അസമിലെ തദ്ദേശീയ അവകാശ, ഭൂമി അവകാശ പ്രവർത്തകനായ പ്രണബ് ഡോളിയെ നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ആക്ട് (National Security Act) പ്രകാരം കരുതൽ തടങ്കലിൽ വച്ച നടപടി ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതിയുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് റദ്ദാക്കി. കാസിരംഗ നാഷണൽ പാർക്കിനോട് (Kaziranga National Park) ചേർന്നുള്ള ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ ഹോട്ടൽ പദ്ധതിക്കെതിരായ സമരത്തിനു ശേഷം ജൂലൈയിലാണ് ഡോളിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്. പ്രധാന സാക്ഷിമൊഴികൾ രേഖപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഗോലാഘട്ട് സെഷൻസ് കോടതി ജൂലൈ 29ന് ജാമ്യം അനുവദിച്ചു. പിറ്റേ ദിവസം സംസ്ഥാന സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ആക്ട് പ്രകാരം തടങ്കലിലാക്കി; അതിനാൽ ജാമ്യം ഉണ്ടായിട്ടും ജയിലിൽ തുടർന്നു. പൊതുസമാധാനം നിലനിർത്തുന്നതിനും സംസ്ഥാന സുരക്ഷയ്ക്കും ഹാനികരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റേതെന്നും ഫോറിൻ കൺട്രിബ്യൂഷൻ റെഗുലേഷൻ ആക്ട് (Foreign Contribution Regulation Act) ലംഘിക്കുന്ന വിദേശ ഇടപാടുകളുണ്ടെന്നും സെക്ഷൻ 3(2) പ്രകാരമുള്ള തടങ്കൽ ഉത്തരവിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. ജസ്റ്റിസ് കല്യാൺ റായ് സുരാന, ജസ്റ്റിസ് സുസ്മിത ഫുകൻ ഖൗണ്ഡ് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. ആരോപണങ്ങൾ സമീപകാലത്തേതല്ലെന്നും ആശ്രയിച്ച രേഖകൾ തടവിലുള്ളയാൾക്ക് നൽകിയില്ലെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിവേദനം വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കിയില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തിയതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷകൻ പറഞ്ഞു.
ഉപയോഗിച്ച നിയമം:National Security Act, Section 3(2)കോടതി:Gauhati High Courtജാമ്യം അനുവദിച്ചത്:Sessions court, Golaghat, on July 29നിയമപ്രകാരം പരമാവധി തടങ്കൽ:up to one year
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി ആക്ടും അതിന്റെ സെക്ഷൻ 3(2)യുമാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുത. അതിൻ കീഴിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് കരുതൽ തടങ്കൽ ഉത്തരവിടാം; പ്രണബ് ഡോളിയുടെ കേസിൽ ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി അത് റദ്ദാക്കി. വിചാരണയില്ലാതെ ഒരു വർഷം വരെ തടങ്കലിൽ വയ്ക്കാൻ ഈ നിയമം അനുവദിക്കുന്നു.
മുഖ്യമന്ത്രി ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ലോക് സേവാ ഭവനിൽ ചേർന്ന അസം മന്ത്രിസഭ ഡിഫൻസ് പാർക്കിനായി ഏകദേശം 6,000 ബിഘ ഭൂമി അനുവദിച്ചു. മോറിഗാവ് ജില്ലയിൽ ജാഗിറോഡിനടുത്തുള്ള നെല്ലിയിലാണ് സ്ഥലം; ഭൂമി വ്യവസായ വകുപ്പിന് കൈമാറും. പ്രതിരോധ ഉപകരണ നിർമാണത്തിനായുള്ള സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യ പ്രത്യേക കേന്ദ്രമാകും ഇത്. ഇത്തരം യൂണിറ്റുകൾക്കു വേണ്ട ഭൂമി ഇല്ലാതിരുന്നതാണ് അസം ഇതുവരെ ഈ മേഖലയിൽ പിന്നിലാകാൻ ഒരു കാരണമെന്ന് സർക്കാർ പറഞ്ഞു. അസം എയ്റോസ്പേസ് ആൻഡ് ഡിഫൻസ് മാനുഫാക്ചറിങ് പോളിസി, 2025 (Assam Aerospace and Defence Manufacturing Policy, 2025) പ്രകാരമാണ് പാർക്ക്; വിജ്ഞാപനം മുതൽ അഞ്ചു വർഷമാണ് നയത്തിന്റെ കാലാവധി. വിമാനങ്ങൾ, ഡ്രോണുകളും യുഎവികളും (UAV), ചെറു ആയുധങ്ങളും വെടിക്കോപ്പും, ഏവിയോണിക്സ്, എംആർഒ (MRO) സേവനങ്ങൾ, പ്രതിരോധ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ എന്നിവ നയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആഭ്യന്തര, അന്താരാഷ്ട്ര നിക്ഷേപകരെ ആകർഷിക്കാൻ സംസ്ഥാനം റോഡ്‌ഷോകൾ നടത്തും.
