മുംബൈ-അഹമ്മദാബാദ് അതിവേഗ റെയിൽ പാതയിലെ സൂറത്ത് മുതൽ ബിലിമോറ വരെയുള്ള ഭാഗത്തെ ഓവർഹെഡ് ഇക്വിപ്മെന്റ് (Overhead Equipment, OHE) എന്ന വിദ്യുത് സംവിധാനം പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കിയെന്ന് റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. ഉയർത്തിക്കെട്ടിയ പാതയുടെ ഏകദേശം 50 കിലോമീറ്റർ ഭാഗത്ത്, രണ്ടു വരികളിലും, ഇപ്പോൾ വിദ്യുതി എത്തി. ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾ ചെറിയ തുണ്ടുകളായി, സാങ്കേതിക മേൽനോട്ടത്തിൽ ചാർജ് ചെയ്യും. മുഴുവൻ പാതയുടെ നീളം 508 കിലോമീറ്ററാണ്; 2 x 25 കിലോവോൾട്ട് ഓവർഹെഡ് ട്രാക്ഷൻ സംവിധാനമാണ് (Overhead Traction System) ഇതിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പതിന്നാലു ട്രാക്ഷൻ സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ (traction substations) ദേശീയ ഗ്രിഡിൽ നിന്ന് വിദ്യുതി എടുക്കും. ഇതിൽ ആദ്യത്തേത് നവസാരി ജില്ലയിലെ ബിലിമോറയിലാണ്; അതിന്റെ ട്രാൻസ്ഫോർമർ, നിയന്ത്രണ പാനൽ, സർക്യൂട്ട് ബ്രേക്കർ കെട്ടിടങ്ങൾ പൂർത്തിയായി. ഗുജറാത്ത് എനർജി ട്രാൻസ്മിഷൻ കോർപറേഷൻ ലിമിറ്റഡിന്റെ (GETCO) 220 കിലോവോൾട്ട് അംബേഠ ഗ്രിഡ് സബ്സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നാണ് ഗുജറാത്തിലെ സബ്സ്റ്റേഷന് വിദ്യുതി ലഭിക്കുന്നത്. ഒരു കേന്ദ്രീകൃത നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രം ഈ ശൃംഖലയെ നിരീക്ഷിക്കും. ഈ ഭാഗം നാലു നദികൾ കടക്കുന്നു; ദേശീയപാത 53ന് മുകളിൽ ഒരു ഉരുക്കു പാലവുമുണ്ട്. പാതയുടെ മേൽപ്പാതയിൽ ഏകദേശം 94,000 ശബ്ദ തടയണകളുമുണ്ട്.
പാതയുടെ നീളം:508 kmവിദ്യുതി എത്തിയ ഭാഗം:about 50 kmവിദ്യുത് സംവിധാനം:2 x 25 kVട്രാക്ഷൻ സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ:14
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: മുംബൈ-അഹമ്മദാബാദ് അതിവേഗ റെയിൽ പാത, അതിന്റെ 508 കിലോമീറ്റർ നീളം, 2 x 25 കിലോവോൾട്ട് വിദ്യുത് സംവിധാനം എന്നിവ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവാണ്; ബിലിമോറയും നവസാരിയും പദ്ധതിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം ഉറപ്പിക്കുന്നു.
