് ചര്ച്ചയായി; കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ഇലക്ഷന് ഓതോറിറ്റി, കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ഒാംബുഡ്സ്മാന് എന്നിവയുടെ ഓഫീസുകളുടെ കമ്പ്യൂട്ടറീകരണവും ചര്ച്ചയായി. കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് റിഹാബിലിറ്റേഷന്, റീകണ്സ്ട്രക്ഷന് ആന്ഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് ഫണ്ട് (Cooperative Rehabilitation, Reconstruction and Development Fund) വിഷയമായി; മള്ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റീസ് (ഓഡിറ്റേഴ്സ് റിപ്പോര്ട്ട്) ഓര്ഡര്, 2026 ഉം വിലയിരുത്തി. ലഖ്നൗ, ചെന്നൈ, കൊല്ക്കത്ത എന്നിവിടങ്ങളില് മേഖലാ ഓഫീസുകള്ക്കുള്ള നടപടി തുടങ്ങി. സഹകരണ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള നിയമപ്രകാരമുള്ള അധികാരസ്ഥാപനമാണ് സെന്ട്രല് രജിസ്ട്രാര്. സഹകരണ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലാണ് സെന്ട്രല് രജിസ്ട്രാര് പദവി; ഭരണഘടനയുടെ ആര്ട്ടിക്കിള് 243ZH(f) ഉം മള്ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റീസ് ആക്ട്, 2002 ലെ സെക്ഷന് 4(1) ഉം ആണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം.
സന്ദര്ശിച്ച ഓഫീസ്:Regional office, Central Registrar of Cooperative Societies, Puneവിലയിരുത്തിയ പുതിയ ഉത്തരവ്:Multi-State Cooperative Societies (Auditor's Report) Order, 2026ഫണ്ട്:Cooperative Rehabilitation, Reconstruction and Development Fundവരാനിരിക്കുന്ന മേഖലാ ഓഫീസുകള്:Lucknow, Chennai, Kolkataപൂനെ ഓഫീസിന് കീഴിലുള്ള ബഹുസംസ്ഥാന സംഘങ്ങള്:818, across Maharashtra, Gujarat, Goa, Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diuരാജ്യത്താകെയുള്ള ബഹുസംസ്ഥാന സംഘങ്ങള്:1,872, of which 420 registered since the Ministry of Cooperation was formed
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സെന്ട്രല് രജിസ്ട്രാര് ഓഫ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റീസ്, മള്ട്ടി-സ്റ്റേറ്റ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റീസ് ആക്ട്, കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ഒാംബുഡ്സ്മാന് എന്നിവയാണ് പൊളിറ്റി ചോദ്യങ്ങള് ആശ്രയിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്.
CRCSCentral Registrar of Cooperative Societies — ഒന്നിലധികം സംസ്ഥാനങ്ങളില് പ്രവര്ത്തിക്കുന്ന സഹകരണ സംഘങ്ങളെ രജിസ്റ്റര് ചെയ്യുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അധികാരസ്ഥാപനം.
