24 ഒക്ടോബർ 2026
ഇറ്റാനഗറിലെ മോപിൻ സോലുങ് ഗ്രൗണ്ടിൽ പത്ത് ദിവസത്തെ ഗാന്ധി ശിൽപ് ബസാർ (Gandhi Shilp Bazaar) തുടങ്ങി; നവംബർ 2 വരെ ഇത് നീളും. 56 സ്റ്റാളുകളുള്ള മേളയുടെ ലക്ഷ്യം, വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്ക് നേരിട്ടുള്ള വിപണി നൽകുകയാണ്. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (Ministry of Development of North Eastern Region) പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ ഹാൻഡിക്രാഫ്റ്റ്‌സ് ആൻഡ് ഹാൻഡ്‌ലൂംസ് ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷനും (NEHHDC) കേന്ദ്ര ടെക്‌സ്‌റ്റൈൽസ് മന്ത്രാലയത്തിന് (Ministry of Textiles) കീഴിലുള്ള ഡെവലപ്മെന്റ് കമ്മീഷണർ (ഹാൻഡിക്രാഫ്റ്റ്‌സ്) ഓഫീസും ചേർന്നാണ് ഇത് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള വിപണന പദ്ധതിയായി ഗാന്ധി ശിൽപ് ബസാർ നടത്തുന്നത് ആ ഓഫീസ് വഴി ടെക്‌സ്‌റ്റൈൽസ് മന്ത്രാലയമാണ്. കോർപ്പറേഷന്റെ മാനേജിങ് ഡയറക്ടർ മാറ കൊച്ചോ, ഡെവലപ്മെന്റ് കമ്മീഷണർ ഓഫീസിലെ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല റീജണൽ ഡയറക്ടർ ഹര കാന്ത ബാരോ എന്നിവർ ഉദ്ഘാടനത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശിന്റെ തലസ്ഥാനമാണ് ഇറ്റാനഗർ; പാപും പാരെ ജില്ലയിലാണ് ഇത്. ഗ്രൗണ്ടിന് പേര് നൽകിയ മോപിനും സോലുങ്ങും ഗാലോ, ആദി ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ വിളവെടുപ്പ് ഉത്സവങ്ങളാണ്.
സ്റ്റാളുകൾ:
56
വേദി:
Mopin Solung Ground, Itanagar
സമാപന തീയതി:
2 November
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള ടെക്‌സ്‌റ്റൈൽസ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വിപണന മേളയാണ് ഗാന്ധി ശിൽപ് ബസാർ; ഇറ്റാനഗറിലെ മേളയിൽ 56 സ്റ്റാളുകളുണ്ട്, നെഹ്ഡിസിയും ഡെവലപ്മെന്റ് കമ്മീഷണർ (ഹാൻഡിക്രാഫ്റ്റ്‌സ്) ഓഫീസുമാണ് നടത്തുന്നത്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
NEHHDC North Eastern Handicrafts and Handlooms Development Corporation — വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കരകൗശല, കൈത്തറി ഉൽപന്നങ്ങൾ വിപണനം ചെയ്യുന്ന കേന്ദ്ര കോർപ്പറേഷൻ.
24 ഒക്ടോബർ 2026
11,200 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയിൽ നിർദേശിച്ച സിയാങ് അപ്പർ മൾട്ടിപർപ്പസ് പദ്ധതിയിൽ (Siang Upper Multipurpose Project) സാങ്കേതിക, പരിസ്ഥിതി സർവേകൾ മാത്രമാണ് നടക്കുന്നതെന്ന് അരുണാചൽ പ്രദേശ് അറിയിച്ചു. പദ്ധതി നടപ്പാക്കാൻ യോജിച്ചതാണോ എന്ന് വിലയിരുത്തുന്ന പ്രീ-ഫീസിബിലിറ്റി റിപ്പോർട്ട് (Pre-Feasibility Report) തയ്യാറാക്കാനാണ് ഈ സർവേകൾ. ഈസ്റ്റ് സിയാങ്, സിയാങ്, അപ്പർ സിയാങ് ജില്ലകളിൽ എതിർപ്പ് വ്യാപിച്ചു; സിയാങ് ജില്ലകളിൽ പന്ത്രണ്ട് മണിക്കൂർ ബന്ദും നടന്നു. പാസിഘട്ടിൽ ഒരു എൻഎച്ച്പിസി (NHPC) ഓഫീസിനും ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി ഓഫീസിനും തീയിട്ടു; പാസിഘട്ട് ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് ഉൾപ്പെടെ പല പോലീസുകാർക്കും പരിക്കേറ്റു. ഓൺലൈനിൽ പ്രചരിക്കുന്ന സ്ഥിരീകരിക്കാത്ത വാദങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ പോകാതെ സർക്കാർ വിജ്ഞാപനങ്ങൾ മാത്രം വിശ്വസിക്കണമെന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ അറിയിപ്പ് നൽകി. 2017-ൽ നീതി ആയോഗ് (NITI Aayog) ആണ് പദ്ധതി ആദ്യം നിർദേശിച്ചത്; അസമിൽ ബ്രഹ്മപുത്രയാകുന്ന സിയാങ് നദിയിലാണ് ഇത് വരുന്നത്. സർവേ ജോലികൾ നടത്താൻ ഒൻപത് കമ്പനി കേന്ദ്ര സായുധ പോലീസ് സേനയെ ഡിസംബറിലെ ഒരു ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് കത്ത് നേരത്തെ അനുവദിച്ചിരുന്നു.