സെൻസസ് 2027ന്റെ ജനസംഖ്യാ കണക്കെടുപ്പ് (Population Enumeration) ഘട്ടത്തിനുള്ള മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർ പരിശീലനം ഗുവാഹത്തിയിലെ ലാൽമാട്ടിയിൽ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എന്റർപ്രണർഷിപ്പിൽ (Indian Institute of Entrepreneurship) പൂർത്തിയായി. നാലു ദിവസം താമസിച്ചുള്ള പരിശീലനമായിരുന്നു. അസമിനു വേണ്ടി രണ്ടു ബാച്ചുകളായാണ് ഇതു നടത്തിയതെന്ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. അറുപത്തിയാറു മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർമാർ പങ്കെടുത്തു; ഇതിൽ അൻപതു പേർ അസമിലെ വിവിധ ജില്ലകളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരും പതിനാറു പേർ അസം ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സെൻസസ് ഓപ്പറേഷൻസിൽ നിന്നുള്ളവരുമാണ്. അസമിലെ സെൻസസ് സംവിധാനത്തിൽ നിന്നുള്ള നാലു നാഷണൽ ട്രെയിനർമാരാണ് ക്ലാസുകൾ എടുത്തത്. സെൻസസിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങൾ, വയൽ നടപടിക്രമങ്ങൾ, കണക്കെടുപ്പ് രീതികൾ, സെൻസസ് 2027നു വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയ ഡിജിറ്റൽ ആപ്പുകൾ എന്നിവ പ്രായോഗിക പരിശീലനത്തിലൂടെ പഠിപ്പിച്ചു. വീടുകളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കലിനു ശേഷം വരുന്ന രണ്ടാം ഘട്ടമാണ് ജനസംഖ്യാ കണക്കെടുപ്പ്. ഇനി ഈ മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർമാർ ജില്ലകളിൽ ഫീൽഡ് ട്രെയിനർമാരെ പരിശീലിപ്പിക്കും.
പരിശീലനം നേടിയ മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർമാർ:66വേദി:Indian Institute of Entrepreneurship, Lalmati, Guwahati
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഇന്ത്യൻ സെൻസസിന്റെ രണ്ടു ഘട്ടങ്ങൾ, അതു നടത്തുന്ന മന്ത്രാലയം, രജിസ്ട്രാർ ജനറൽ ആൻഡ് സെൻസസ് കമ്മിഷണർ എന്ന സ്ഥാനം എന്നിവ ഭരണഘടന-ഭരണ ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവാണ്.
പുതുച്ചേരിയിലെ ജവഹർലാൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് പോസ്റ്റ്ഗ്രാജ്വേറ്റ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ചിൽ (Jawaharlal Institute of Postgraduate Medical Education and Research) 172.27 കോടി രൂപയുടെ ഏഴു സൗകര്യങ്ങൾ കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ മന്ത്രി ജഗത് പ്രകാശ് നദ്ദ രാഷ്ട്രത്തിനു സമർപ്പിച്ചു. ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. ഗവേഷണ-നവീകരണ-സംരംഭകത്വ കേന്ദ്രം, ധന്വന്തരി ഹൗസ് എന്ന 400 കിടക്കകളുള്ള ആൺകുട്ടികളുടെ ഹോസ്റ്റൽ, 16 കിടക്കകളുള്ള തീവ്രപരിചരണ വിഭാഗമുള്ള കാർഡിയാക് കത്തീറ്ററൈസേഷൻ ലബോറട്ടറി സമുച്ചയം, മൂന്ന് അമൃത് (AMRIT) മരുന്നുകടകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രാദേശിക കാൻസർ കേന്ദ്രത്തിന് ദിവസം ഏകദേശം 70 രോഗികളെ ചികിത്സിക്കാവുന്ന വേരിയൻ ട്രൂബീം ലീനിയർ ആക്സിലറേറ്ററും നവീന 4ഡി സിടി സിമുലേറ്ററും ലഭിച്ചു. യാനത്തിലെ മൾട്ടി-സ്പെഷ്യാലിറ്റി കൺസൾട്ടിങ് യൂണിറ്റിൽ 64 സ്ലൈസ് സിടി സ്കാനർ സമർപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് സ്ഥാപനത്തിന്റെ പതിനഞ്ചാം ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ മന്ത്രി സംസാരിച്ചു; 816 വിദ്യാർഥികൾക്ക് ബിരുദം ലഭിച്ചു, 88 വിഭാഗങ്ങളിൽ സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി. ജിപ്മർ പ്രസിഡന്റ് ഡോ. ചിത്ര സർക്കാർ അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു; ഡയറക്ടർ ഡോ. വീർ സിങ് നേഗി സ്ഥാപന റിപ്പോർട്ട് അവതരിപ്പിച്ചു. ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് പിഎം-ജെഎവൈ (PM-JAY) വഴി 13 കോടിയിലധികം ആശുപത്രി പ്രവേശനങ്ങൾ നടന്നുവെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു.