CRRDFCooperative Rehabilitation, Reconstruction and Development Fund — സഹകരണ സംഘങ്ങളെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനും ശക്തിപ്പെടുത്താനുമുള്ള ഫണ്ട്.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ 2025 ലെ സീറ്റ് ഭ്രമണ ചട്ടങ്ങളിലെ റൂള് XII നെതിരായ അപ്പീല് സുപ്രീം കോടതി തള്ളി; ചട്ടങ്ങളുടെ മുഴുവന് പേര് കീ ഡാറ്റയിലുണ്ട്. ചട്ടങ്ങള് പ്രാബല്യത്തില് വന്ന ശേഷം നടക്കുന്ന ആദ്യ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ, സംവരണ സീറ്റുകളുടെ ഭ്രമണക്രമം കണക്കാക്കാനുള്ള ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പായി ഈ ചട്ടം കണക്കാക്കുന്നു. ഒരു മണ്ഡലം പട്ടികജാതി, പട്ടികവര്ഗ വിഭാഗങ്ങള്ക്കായി സംവരണം ചെയ്യണമെന്ന നിക്ഷിപ്ത അവകാശം ഒരു വോട്ടര്ക്കോ ഉദ്യോഗാര്ഥിക്കോ ഇല്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി മോഹന എന്നിവര് വിധിച്ചു. ഭ്രമണ നയം എങ്ങനെ നടപ്പാക്കണമെന്നത് നയപരമായ കാര്യമാണെന്നും ഒരു പ്രത്യേക രീതി വേണമെന്ന് ഹര്ജിക്കാരന് ശഠിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. ചട്ടം ഏകപക്ഷീയവും ആര്ട്ടിക്കിള് 14 ന്റെ ലംഘനവുമാണെന്ന് അപ്പീല് നല്കിയ സൗ രൂപാലി ഇന്ദ്രഭൂഷണ് സോണ്ടെ വാദിച്ചിരുന്നു. മഹാരാഷ്ട്ര സില്ലാ പരിഷത്ത് ആന്ഡ് പഞ്ചായത്ത് സമിതീസ് ആക്ട്, 1961 ലെ സെക്ഷന് 12 പ്രകാരമുള്ള പുതിയ മണ്ഡല പുനര്നിര്ണയമാണ് ഈ കേസിലുള്ളതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ നാഗ്പൂര് ബെഞ്ച് നേരത്തെ ഹര്ജി തള്ളിയിരുന്നു. ചട്ടങ്ങള് പുനഃപരിശോധിക്കാന് സംസ്ഥാന സര്ക്കാരിന് നിവേദനം നല്കാന് അപ്പീല് നല്കിയയാള്ക്ക് കോടതി അനുമതി നല്കി.
ബെഞ്ച്:Justices Joymalya Bagchi and V. Mohanaചോദ്യം ചെയ്ത ചട്ടങ്ങള്:Maharashtra Zilla Parishads and Panchayat Samitis (Manner and Rotation of Reservation of Seats) Rules, 2025മാതൃനിയമം:Maharashtra Zilla Parishads and Panchayat Samitis Act, 1961ഹൈക്കോടതി:Bombay High Court, Nagpur bench
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സംവരണ മണ്ഡലത്തിന് നിക്ഷിപ്ത അവകാശമില്ലെന്ന വിധിയും ചോദ്യം ചെയ്യാന് ഉപയോഗിച്ച ആര്ട്ടിക്കിള് 14 ഉം പൊളിറ്റി, തദ്ദേശ ഭരണ വിഭാഗങ്ങളിലെ പതിവ് ഭാഗങ്ങളാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതി കേസുകൾക്കുള്ള പ്രത്യേക കോടതിയാണ് നാഷണൽ ഗ്രീൻ ട്രൈബ്യൂണൽ (NGT). നാഷണൽ ഗ്രീൻ ട്രൈബ്യൂണൽ ആക്ട് 2010 പ്രകാരം 2010 ഒക്ടോബർ 18-നാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്; പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, വനങ്ങളുടെയും മറ്റ് പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളുടെയും സംരക്ഷണം, പരിസ്ഥിതി സംബന്ധമായ നിയമാവകാശങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ, ആളുകൾക്കും സ്വത്തിനും ഉണ്ടായ നാശത്തിന് നഷ്ടപരിഹാരം എന്നിവ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ഫയൽ ചെയ്ത് ആറ് മാസത്തിനകം അപേക്ഷയോ അപ്പീലോ തീർപ്പാക്കാൻ ശ്രമിക്കണമെന്നാണ് നിയമം പറയുന്നത്. ന്യൂഡൽഹിയാണ് പ്രധാന ഇരിപ്പിടം; ഭോപ്പാൽ, പൂനെ, കൊൽക്കത്ത, ചെന്നൈ എന്നിവയാണ് മറ്റ് നാല് ഇരിപ്പിടങ്ങൾ. സിവിൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിനോ ഇന്ത്യൻ തെളിവ് നിയമത്തിനോ ട്രൈബ്യൂണൽ വിധേയമല്ല; പകരം സ്വാഭാവിക നീതിയുടെ തത്വങ്ങളാണ് വഴികാട്ടി. എങ്കിലും ചുമതല നിർവഹിക്കാൻ സിവിൽ കോടതിയുടെ അധികാരങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സ്വന്തം നടപടിക്രമം നിശ്ചയിക്കാൻ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 19 അനുമതി നൽകുന്നു; സിവിൽ കേസിൽ നിന്നും റിട്ട് ഹർജിയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ ട്രൈബ്യൂണൽ സ്വന്തം ചട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. ഗുരുതരമായ പരിസ്ഥിതി നാശം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന കത്ത് ഹർജികളും സ്വീകരിക്കും; അതിനാൽ അഭിഭാഷകനില്ലാതെയും പരാതി എത്താം. മലിനീകരണം തടയാനും നഷ്ടപരിഹാരം ഈടാക്കാനും പ്രോസിക്യൂഷൻ തുടങ്ങാനും അധികാരസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവ് നൽകാനും കഴിയും.