നിർദേശിച്ച ശേഷി:
11,200 MW
ആദ്യം നിർദേശിച്ചത്:
NITI Aayog, in 2017
ബാധിക്കുന്ന ജില്ലകൾ:
East Siang, Siang and Upper Siang
ഘട്ടം:
Pre-feasibility report surveys
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സിയാങ് നദിയിൽ 11,200 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയിൽ നിർദേശിച്ച സിയാങ് അപ്പർ മൾട്ടിപർപ്പസ് പദ്ധതി 2017-ൽ നീതി ആയോഗ് മുന്നോട്ടുവെച്ചതാണ്; ഇപ്പോഴും പ്രീ-ഫീസിബിലിറ്റി റിപ്പോർട്ട് ഘട്ടത്തിൽ മാത്രമാണ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
SUMP Siang Upper Multipurpose Project — അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ സിയാങ് നദിയിൽ നിർദേശിച്ചിട്ടുള്ള ജലവൈദ്യുത, വെള്ളപ്പൊക്ക നിയന്ത്രണ പദ്ധതി.
PFR Pre-Feasibility Report — ഒരു പദ്ധതി സ്ഥലം കൂടുതൽ പഠിക്കാൻ യോഗ്യമാണോ എന്ന് നോക്കുന്ന ആദ്യ പഠനം.
CAPF Central Armed Police Forces — സിആർപിഎഫ്, ഐടിബിപി തുടങ്ങി കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കേന്ദ്ര പോലീസ് സേനകൾ.
26 ഒക്ടോബർ 2026
അരുണാചൽ പ്രദേശ് ആദ്യമായി കിവി പഴം വിദേശത്തേക്ക് കയറ്റി അയച്ചു. 1.5 ടൺ വരുന്ന പരീക്ഷണ ചരക്ക് തിങ്കളാഴ്ച ഇറ്റാനഗറിലെ സിവിൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ നിന്ന് യുഎഇയിലെ ദുബായിലേക്ക് ഫ്ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തു. അവിടത്തെ ലുലു ഹൈപ്പർമാർക്കറ്റ് (LuLu Hypermarket) ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച് വിദേശ വിപണിയിലെ ആവശ്യം പരിശോധിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. കൃഷിമന്ത്രി ഗബ്രിയേൽ ഡി. വാങ്സു ആണ് ഫ്ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തത്. അഗ്രിക്കൾച്ചറൽ ആൻഡ് പ്രോസസ്ഡ് ഫുഡ് പ്രോഡക്ട്സ് എക്സ്പോർട്ട് ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (APEDA) ആണ് കയറ്റുമതിക്ക് സഹായം നൽകുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കിവി പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണിത്. സാധാരണ 100 ഗ്രാമോ അതിൽ കൂടുതലോ തൂക്കമുള്ള ഗ്രേഡ് എ പഴങ്ങൾ മാത്രമാണ് കയറ്റുമതിക്ക് യോഗ്യം. സീറോ താഴ്‌വരയാണ് (Ziro Valley) പ്രധാന കൃഷികേന്ദ്രം. മികച്ച ബ്രാൻഡിങ്ങിനായി ജിയോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻ (GI) ടാഗ് വേണമെന്നാണ് അവിടത്തെ കർഷകരുടെ ആവശ്യം.