ഭൂമി:about 6,000 bighasസ്ഥലം:Nelli, Morigaon districtനയം:five years from notification
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സംസ്ഥാന പ്രതിരോധ വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങളും അസം എയ്റോസ്പേസ് ആൻഡ് ഡിഫൻസ് മാനുഫാക്ചറിങ് പോളിസി, 2025-ഉം ആത്മനിർഭർ ഭാരത് (Atmanirbhar Bharat) ചോദ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.
അസം സർവീസസ് (ഡിസിപ്ലിൻ ആൻഡ് അപ്പീൽ) റൂൾസ്, 1964 (Assam Services (Discipline and Appeal) Rules, 1964) ഭേദഗതി ചെയ്യാൻ അസം മന്ത്രിസഭ അംഗീകാരം നൽകി. ഇതനുസരിച്ച് ബഹുഭാര്യത്വം പുലർത്തുന്നതായി കണ്ടെത്തുന്ന സംസ്ഥാന സർക്കാർ ജീവനക്കാരനെ സർവീസിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടും. ഈ ചട്ടപ്രകാരം പിരിച്ചുവിട്ടാൽ ഭാവിയിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ ജോലിക്കും അയോഗ്യതയുണ്ടാകും. മതഭേദമില്ലാതെ എല്ലാ ജീവനക്കാർക്കും ചട്ടം ബാധകമാണെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ പറഞ്ഞു. ബഹുഭാര്യത്വം തടയുക, തുല്യത ഉറപ്പാക്കുക, സ്ത്രീകളെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നിവയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. മേയ് 27-ന് നിയമസഭ പാസാക്കി രാഷ്ട്രപതിയുടെ അനുമതിക്കായി കേന്ദ്രത്തിന് അയച്ച യൂണിഫോം സിവിൽ കോഡ്, അസം, 2026 ബില്ലിന്റെ (Uniform Civil Code, Assam, 2026 Bill) തുടർച്ചയാണ് ഈ നടപടി.
ഭേദഗതി ചെയ്ത ചട്ടം:Assam Services (Discipline and Appeal) Rules, 1964ശിക്ഷ:dismissal and bar on future state jobs
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സർവീസ് പെരുമാറ്റ ചട്ടങ്ങൾ, ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് (UCC), വ്യക്തിനിയമ പരിഷ്കരണം എന്നിവ പൊളിറ്റി-ഭരണ ചോദ്യങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളാണ്.
2026-27-ൽ 8.49 ലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ നെല്ല് സംഭരിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അസം നവംബർ 1-ന് സംഭരണം തുടങ്ങി. സംസ്ഥാനത്തെ 181 സംഭരണകേന്ദ്രങ്ങളിൽ മേയ് 31 വരെ ഇത് തുടരും. വിൽക്കാൻ കർഷകർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം; നെല്ല് വൃത്തിയുള്ളതും ഉണങ്ങിയതുമാകണം, ഈർപ്പം 17% കവിയരുത്. മിനിമം സപ്പോർട്ട് പ്രൈസ് (MSP) ക്വിന്റലിന് 2,441 രൂപയാണ്. ഈ ഖാരിഫ് മാർക്കറ്റിങ് സീസണിൽ കർഷകർക്ക് ക്വിന്റലിന് 200 രൂപ അധിക സഹായം നൽകാൻ നവംബർ 3-ന് സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭ അംഗീകാരം നൽകി. കേന്ദ്രം നിശ്ചയിച്ച എംഎസ്പിക്കു പുറമേ സംസ്ഥാനം നൽകുന്ന തുകയാണിത്.