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലുള്ള ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ജിപ്മർ; അമൃത് മരുന്നുകടകളും പിഎം-ജെഎവൈയും ആരോഗ്യ നയ ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവായി വരുന്ന പേരുകളാണ്.
AMRITAffordable Medicines and Reliable Implants for Treatment — കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ മരുന്നും ഇംപ്ലാന്റുകളും വിൽക്കുന്ന ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയ വിൽപനശാലകൾ.
JIPMERJawaharlal Institute of Postgraduate Medical Education and Research — ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിൽ പുതുച്ചേരിയിലുള്ള ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥാപനം.
മുംബൈയിൽ നടന്ന നാഷണൽ കാൻസർ ഗ്രിഡ് (National Cancer Grid) വാർഷിക യോഗം 2026ൽ കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ സെക്രട്ടറി പുണ്യ സലില ശ്രീവാസ്തവ എൻസിജി വിശ്വാസ് (NCG VISHWAS) തുടങ്ങിവച്ചു. വിഡിയോസ് ടു സപ്പോർട്ട് ഹെൽത്ത്, വെൽനസ്, അവയർനസ് ആൻഡ് സെൽഫ്-കെയർ എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമാണ് ഈ പേര്. ഡോക്ടർമാർ പരിശോധിച്ച വിഡിയോകളിലൂടെ രോഗികൾക്ക് അറിവു നൽകുന്ന, നിർമിത ബുദ്ധി (artificial intelligence) സഹായത്തോടെയുള്ള സംവിധാനമാണ് ഇത് സ്തനം, ഗർഭാശയമുഖം, വായ എന്നിവയിലെ കാൻസറിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിഡിയോകൾ ഹിന്ദി, മറാഠി, തമിഴ്, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിൽ ലഭിക്കും. രോഗം വരാതെ നോക്കുന്നത്, രോഗനിർണയം, ചികിത്സ, ദീർഘകാല പരിചരണം എന്നിവയാണ് ഇവയിലെ വിഷയങ്ങൾ. ഗ്രിഡിലെ ആശുപത്രികളും പങ്കാളി സ്ഥാപനങ്ങളും വഴിയാണ് ഇവ എത്തിക്കുന്നത്; ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് ഡിജിറ്റൽ മിഷൻ (Ayushman Bharat Digital Mission), സ്വസ്ഥ് ഭാരത് (Swasth Bharat) പോർട്ടലുകൾ വഴിയും ഇവ ലഭ്യമാക്കാമെന്ന് സെക്രട്ടറി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. 400ൽ അധികം കാൻസർ ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങളെയും ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളെയും രോഗി കൂട്ടായ്മകളെയും ചേർക്കുന്ന സംവിധാനമാണ് ഈ ഗ്രിഡ്; ഡോ സി എസ് പ്രമേശ് ആണ് അതിന്റെ കൺവീനർ. കാൻസർ വിഭാഗമുള്ള എല്ലാ എയിംസും (AIIMS) ഗ്രിഡിൽ ചേരണമെന്നും പരിശോധനാ വിവരങ്ങൾ ആഭ (ABHA) അക്കൗണ്ടുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണമെന്നും അവർ പറഞ്ഞു.
വിശ്വാസ് എന്നതിന്റെ പൂർണരൂപം:Videos to Support Health, Wellness, Awareness and Self-careഗ്രിഡിലെ കേന്ദ്രങ്ങൾ:more than 400സൃഷ്ടിച്ച ആഭ ഐഡികൾ:about 99 crore
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: നാഷണൽ കാൻസർ ഗ്രിഡ്, ആഭ അക്കൗണ്ട് എന്നിവ ആരോഗ്യ ഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി വരുന്ന പേരുകളാണ്; എൻസിജി വിശ്വാസ് എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിന്റെ പൂർണരൂപവും ചോദിക്കാറുണ്ട്.