പരീക്ഷണ ചരക്ക്:
1.5 tonnes
ലക്ഷ്യസ്ഥാനം:
Dubai, UAE
സഹായം നൽകിയത്:
APEDA
ഫ്ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തത്:
Gabriel D Wangsu, Agriculture Minister
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: എപിഇഡിഎ (APEDA), അതിന്റെ മന്ത്രാലയം, സീറോ താഴ്‌വര, ജിഐ (GI) ടാഗ് എന്നിവ കൃഷി, വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നീ വിഷയങ്ങളിലെ പതിവ് ചോദ്യങ്ങളാണ്.
Kerala PSCUPSC
25 ഒക്ടോബർ 2026
കേന്ദ്രമന്ത്രി കിരൺ റിജിജു ഞായറാഴ്ച വെസ്റ്റ് കാമെങ് (West Kameng) ജില്ലയിലെ ബുർഗാവ് സർക്കിളിൽപ്പെട്ട ഗോഹൈന്താനിൽ ടാഗി രാജ വാർ മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് (Tagi Raja War Memorial Park) ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഈ പ്രദേശത്തേക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണം കടന്നുവരുന്നതിനെ ചെറുത്ത ടാഗി രാജയെയും മേധി രാജയെയുമാണ് പാർക്ക് ആദരിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാന ആരോഗ്യമന്ത്രി ബിയുറാം വാഗെ, പ്രാദേശിക എംഎൽഎമാർ, അക (Aka) സമുദായാംഗങ്ങൾ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. എല്ലാ വർഷവും നവംബർ 15-ന് ഈ സ്മാരകത്തിൽ ജൻജാതീയ ഗൗരവ് ദിവസ് (Janjatiya Gaurav Divas) ആചരിക്കാൻ ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തോടും അക സമുദായത്തോടും റിജിജു ആവശ്യപ്പെട്ടു. റോഡ് സൗകര്യം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായം ഉറപ്പുനൽകിയ അദ്ദേഹം, ഭൂമി ലഭ്യമായാൽ ഈ മേഖലയിൽ ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ (Jawahar Navodaya Vidyalaya) തുടങ്ങുന്നത് പരിഗണിക്കുമെന്നും പറഞ്ഞു. ചടങ്ങിൽ സ്മരണിക പ്രകാശനം ചെയ്യുകയും അക കലാപരിപാടികൾ അരങ്ങേറുകയും ചെയ്തു.
സ്മാരകം:
Tagi Raja War Memorial Park
സ്ഥലം:
Gohaintan, Burgaon circle, West Kameng
ആദരിക്കുന്നത്:
Tagi Raja and Medhi Raja
ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്:
Kiren Rijiju
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഗോത്രവർഗ ചെറുത്തുനിൽപ്പും ജൻജാതീയ ഗൗരവ് ദിവസും ചരിത്ര, പൊതുവിജ്ഞാന പരീക്ഷകളിൽ പതിവായി വരുന്നു.
Kerala PSCUPSC
26 ഒക്ടോബർ 2026
ബുദ്ധന്റെ പവിത്രമായ തിരുശേഷിപ്പുകൾ അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ മൂന്നിടങ്ങളിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി പ്രദർശിപ്പിക്കും. പരിപാടിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് മുഖ്യമന്ത്രി പേമ ഖണ്ഡു ഒക്ടോബർ 26-ന് പുറത്തിറക്കി. ഉത്തർപ്രദേശിലെ പിപ്രഹ്‌വയുമായി (Piprahwa) ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈ തിരുശേഷിപ്പുകൾ. പ്രാചീന കപിലവസ്തുവായി (Kapilavastu) പൊതുവെ കണക്കാക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് പിപ്രഹ്‌വ. ന്യൂഡൽഹിയിലെ നാഷണൽ മ്യൂസിയത്തിലാണ് (National Museum) ഇവ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒക്ടോബർ 31 മുതൽ നവംബർ 7 വരെ തവാങ് മൊണാസ്ട്രിയിലും (Tawang Monastery) നവംബർ 8 മുതൽ 13 വരെ വെസ്റ്റ് കാമെങ് ജില്ലയിലെ ബോംഡിലയിലും നവംബർ 14 മുതൽ 20 വരെ നംസായ് ജില്ലയിലെ ഗോൾഡൻ പഗോഡയിലും (Golden Pagoda) പ്രദർശനം ഉണ്ടാകും. കേന്ദ്ര മിനിസ്ട്രി ഓഫ് കൾച്ചർ (Ministry of Culture), സംസ്ഥാന സർക്കാർ, ഇന്റർനാഷണൽ ബുദ്ധിസ്റ്റ് കോൺഫെഡറേഷൻ (International Buddhist Confederation), നാഷണൽ മ്യൂസിയം എന്നിവ ചേർന്നാണ് ഇത് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്.