ലക്ഷ്യം:8.49 lakh metric tonnesഎംഎസ്പി:Rs 2,441 per quintalസംസ്ഥാന വിഹിതം:Rs 200 per quintalകേന്ദ്രങ്ങൾ:181
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: എംഎസ്പി, അതിനു മുകളിലെ സംസ്ഥാന ബോണസ്, ഖാരിഫ് മാർക്കറ്റിങ് സീസൺ എന്നിവ കാർഷിക-സാമ്പത്തിക ചോദ്യങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാന വിഷയങ്ങളാണ്.
കാസിരംഗയ്ക്ക് തൊട്ടടുത്തുള്ള ഹോട്ടൽ പദ്ധതിക്കെതിരായ സമരത്തിൽ തുടങ്ങിയ ഒരു കോടതി കേസ് അസമിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ വാർത്തകളിലുണ്ട്; അതിനാൽ ആ പാർക്കിന്റെ സംരക്ഷണ ചരിത്രം അറിയേണ്ടതുണ്ട്. ലോകത്തെ ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗങ്ങളുടെ ഏകദേശം 80 ശതമാനം അസമിലാണ്. 1980കളിൽ ഏകദേശം 1,500 ആയിരുന്ന സംസ്ഥാനത്തിലെ എണ്ണം 4,014ൽ അധികമായി ഉയർന്നു. 2022 വരെയുള്ള കണക്കിൽ കാസിരംഗ നാഷണൽ പാർക്കിൽ മാത്രം 2,613 കാണ്ടാമൃഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു; അവിടത്തെ സംരക്ഷണ രീതിയെ കാസിരംഗ മോഡൽ (Kaziranga Model) എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഈ പ്രവർത്തനത്തിന് പിന്നിൽ നാല് നിയമങ്ങളുണ്ട്: അസം ഫോറസ്റ്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആക്ട്, 1891; ബംഗാൾ റൈനോസെറസ് പ്രിസർവേഷൻ ആക്ട്, 1932; അസം റൈനോ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആക്ട്, 1954; വൈൽഡ്‌ലൈഫ് (പ്രൊട്ടക്ഷൻ) ആക്ട്, 1972. ഇതിൽ അവസാനത്തേതിന് 2009ൽ അസം ഭേദഗതി കൊണ്ടുവന്നു; രണ്ടാം തവണ വേട്ടയാടലിൽ പിടിക്കപ്പെടുന്നവർക്ക് ഇനി ജീവപര്യന്തം തടവ് ലഭിക്കാം. ഈ മൃഗത്തെ കൂടുതൽ ഇടങ്ങളിൽ കുടിയിരുത്തുന്ന ചുമതല ഇന്ത്യൻ റൈനോ വിഷൻ 2005 (Indian Rhino Vision 2005) എന്ന പദ്ധതിക്കാണ്. ആവാസ മേഖലയും വളർന്നു. ഒറാങ് നാഷണൽ പാർക്കിന് 200ൽ അധികം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ കൂടി കിട്ടി; ലവ്ഖോവ-ബുറാചപോരി വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽ 12.82 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ തിരിച്ചുപിടിച്ചു; സിക്നാഝാർ നാഷണൽ പാർക്ക്, പോബ വന്യജീവി സങ്കേതം എന്ന രണ്ട് സംരക്ഷിത മേഖലകൾ പുതുതായി വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. വേട്ടയാടലിനോട് വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലെന്ന് കാണിക്കാൻ 2,479 കാണ്ടാമൃഗക്കൊമ്പുകൾ കത്തിച്ചു.
ലോക ജനസംഖ്യയിൽ അസമിന്റെ പങ്ക്:about 80%കാസിരംഗയിലെ കാണ്ടാമൃഗങ്ങൾ:2,613 (as of 2022)സംസ്ഥാന നിയമം:Assam Rhino Protection Act, 1954കത്തിച്ച കൊമ്പുകൾ:2,479
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ലോകത്തെ ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗങ്ങളുടെ ഏകദേശം 80 ശതമാനം അസമിലാണ്, 2022 വരെ കാസിരംഗ നാഷണൽ പാർക്കിൽ 2,613 കാണ്ടാമൃഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, അസം റൈനോ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആക്ട് 1954ഉം ഇന്ത്യൻ റൈനോ വിഷൻ 2005ഉം സംരക്ഷണ ചട്ടക്കൂടിന്റെ ഭാഗമാണ് - ഇവയാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുതകൾ.