2026-27ലെ ഏപ്രിൽ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ ഇന്ത്യയുടെ ചരക്ക് കയറ്റുമതി ഓരോ ഭൂഖണ്ഡത്തിലും എങ്ങനെ വളർന്നു എന്ന് പ്രസ് ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോ (Press Information Bureau) പുറത്തിറക്കിയ വിവരണക്കുറിപ്പ് വ്യക്തമാക്കി. 44 ശതമാനം വളർച്ചയോടെ ആഫ്രിക്കയാണ് മുന്നിൽ; US$21.87 bn ൽ നിന്ന് US$31.42 bn ലേക്ക് ഉയർന്നു. മൂല്യത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ വിപണി ഏഷ്യ തന്നെയാണ്; US$85.84 bn ൽ നിന്ന് US$103.84 bn ലേക്ക്, അതായത് 21 ശതമാനം വളർച്ച. അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലേക്കുള്ള കയറ്റുമതി 13 ശതമാനം കൂടി, US$59.30 bn ൽ നിന്ന് US$66.82 bn ലേക്ക്. യൂറോപ്പിൽ 8 ശതമാനം വളർച്ച; US$47.06 bn ൽ നിന്ന് US$51.04 bn ലേക്ക്. ഏറ്റവും ചെറിയ വിപണിയായ സിഐഎസ് (CIS), ബാൾട്ടിക് കൂട്ടായ്മയിൽ 7 ശതമാനം വളർച്ച; US$3.14 bn ൽ നിന്ന് US$3.36 bn ലേക്ക്. വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയം (Ministry of Commerce and Industry) തയ്യാറാക്കിയ ഈ കണക്കുകൾ എല്ലാ പ്രധാന മേഖലകളിലും വളർച്ച കാണിക്കുന്നു.
ആഫ്രിക്ക:44% growth, US$21.87 bn to US$31.42 bnഏഷ്യ:21% growth, US$85.84 bn to US$103.84 bnകാലയളവ്:April to September 2026-27
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതിയിൽ ഏറ്റവും വലിയ പങ്ക് ഏതു മേഖലയ്ക്കാണ്, ഏതാണ് ഏറ്റവും വേഗം വളർന്നത് എന്നിവ സാമ്പത്തിക ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവാണ്; സിഐഎസ് എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിന്റെ പൂർണരൂപവും ചോദിക്കാറുണ്ട്.
ശാസ്ത്ര വ്യവസായ ഗവേഷണ വിഭാഗം (Department of Scientific and Industrial Research) സെക്രട്ടറിയും കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച് (Council of Scientific and Industrial Research) ഡയറക്ടർ ജനറലുമായ ഡോ എൻ കലൈസെൽവി ചെന്നൈയിലെ സിഎസ്ഐആർ-സെൻട്രൽ ലെതർ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ (CSIR-Central Leather Research Institute) ടെക്നിക്കൽ ടെക്സ്റ്റൈൽ പൈലറ്റ് പ്ലാന്റ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ആറു യന്ത്രങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഉള്ളത്. ചെറിയ കാർഡിങ് യന്ത്രം, ചെറിയ റോട്ടർ സ്പിന്നിങ് യന്ത്രം, നീഡിൽ പഞ്ചിങ് നോൺവോവൺ യന്ത്രം, തുകൽ അവശിഷ്ടം പൊടിക്കുന്ന യന്ത്രം എന്നിവ അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. തുകൽ, ചെരുപ്പ്, തുണി മേഖലകൾക്ക് വലിയ മുതൽമുടക്കിന് മുൻപ് വസ്തുക്കൾ വികസിപ്പിക്കാനും മാതൃകകൾ ഉണ്ടാക്കാനും പരീക്ഷിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കും. കൊളാജൻ ഉൽപന്നങ്ങളിലും ജൈവവസ്തുക്കളിലും ഗവേഷണം നടത്താൻ 600 മെഗാഹെർട്സ് എൻഎംആർ (NMR) സ്പെക്ട്രോമീറ്ററും അതേ ദിവസം തുറന്നു. തുകൽ നിർമാണത്തിലും മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളൽ കണക്കാക്കുന്ന സിഎൽഐ-മേറ്റ് (CLI-Mate) എന്ന ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനം നാലു കമ്പനികൾക്ക് സ്ഥാപനം കൈമാറി. സിഎസ്ഐആർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി കെമിക്കൽസ് മിഷൻ മോഡ് പദ്ധതിയിൽ വികസിപ്പിച്ച ജലാധിഷ്ഠിത പോളിയുറീതെയ്ൻ-സിലിക്ക തുകൽ പൂശൽ സാങ്കേതികവിദ്യ ഹൈദരാബാദിലെ ഒരു കമ്പനിക്ക് നൽകി. സിഎസ്ഐആർ-സിഎൽആർഐ ഡയറക്ടർ ഡോ പി തണികൈവേലൻ ആണ് സാങ്കേതിക കൈമാറ്റ കരാറുകൾ കൈമാറിയത്.