തിരുശേഷിപ്പുകളുടെ ഉറവിടം:
Piprahwa, Uttar Pradesh
സൂക്ഷിക്കുന്നത്:
National Museum, New Delhi
തവാങ് മൊണാസ്ട്രി:
31 October – 7 November
ബോംഡില (വെസ്റ്റ് കാമെങ്):
8 – 13 November
ഗോൾഡൻ പഗോഡ, നംസായ്:
14 – 20 November
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: പിപ്രഹ്‌വ (Piprahwa), കപിലവസ്തു (Kapilavastu), തവാങ് മൊണാസ്ട്രി (Tawang Monastery) തുടങ്ങിയ ബുദ്ധമത പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളും തിരുശേഷിപ്പുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന സ്ഥാപനവും സംസ്കാര വിഭാഗത്തിൽ പതിവായി ചോദിക്കാറുണ്ട്.
Kerala PSCUPSC
വിശദ വായന
ഒരു സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് തങ്ങളുടെ ഭൂമിയെക്കുറിച്ച് എന്ത് തീരുമാനിക്കാനാകും എന്ന് ഗ്രാമങ്ങൾ ചോദിക്കുന്ന സിയാങ് പദ്ധതി തർക്കത്തിന്റെ പിന്നിലുള്ള സ്ഥിരം വസ്തുതയാണ് ഇത്. 1972 വരെ ഈ പ്രദേശം നോർത്ത്-ഈസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ ഏജൻസി (North-East Frontier Agency) ആയി ഭരിച്ചിരുന്നു. 1972 ജനുവരി 20-ന് ഇത് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമാക്കി, അരുണാചൽ പ്രദേശ് എന്ന പേര് നൽകി. 1975 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമസഭയും ആദ്യ മന്ത്രിസഭയും അധികാരമേറ്റു; നിയമസഭയിലേക്കുള്ള ആദ്യ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് 1978 ഫെബ്രുവരിയിൽ നടന്നു. 1987 ഫെബ്രുവരി 20-ന് ഇന്ത്യൻ യൂണിയന്റെ പൂർണ സംസ്ഥാനമായി. പാപും പാരെ ജില്ലയിലുള്ള ഇറ്റാനഗറാണ് തലസ്ഥാനം; പതിന്നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അവിടെ പണിത ഇറ്റ കോട്ടയിൽ നിന്നാണ് ആ പേര് വന്നത്. വടക്ക് ചൈന, കിഴക്ക് മ്യാൻമർ, പടിഞ്ഞാറ് ഭൂട്ടാൻ എന്നിവയുമായി രാജ്യാന്തര അതിർത്തിയും അസം, നാഗാലാൻഡ് എന്നിവയുമായി ആഭ്യന്തര അതിർത്തിയും സംസ്ഥാനം പങ്കിടുന്നു. വിസ്തൃതിയിൽ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സംസ്ഥാനമാണ് അരുണാചൽ പ്രദേശ്.
പഴയ പേര്:
North-East Frontier Agency
കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായത്:
20 January 1972
സംസ്ഥാന പദവി:
20 February 1987
തലസ്ഥാനം:
Itanagar, in Papum Pare district
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: 1972 ജനുവരി 20-ന് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശവും 1987 ഫെബ്രുവരി 20-ന് പൂർണ സംസ്ഥാനവും ആകുന്നതുവരെ അരുണാചൽ പ്രദേശ് നോർത്ത്-ഈസ്റ്റ് ഫ്രോണ്ടിയർ ഏജൻസിയായിരുന്നു; തലസ്ഥാനം ഇറ്റാനഗർ.
Kerala PSCUPSCSSC
പദങ്ങൾ
NEFA North-East Frontier Agency — 1972 വരെ ഇന്നത്തെ അരുണാചൽ പ്രദേശ് ഭരിച്ചിരുന്ന പേര്.