Indian Rhino Vision 2005Indian Rhino Vision 2005 — അസമിലെ കൂടുതൽ സംരക്ഷിത ആവാസ മേഖലകളിലേക്ക് ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗത്തെ വ്യാപിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതിയാണിത്.
ആക്ടിവിസ്റ്റ് പ്രണബ് ഡോളിയെ മോചിപ്പിച്ച ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി കേസ് തുടങ്ങിയത് കാസിരംഗയ്ക്ക് തൊട്ടടുത്തുള്ള ഹോട്ടൽ പദ്ധതിക്കെതിരായ സമരത്തിലാണ്; അതിനാൽ ആ പാർക്കിന്റെ പദവി അറിയേണ്ടതുണ്ട്. അസമിലെ കാസിരംഗ നാഷണൽ പാർക്ക് (Kaziranga National Park) യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിലാണ് (UNESCO World Heritage List); വിസ്തൃതി 42,996 ഹെക്ടർ എന്നാണ് പട്ടികയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഇതിന് രണ്ട് മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു. നദി കരയെയും അതിലെ ജീവനെയും നിരന്തരം പുതുക്കിപ്പണിയുന്ന രീതിയാണ് മാനദണ്ഡം (ix)ന്റെ അടിസ്ഥാനം; പാർക്കിലുള്ള, പലതും ഭീഷണിയിലായ ജീവിവൈവിധ്യമാണ് മാനദണ്ഡം (x)ന്റെ അടിസ്ഥാനം. ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ തീരത്താണ് പാർക്ക്; ആ നദിയിലെ വെള്ളപ്പൊക്കമാണ് ഉള്ളിലെ പുൽമേടുകളും ജലാശയങ്ങളും രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. ഇന്ത്യൻ ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗം ഇത്രയധികം ഉള്ള മറ്റൊരിടമില്ലെന്നാണ് യുനെസ്കോയുടെ കണക്ക്; അത് 2,000ൽ അധികമാണെന്നും പറയുന്നു. ഹൂലോക്ക് ഗിബ്ബൺ, തൊപ്പിക്കുരങ്ങ്, അലസക്കരടി എന്നിവയെയും പട്ടിക പേരെടുത്തു പറയുന്നു; കൂടാതെ കടുവ, ഏഷ്യൻ ആന, കാട്ടുപോത്ത്, ഗൗർ, കിഴക്കൻ ചതുപ്പുമാൻ, സാംബർ, ഹോഗ് ഡിയർ എന്നിവയുമുണ്ട്. വംശനാശ ഭീഷണിയിലുള്ള ഗംഗാ നദീ ഡോൾഫിനും വലിയ തോതിൽ ദേശാടന പക്ഷികളും ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വിസ്തൃതി:42,996 haമാനദണ്ഡങ്ങൾ:(ix) and (x)നദി:Brahmaputraകാണ്ടാമൃഗങ്ങൾ:over 2,000 (estimated)
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അസമിലെ കാസിരംഗ നാഷണൽ പാർക്ക് ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ തീരത്തുള്ള 42,996 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രമാണ്, മാനദണ്ഡങ്ങൾ (ix), (x) പ്രകാരമാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയത്, ഇന്ത്യൻ ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റ കൂട്ടം ഇവിടെയാണ് - ഇവയാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുതകൾ.
UNESCOUnited Nations Educational, Scientific and Cultural Organization — അസാധാരണ സാർവലൗകിക മൂല്യമുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടിക സൂക്ഷിക്കുന്ന യുഎൻ ഏജൻസിയാണിത്.