പൈലറ്റ് പ്ലാന്റിലെ യന്ത്രങ്ങൾ:sixസ്പെക്ട്രോമീറ്റർ:High Resolution 600 MHz NMRകൈമാറിയ സാങ്കേതികവിദ്യ:CLI-Mate, to four firms
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സിഎസ്ഐആർ-സിഎൽആർഐ ആണ് രാജ്യത്തെ തുകൽ ഗവേഷണ സ്ഥാപനം; സിഎസ്ഐആർ ഡയറക്ടർ ജനറൽ തന്നെയാണ് ഡിഎസ്ഐആർ (DSIR) സെക്രട്ടറി എന്നതും പതിവായി ചോദിക്കുന്ന കാര്യമാണ്.
കൊൽക്കത്തയ്ക്കു സമീപം ബാരക്പൂരിലുള്ള ഐസിഎആർ-സെൻട്രൽ ഇൻലാൻഡ് ഫിഷറീസ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (ICAR-Central Inland Fisheries Research Institute) ലോക മത്സ്യബന്ധന ദിനം 2026 ആചരിച്ചു. മാറ്റത്തിനായി ജനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക, മത്സ്യബന്ധനത്തിലും മത്സ്യകൃഷിയിലും, പ്രത്യേകിച്ച് യുവാക്കൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും മാന്യമായ തൊഴിൽ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ആഗോള പ്രമേയം. ശാസ്ത്രജ്ഞർ, സുന്ദർബൻസിലെ മീൻപിടിത്തക്കാർ, ഒഡിഷ ഫിഷറീസ് വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. ഭക്ഷ്യ പോഷക സുരക്ഷ, ജലജീവി വൈവിധ്യം, ഗ്രാമീണ ജീവനോപാധി എന്നിവയെ ഉൾനാടൻ മത്സ്യബന്ധനം താങ്ങിനിർത്തുന്നുവെന്ന് ഡയറക്ടർ ഡോ പ്രദീപ് ദേ പറഞ്ഞു. 2024-25ൽ ഇന്ത്യയുടെ ആകെ മത്സ്യ ഉൽപാദനം (താൽക്കാലിക കണക്ക്) ഏകദേശം 197.75 ലക്ഷം ടൺ ആയിരുന്നു; ഇതിൽ ഉൾനാടൻ മത്സ്യബന്ധനത്തിന്റെ പങ്ക് ഏകദേശം 147.37 ലക്ഷം ടൺ, അതായത് ഏതാണ്ട് നാലിൽ മൂന്നു ഭാഗം. മീൻ പിടിക്കൽ, വല നെയ്ത്ത്, സംസ്കരണം, സൂക്ഷിക്കൽ, വിപണനം എന്നിവയിൽ ഏകദേശം 9.14 ലക്ഷം സ്ത്രീകൾ മുഴുവൻ സമയവും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒഡിഷയിലെയും പശ്ചിമ ബംഗാളിലെയും കുടിയേറ്റ മീൻ തൊഴിലാളികളെക്കുറിച്ച് എൻഎഎസ്എഫ് (NASF) ലേബർ മൈഗ്രേഷൻ പദ്ധതിയുടെ സെഷൻ ചർച്ച ചെയ്തു. തിരഞ്ഞെടുത്ത ജലസംഭരണികളിലെ ശരാശരി ഉൽപാദനക്ഷമത ഹെക്ടറിന് വർഷം 20 കിലോഗ്രാമിൽ നിന്ന് 150 കിലോഗ്രാമായും ചതുപ്പുകളിൽ 600ൽ നിന്ന് 1,600 കിലോഗ്രാമായും ഉയർന്നതായി സ്ഥാപനം അറിയിച്ചു.