വിശദ വായന
അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ ഇപ്പോൾ തർക്കത്തിലുള്ള സിയാങ് അപ്പർ മൾട്ടിപർപ്പസ് പദ്ധതിയുടെയും സുബൻസിരി അപ്പർ പദ്ധതിയുടെയും പിന്നിലുള്ള സ്ഥിരം വസ്തുതയാണ് ഇത്. ഒരേ നദി ഒഴുക്കിനിടെ മൂന്ന് പേരുകൾ വഹിക്കുന്നു: ടിബറ്റിൽ സാങ്‌പോ (Tsangpo), അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ ദിഹാങ് അഥവാ സിയാങ്, അസമിൽ ബ്രഹ്മപുത്ര. മാനസസരോവറിന് സമീപം ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദി ഹിമാലയത്തിന്റെ വടക്കുവശത്ത് കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകി, പിന്നീട് തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് അരുണാചൽ പ്രദേശിലൂടെ ആഴമുള്ള മലയിടുക്ക് മുറിച്ചുകടക്കുന്നു. പാസിഘട്ടിന് സമീപം അസമിന്റെ സമതലത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ ദിബാങ്ങും ലോഹിതും ഇതിൽ ചേരുന്നു; ആ സംഗമത്തിന് ശേഷമാണ് നദിയെ ബ്രഹ്മപുത്ര എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. സുബൻസിരി, കമെങ്, ദിബാങ്, ലോഹിത്, തിരപ് എന്നിവയാണ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മറ്റ് വലിയ നദികൾ; എല്ലാം ഇതേ നദീവ്യവസ്ഥയുടെ പോഷകനദികളാണ്. ഇവയിൽ ഏറ്റവും വലിയ പോഷകനദി സുബൻസിരിയാണ്. മലയിടുക്കിലൂടെ വെള്ളത്തിന്റെ വീഴ്ച കുത്തനെയായതിനാൽ, സംസ്ഥാനത്തിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ വലിയ ജലവൈദ്യുത നിർദേശങ്ങളും ഈ നദിയിലോ അതിന്റെ പോഷകനദികളിലോ ആണ്.
ടിബറ്റിലെ പേര്:
Tsangpo
അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ പേര്:
Dihang or Siang
ഏറ്റവും വലിയ പോഷകനദി:
Subansiri
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിസ്തൃതി:
83,743 sq km
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബ്രഹ്മപുത്ര ടിബറ്റിൽ സാങ്‌പോയും അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ ദിഹാങ് അഥവാ സിയാങ്ങുമാണ്; അവിടെ സുബൻസിരി, കമെങ്, ദിബാങ്, ലോഹിത്, തിരപ് എന്നിവ അതിന്റെ പോഷകനദികളാണ്.
Kerala PSCUPSCSSC
വിശദ വായന
അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ നദികളിലെ വലിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കത്തിന്റെ പിന്നിലുള്ള സ്ഥിരം വസ്തുതയാണ് ഇത്. ഹിമാനി പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തടാകത്തെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്ന അയഞ്ഞ കല്ലിന്റെയോ ഐസിന്റെയോ ഭിത്തി തകർന്ന് വെള്ളം താഴ്‌വരയിലേക്ക് കുത്തിയൊഴുകുന്നതാണ് ഹിമതടാക പ്രളയം (glacial lake outburst flood). ഈ കുത്തൊഴുക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ ഏറെ താഴെയുള്ള അണക്കെട്ടിലോ ജനവാസ കേന്ദ്രത്തിലോ എത്താം; അതുകൊണ്ടാണ് ഇത്തരം തടാകങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തി അപകടസാധ്യത തരംതിരിക്കുന്നത്. അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ അതീവ അപകടസാധ്യതയുള്ള ആറ് ഹിമതടാകങ്ങളിൽ അപകടം വിലയിരുത്താൻ നാഷണൽ ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (National Disaster Management Authority) വിദഗ്ധ സംഘങ്ങളെ അയച്ചിട്ടുണ്ട്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുള്ള തവാങ് ജില്ലയിലാണ് ഏറ്റവും ഉയർന്ന അപകട വിഭാഗത്തിലുള്ള പല തടാകങ്ങളും. കേന്ദ്രത്തിൽ നാഷണൽ ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് അതോറിറ്റിയും സംസ്ഥാനത്ത് സ്റ്റേറ്റ് ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് അതോറിറ്റിയും വഴിയാണ് ഈ ജോലി നടക്കുന്നത്; രണ്ടും 2005-ലെ ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് ആക്ട് (Disaster Management Act) പ്രകാരമുള്ളതാണ്. തടാകത്തിലെ ജലനിരപ്പ് താഴ്ത്തുക, താഴെ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം ഉണ്ടാക്കുക എന്നിവയാണ് ഹിമാലയത്തിൽ മറ്റിടങ്ങളിൽ സ്വീകരിക്കുന്ന നടപടികൾ.