കാസിരംഗയ്ക്ക് തൊട്ടടുത്തുള്ള ഹോട്ടൽ പദ്ധതി സംബന്ധിച്ച കോടതി കേസ് അസമിലെ പാർക്കുകളെ വീണ്ടും വാർത്തയിലാക്കി; സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രകൃതിദത്ത ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രവും കാണ്ടാമൃഗ കഥയുടെ രണ്ടാം പാതിയുമാണ് മാനസ്. വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ അസമിലാണ് മാനസ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് സാങ്ച്വറി (Manas Wildlife Sanctuary); വിസ്തൃതി 39,100 ഹെക്ടർ. മാനദണ്ഡങ്ങൾ (vii), (ix), (x) പ്രകാരം ഇത് യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ പട്ടികയിലുണ്ട്; അതായത് പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തിനും പാരിസ്ഥിതിക പ്രക്രിയകൾക്കും ജൈവവൈവിധ്യത്തിനും അംഗീകാരം. മാനസ്-ബേകി സംവിധാനത്തിന് പേര് നൽകിയ മാനസ്, ബേകി എന്ന രണ്ട് നദികളിൽ നിന്നാണ് വെള്ളം; ആ സംവിധാനം താഴേക്കൊഴുകി ബ്രഹ്മപുത്രയിൽ ചേരുന്നു. സ്വർണ ലംഗൂർ, ഹിസ്പിഡ് ഹെയർ, പിഗ്മി ഹോഗ് എന്നിവയെ യുനെസ്കോ വിവരണം പ്രത്യേകം എടുത്തുകാട്ടുന്നു; മേഘപ്പുലി, അലസക്കരടി, കടുവ, ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗം, ഇന്ത്യൻ ആന, കാട്ടുപോത്ത്, ചതുപ്പുമാൻ, ബംഗാൾ ഫ്ലോറിക്കൻ എന്നിവയും ഇതിൽ ഉണ്ട്. പിഗ്മി ഹോഗും ഹിസ്പിഡ് ഹെയറും വളരെ കുറച്ചു സ്ഥലങ്ങളിൽ മാത്രം കാണുന്ന ചെറിയ ജീവികളാണ്; സങ്കേതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തിന് അതൊരു കാരണമാണ്.
വിസ്തൃതി:39,100 hectaresമാനദണ്ഡങ്ങൾ:(vii), (ix), (x)നദീ സംവിധാനം:Manas-Beki, joining the Brahmaputra
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അസമിലെ മാനസ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് സാങ്ച്വറിയുടെ വിസ്തൃതി 39,100 ഹെക്ടർ, മാനദണ്ഡങ്ങൾ (vii), (ix), (x) പ്രകാരം യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രം, ബ്രഹ്മപുത്രയിൽ ചേരുന്ന മാനസ്-ബേകി നദീ സംവിധാനത്തിലാണ്, പിഗ്മി ഹോഗും സ്വർണ ലംഗൂറും ഇവിടെയുണ്ട് - ഇവയാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുതകൾ.
അസം വാർത്തയിലുള്ള കാസിരംഗ കേസ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രങ്ങളെ വീണ്ടും ചർച്ചയിലാക്കി; പ്രകൃതിദത്തമായ രണ്ടെണ്ണം മാത്രമല്ല പട്ടികയിൽ ഉള്ളത്, അസമിന് ഒരു സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രവുമുണ്ട്. ദ മൊയ്ദാംസ്, ദ മൗണ്ട്-ബറിയൽ സിസ്റ്റം ഓഫ് ദി അഹോം ഡൈനസ്റ്റി (The Moidams, the Mound-Burial System of the Ahom Dynasty) എന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ പേര്; പട്കൈ മലനിരകളുടെ താഴ്‌വാരത്ത് അസമിലാണിത്. തായ്-അഹോമിന്റെ ആദ്യ തലസ്ഥാനമായ ചരൈദേവിലാണ് ഈ ശ്മശാന സമുച്ചയം; ഇവിടെ 90 മൊയ്ദാമുകളുണ്ട്. ഇഷ്ടികയോ കല്ലോ മണ്ണോ കൊണ്ട് പണിത ശൂന്യമായ ഒരു അറയ്ക്കു മീതെ മണ്ണ് കൂട്ടിയുണ്ടാക്കിയ കുന്നാണ് ഒരു മൊയ്ദാം; അതിന്റെ മുകളിൽ ഒരു ആരാധനാ മണ്ഡപം നിൽക്കുന്നു. ആ അറകളിലേക്കാണ് രാജാക്കന്മാരുടെയും അവരുടെ കുടുംബക്കാരുടെയും ശരീരം വെച്ചത്; ഒപ്പം ഭക്ഷണം, കുതിരകൾ, ആനകൾ എന്നിവ കാഴ്ചയായി നൽകി. ചിലപ്പോൾ രാജ്ഞികളെയും പരിചാരകരെയും അവിടെ വെച്ചിരുന്നു. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സിയു-ഖ-ഫ (Siu-kha-pha) രാജകുമാരന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് തായ്-അഹോം ഇന്നത്തെ അസമിൽ എത്തിയത്; പതിമൂന്നു മുതൽ പത്തൊൻപതു വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, 600 വർഷത്തോളം മൊയ്ദാമുകൾ നിർമിച്ചു. മാനദണ്ഡങ്ങൾ (iii), (iv) പ്രകാരം യുനെസ്കോ ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തി; ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി നടന്ന ലോക പാരമ്പര്യ സമിതിയുടെ 46ാം സമ്മേളനത്തിൽ, ന്യൂഡൽഹിയിൽ, ഇത് ഇന്ത്യയുടെ 43ാമത് ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രമായി. മേ-ദാം മേ-ഫി (Me-Dam Me-Phi), തർപ്പണം (Tarpan) എന്ന ആചാരങ്ങൾ ഇന്നും ചരൈദേവിൽ നടത്തുന്നു.