സ്ഥാപക നിയമം:National Green Tribunal Act 2010
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ട്രൈബ്യൂണലിന്റെ നിയമം, പ്രധാന ബെഞ്ച്, ആറ് മാസ സമയപരിധി, നടപടിക്രമം സംബന്ധിച്ച വകുപ്പ് എന്നിവ പതിവായി ചോദിക്കാറുണ്ട്.
രാജ്യത്തെ വന വിഭവങ്ങൾ വിലയിരുത്തുകയും നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദേശീയ സ്ഥാപനമാണ് ഫോറസ്റ്റ് സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (എഫ്എസ്ഐ); പരിശീലനം, ഗവേഷണം, വ്യാപനം എന്നിവയും ചെയ്യുന്നു. 1981 ജൂൺ 1-നാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്; 1965-ൽ എഫ്എഒ (FAO), യുഎൻഡിപി (UNDP) എന്നിവയുടെ പിന്തുണയോടെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ തുടങ്ങിയ 'പ്രീഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് സർവേ ഓഫ് ഫോറസ്റ്റ് റിസോഴ്സസ്' എന്ന പദ്ധതിയുടെ പിൻഗാമിയാണിത്. തിരഞ്ഞെടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ മരാധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾക്ക് എത്ര അസംസ്കൃത വസ്തു ലഭ്യമാണ് എന്ന് കണ്ടെത്തുക മാത്രമായിരുന്നു ആ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. രാജ്യത്തെ വന വിഭവങ്ങൾ കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ സമഗ്രമായി സർവേ ചെയ്യാൻ ഒരു ദേശീയ സ്ഥാപനം വേണമെന്ന് 1976-ലെ റിപ്പോർട്ടിൽ നാഷണൽ കമ്മീഷൻ ഓൺ അഗ്രികൾച്ചർ ശുപാർശ ചെയ്തു; അതാണ് ഇന്നത്തെ സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിലയിരുത്തിയ ശേഷം 1986-ൽ ചുമതലകൾ പുതുക്കി നിശ്ചയിച്ചു. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന പ്രസിദ്ധീകരണം രണ്ട് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വരുന്ന ഇന്ത്യ സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഫോറസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ആണ്. പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ ഡെറാഡൂണിലെ കൗലഗഡ് റോഡിലാണ് ആസ്ഥാനം; ഷിംലയിൽ നോർത്തേൺ സോൺ, കൊൽക്കത്തയിൽ ഈസ്റ്റേൺ സോൺ, നാഗ്പൂരിൽ സെൻട്രൽ സോൺ, ബെംഗളൂരുവിൽ സതേൺ സോൺ എന്നിങ്ങനെ സോണൽ ഓഫീസുകളുമുണ്ട്.
മുൻഗാമി പദ്ധതി:Preinvestment Survey of Forest Resources
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഇന്ത്യ സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഫോറസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ആര് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു, എത്ര ഇടവേളയിൽ, സ്ഥാപനത്തിന്റെ മുൻഗാമി ഏത് എന്നിവ പതിവ് ചോദ്യങ്ങളാണ്.