വിലയിരുത്തിയ അപകടസാധ്യതയുള്ള തടാകങ്ങൾ:
Six
ഏറ്റവും ബാധിക്കുന്ന ജില്ല:
Tawang
ബന്ധപ്പെട്ട നിയമം:
Disaster Management Act, 2005
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ ആറ് അതീവ അപകടസാധ്യതയുള്ള ഹിമതടാകങ്ങളിലേക്ക് നാഷണൽ ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് അതോറിറ്റി വിദഗ്ധ സംഘങ്ങളെ അയച്ചു; എൻഡിഎംഎയും സംസ്ഥാന അതോറിറ്റികളും 2005-ലെ ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് ആക്ടിൽ നിന്നുള്ളതാണ്.
Kerala PSCUPSC
പദങ്ങൾ
GLOF Glacial Lake Outburst Flood — ഹിമതടാകത്തെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്ന സ്വാഭാവിക ഭിത്തി തകർന്ന് പൊടുന്നനെ ഉണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കം.
വിശദ വായന
ദുബായിലേക്കുള്ള പരീക്ഷണ കിവി കയറ്റുമതി 'അരുണാചൽ കിവി: ദ യുഎസ്‌പി ഓഫ് അരുണാചൽ പ്രദേശ്' (Arunachal Kiwi: The USP of Arunachal Pradesh) എന്ന മിഷന്റെ തുടർച്ചയാണ്. ഡെവലപ്മെന്റ് ഓഫ് നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ റീജിയൻ (DoNER) വകുപ്പിന്റെ കേന്ദ്രമന്ത്രി ജ്യോതിരാദിത്യ എം. സിന്ധ്യ 2026 മേയിലാണ് ഇത് തുടങ്ങിയത്. ഏകദേശം ₹167 കോടി ചെലവുള്ള മിഷൻ, ക്ലസ്റ്റർ (cluster) അടിസ്ഥാനത്തിൽ കിവിയുടെ ഉൽപാദനം മുതൽ വിപണനം വരെയുള്ള ശൃംഖല വികസിപ്പിക്കുന്നു. സീറോ താഴ്‌വര, ദിരാങ്, കലക്താങ്, ഷി യോമി, ദിബാങ് വാലി എന്നിവിടങ്ങളിലായി ആറ് പോസ്റ്റ്-ഹാർവെസ്റ്റ് മാനേജ്മെന്റ് ഹബ്ബുകൾ (Post-Harvest Management Hubs) ഒരുക്കും. 'അരുണാചൽ ഓർഗാനിക് കിവി' (Arunachal Organic Kiwi) എന്ന ബ്രാൻഡിനെ 2028 സാമ്പത്തിക വർഷത്തോടെ കയറ്റുമതി വിപണിയിലെത്തിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയിലെ കിവിയുടെ 50 ശതമാനത്തിലേറെ, വർഷം 7,050 മെട്രിക് ടണ്ണിലധികം, അരുണാചലാണ് നൽകുന്നത്. 13 ജില്ലകളിലെ 3,582 ഹെക്ടറിലേറെ സ്ഥലത്താണ് കൃഷി. നവംബർ-ജനുവരി മാസങ്ങളിലെ ഇവിടത്തെ വിളവെടുപ്പ് ന്യൂസിലൻഡിൽ കിവി ഇല്ലാത്ത കാലത്താണ്. ഓരോ വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനത്തിനും ഇതുപോലെ ഒരു മുഖമുദ്ര ഉൽപന്നമുണ്ട്; മേഘാലയയുടേത് ലകഡോങ് ടർമറിക് (Lakadong Turmeric) ആണ്.
ചെലവ്:
approximately ₹167 crore
ഇന്ത്യയിലെ കിവിയിൽ പങ്ക്:
over 50 percent (more than 7,050 MT)
കിവി കൃഷി വിസ്തൃതി:
more than 3,582 hectares, 13 districts
ബ്രാൻഡ്:
Arunachal Organic Kiwi
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കായുള്ള കേന്ദ്ര മിഷനുകൾ, അവയുടെ മന്ത്രാലയം, ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിന്റെയും പ്രധാന ഉൽപന്നം എന്നിവ പരീക്ഷകളിൽ പതിവാണ്.
Kerala PSCUPSC