മൊയ്ദാമുകളുടെ എണ്ണം:90സ്ഥലം:Charaideo, the first Tai-Ahom capitalമാനദണ്ഡങ്ങൾ:(iii) and (iv)ഇന്ത്യയുടെ കേന്ദ്ര നമ്പർ:43rdസമിതി സമ്മേളനം:46th, New Delhi
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അസമിലെ ചരൈദേവിലുള്ള ദ മൊയ്ദാംസ്, ദ മൗണ്ട്-ബറിയൽ സിസ്റ്റം ഓഫ് ദി അഹോം ഡൈനസ്റ്റിയിൽ 90 മൊയ്ദാമുകളുണ്ട്, മാനദണ്ഡങ്ങൾ (iii), (iv) പ്രകാരമാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയത്, ന്യൂഡൽഹിയിലെ ലോക പാരമ്പര്യ സമിതിയുടെ 46ാം സമ്മേളനത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ച ഇന്ത്യയുടെ 43ാമത് ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രമാണിത് - ഇവയാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുതകൾ.
ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി ഒരു തദ്ദേശീയ അവകാശ പ്രവർത്തകനെ മോചിപ്പിച്ച അസമിലെ കേസ്, സംസ്ഥാനത്തെ ജനവിഭാഗങ്ങളുമായുള്ള ഉടമ്പടികളുടെ നീണ്ട കഥയുടെ ഭാഗമാണ്; അതിൽ ഏറ്റവും വലുത് ബോഡോ ഉടമ്പടിയാണ്. മൂന്നാം ബോഡോ ഉടമ്പടി, 2020 (Third Bodo Accord, 2020) ഒരു ധാരണാ രേഖയുടെ രൂപത്തിലായിരുന്നു. 2020 ജനുവരി 27നാണ് ഇത് ഒപ്പുവെച്ചത്; പതിറ്റാണ്ടുകളായി നീണ്ട ഒരു തർക്കം അടയ്ക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യാ സർക്കാർ, അസം സർക്കാർ, ബോഡോ സംഘടനകളുടെ പ്രതിനിധികൾ എന്നിവർ ഇതിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി 1,615 പ്രവർത്തകർ കീഴടങ്ങി, ആയുധങ്ങൾ കൈമാറി. ഇതിൽ നിന്ന് മൂന്ന് സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ടായി: ബോഡോ കചാരി വെൽഫെയർ കൗൺസിൽ (Bodo Kachari Welfare Council), ബോഡോ മീഡിയം സ്കൂളുകൾക്കായി സ്വന്തം ഡയറക്ടറേറ്റ്, വെൽഫെയർ ഓഫ് ബോഡോലാൻഡ് വകുപ്പ്. ഇതിൽ അവസാനത്തേത് ഭരണഘടനയുടെ ആറാം പട്ടികയ്ക്ക് കീഴിലുള്ള കൗൺസിലുകളെ നോക്കുന്നു; ബോഡോ ടെറിട്ടോറിയൽ കൗൺസിൽ (Bodo Territorial Council) അതിൽ ഒന്നാണ്. ക്ലോസ് 10.1ൽ 1,500 കോടി രൂപയുടെ പ്രത്യേക വികസന പാക്കേജുണ്ട്; കേന്ദ്രവും അസമും 750 കോടി രൂപ വീതം നൽകുന്നു. ഒരു കേന്ദ്ര സർവകലാശാല, നോർത്ത്-ഈസ്റ്റ് റീജണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഒരു നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി എന്നിവ പദ്ധതിപ്പട്ടികയിലുണ്ട്. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം, അസം സർക്കാർ, ബോഡോ ടെറിട്ടോറിയൽ കൗൺസിൽ, ബോഡോ സംഘടനകൾ എന്നിവയുടെ അംഗങ്ങളുള്ള ഒരു ജോയിന്റ് മോണിറ്ററിങ് കമ്മിറ്റി നടപ്പാക്കൽ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
ഒപ്പുവെച്ചത്:27 January 2020പാക്കേജ്:Rs 1,500 crore (Rs 750 crore each from the Centre and Assam)കീഴടങ്ങിയ പ്രവർത്തകർ:1,615ഭരണഘടനാ പട്ടിക:Sixth Schedule