2024-25ലെ ആകെ മത്സ്യ ഉൽപാദനം:about 197.75 lakh tonnes (provisional)ഉൾനാടൻ പങ്ക്:about 147.37 lakh tonnesമുഴുവൻ സമയ തൊഴിലിലുള്ള സ്ത്രീകൾ:about 9.14 lakh
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഉൾനാടൻ മത്സ്യബന്ധന ഗവേഷണത്തിനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാപനമാണ് സിഐഎഫ്ആർഐ; ആകെ മത്സ്യ ഉൽപാദനത്തിൽ ഉൾനാടൻ മത്സ്യബന്ധനത്തിന്റെ പങ്ക് കൃഷി ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവാണ്; ലോക മത്സ്യബന്ധന ദിനത്തിന്റെ തീയതിയും ചോദിക്കാറുണ്ട്.
ഇൻഡോ-ഗംഗാ സമതലത്തിലെ ശുദ്ധവായുവും കാലാവസ്ഥാ പ്രതിരോധവും എന്ന വിഷയത്തിൽ സിഎസ്ഐആർ-നീരി (CSIR-NEERI) നരൈനയിലെ ഡൽഹി റീജണൽ സെന്ററിൽ ആശയരൂപീകരണ ശിൽപശാല നടത്തി. ഡൽഹിയിലും ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലും സമതലത്തിന്റെ വിശാല ഭാഗങ്ങളിലും വായു മലിനീകരണത്തിനെതിരെ ശാസ്ത്രാധിഷ്ഠിത നടപടികൾ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. വലിയ തോതിൽ വ്യാപിപ്പിക്കാവുന്ന മാർഗങ്ങളാണ് തേടിയത്. പരിസ്ഥിതി വന കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയം (Ministry of Environment, Forest and Climate Change), ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിഭാഗം, ബയോടെക്നോളജി വിഭാഗം എന്നിവയുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും സിഎസ്ഐആർ ആസ്ഥാനത്തെയും സിഎസ്ഐആർ-ഐഐപി, സിആർആർഐ, സിബിആർഐ, ഐഎംടെക്, എൻഐഎസ്സിപിആർ തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളിലെയും ശാസ്ത്രജ്ഞരും പങ്കെടുത്തു. വായുമേഖല അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒത്തിണക്കമുള്ള നിയന്ത്രണവും സിഎസ്ഐആർ മുഴുവൻ ചേർന്ന ഒരു സംയോജിത മിഷനും വേണമെന്ന് ഡൽഹി റീജണൽ സെന്റർ അധ്യക്ഷൻ ഡോ എസ് കെ ഗോയൽ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇൻഡോ-ഗംഗാ സമതലത്തിനു വേണ്ടി ഒരു സാങ്കേതിക സമിതിയും, തുടർച്ചയായ അന്തരീക്ഷ വായു ഗുണനിലവാര നിരീക്ഷണ (Continuous Ambient Air Quality Monitoring) ശൃംഖല ആസൂത്രണം ചെയ്യാൻ ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറയും വേണമെന്ന നിർദേശം ഉയർന്നു. സാങ്കേതിക സന്നദ്ധതാ നിലവാരം ആറും അതിനു മുകളിലുമുള്ള സിഎസ്ഐആർ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വയലിൽ ഉപയോഗിക്കണമെന്നും പങ്കെടുത്തവർ നിർദേശിച്ചു. ശിൽപശാലയിലെ നിർദേശങ്ങൾ നയരേഖയായി തയ്യാറാക്കുമെന്ന് ഡയറക്ടർ ഡോ എസ് വെങ്കട മോഹൻ പറഞ്ഞു.
ശിൽപശാല:Clean Air and Climate Resilience for the Indo-Gangetic Plainsവേദി:NEERI Delhi Regional Centre, Naraina
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: പരിസ്ഥിതി എൻജിനീയറിങ്ങിനുള്ള സിഎസ്ഐആർ സ്ഥാപനമാണ് നീരി; ഇൻഡോ-ഗംഗാ സമതലവും വായുമേഖലാ നിയന്ത്രണവും ഭൂമിശാസ്ത്ര-പരിസ്ഥിതി ചോദ്യങ്ങളിൽ പതിവാണ്.