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: മൂന്നാം ബോഡോ ഉടമ്പടി, 2020 എന്നത് 2020 ജനുവരി 27ന് ഇന്ത്യാ സർക്കാർ, അസം സർക്കാർ, ബോഡോ സംഘടനകൾ ഒപ്പുവെച്ച ധാരണാ രേഖയാണ്, 1,500 കോടി രൂപയുടെ പ്രത്യേക വികസന പാക്കേജ് കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനവും തുല്യമായി പങ്കിട്ടു, ബോഡോ ടെറിട്ടോറിയൽ കൗൺസിൽ ആറാം പട്ടികയുടെ കീഴിലാണ് - ഇവയാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുതകൾ.
വിളയുടെ പകുതി പൊതു ലേലത്തിലൂടെ വിൽക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥ പിൻവലിക്കുകയോ മാറ്റുകയോ ചെയ്യണമെന്ന് അസമിലെയും പശ്ചിമ ബംഗാളിലെയും തേയില സംഘടനകൾ കേന്ദ്രത്തോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ അസമിലെ തേയില മേഖലയുടെ വലുപ്പം അറിയേണ്ടതുണ്ട്. 2025ൽ അസം 687.76 ദശലക്ഷം കിലോഗ്രാം തേയില ഉൽപാദിപ്പിച്ചു; ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ഉൽപാദനത്തിന്റെ 50.20 ശതമാനമായിരുന്നു. ഇത്രയും വിസ്തൃതിയിൽ മുറിയാതെ പരന്നുകിടക്കുന്ന മറ്റൊരു തേയില മേഖല ലോകത്തില്ല; അസം നൽകുന്ന ചായ കരുത്തുള്ളതും കട്ടിയുള്ളതും മാൾട്ടി രുചിയുള്ളതുമാണ്. ഭൗമസൂചിക (geographical indication) നൽകി ബോർഡ് പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന തേയിലകളിൽ ഒന്നാണ് അസം ഓർത്തഡോക്സ് (Assam Orthodox). 2025 മാർച്ചിൽ രാജ്യത്താകെ 6,35,364.61 ഹെക്ടറിലായിരുന്നു ഈ വിള; 1,567 എസ്റ്റേറ്റുകളും 2,49,318 ചെറു കർഷകരും ഇതിൽ പണിയെടുക്കുന്നു. 1954 ഏപ്രിൽ 1ന് ടീ ആക്ട്, 1953 (Tea Act, 1953) പ്രകാരം ടീ ബോർഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യ (Tea Board of India) സ്ഥാപിച്ചു; വാണിജ്യ, വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിലെ വാണിജ്യ വിഭാഗത്തിന്റെ കീഴിലാണ് ഇത്. വിളയുടെ പകുതിക്ക് കർഷകനെ ലേല വേദിയുമായി കെട്ടിയിടുന്നതാണ് ടീ മാർക്കറ്റിങ് കൺട്രോൾ ഓർഡർ (Tea Marketing Control Order); 50 ശതമാനം ബോർഡ് ലൈസൻസ് നൽകിയ ലേലത്തിലൂടെ തന്നെ വിൽക്കണം. മേഖലയ്ക്കുള്ള പ്രധാന പിന്തുണ ടീ ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് പ്രൊമോഷൻ സ്കീം (Tea Development and Promotion Scheme) ആണ്; അസമിലും പശ്ചിമ ബംഗാളിലും തോട്ടം തൊഴിലാളികളുടെ ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, പാർപ്പിടം എന്നിവയിലാണ് പ്രധാൻ മന്ത്രി ചാ ശ്രമിക് പ്രോത്സാഹൻ യോജന (Pradhan Mantri Cha Shramik Protsahan Yojana) പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നാല് സംഘടനകൾ ചേർന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന് നിവേദനം നൽകിയത്; നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ ടീ അസോസിയേഷനും (North Eastern Tea Association) അസം ബോട്ട് ലീഫ് ടീ മാനുഫാക്ചറേഴ്സ് അസോസിയേഷനും (Assam Bought Leaf Tea Manufacturers Association) അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അസമിന്റെ ഉൽപാദനം, 2025:687.76 million kgരാജ്യത്തെ ഉൽപാദനത്തിലെ പങ്ക്:50.20%ടീ ബോർഡ് സ്ഥാപിതം:1 April 1954, under the Tea Act, 1953ലേല വ്യവസ്ഥ:50% of produce through licensed public auctions
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: 2025ൽ അസം 687.76 ദശലക്ഷം കിലോഗ്രാം തേയില ഉൽപാദിപ്പിച്ചു, അത് ഇന്ത്യയുടെ ഉൽപാദനത്തിന്റെ 50.20 ശതമാനമാണ്, ടീ ആക്ട് 1953 പ്രകാരം 1954 ഏപ്രിൽ 1ന് വാണിജ്യ വിഭാഗത്തിന്റെ കീഴിൽ ടീ ബോർഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യ സ്ഥാപിച്ചു, ടീ മാർക്കറ്റിങ് കൺട്രോൾ ഓർഡർ പ്രകാരം ഉൽപന്നത്തിന്റെ 50 ശതമാനം ലൈസൻസുള്ള പൊതു ലേലത്തിലൂടെ വിൽക്കണം - ഇവയാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുതകൾ.
അസം വാർത്തയിലുള്ള കോടതി കേസിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായ കാസിരംഗ ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലത്തിലാണ്; ആ നദി തന്നെ ഒരു പ്രഖ്യാപിത ദേശീയ ജലപാതയാണ്, അതിനോട് ചേർന്ന് പ്രവൃത്തികളും നടക്കുന്നു. ബ്രഹ്മപുത്ര നാഷണൽ വാട്ടർവേ 2 (National Waterway 2) ആണ്; ഇൻലൻഡ് വാട്ടർവേസ് ഓതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (Inland Waterways Authority of India) ആണ് ഇത് വികസിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാപനം. ഇതിനോട് ചേർന്ന് നാല് പ്രവൃത്തികൾ ഒരുമിച്ച് ഏറ്റെടുത്തു; എല്ലാം ചേർന്ന് 526 കോടി രൂപയാണ്. ഗുവാഹത്തിയിലെ പാണ്ഡു തുറമുഖത്തിൽ നിന്ന് നാഷണൽ ഹൈവേ 27 വരെയുള്ള ഉയർത്തിയ റോഡ് ഇടനാഴി 180 കോടി രൂപയ്ക്ക് നിർമിച്ച് രാഷ്ട്രത്തിന് സമർപ്പിച്ചു. ഡിബ്രുഗഢിലെ ബോഗിബീലിൽ 188 കോടി രൂപയുടെ റീജണൽ സെന്റർ ഓഫ് എക്സലൻസ് (Regional Centre of Excellence) പ്രതിവർഷം 5,000ൽ അധികം വിദ്യാർഥികൾക്ക് പരിശീലനം നൽകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ബിശ്വനാഥ് ഘട്ടിലും നീമതിയിലുമുള്ള രണ്ട് ക്രൂയിസ് ടെർമിനലുകൾക്ക് ചേർന്ന് 158 കോടി രൂപയാണ്. അസം ഗവർണർ, മുഖ്യമന്ത്രി, കേന്ദ്ര തുറമുഖ, കപ്പൽ, ജലപാത മന്ത്രി എന്നിവരോടൊപ്പം പ്രധാനമന്ത്രിയാണ് ഈ പ്രവൃത്തികൾ ഏറ്റെടുത്തത്. 180 കോടി, 188 കോടി, 158 കോടി എന്ന മൂന്ന് തുകകൾ ചേർന്നാണ് ആ ആകെ തുക.
ജലപാത നമ്പർ:National Waterway 2 (Brahmaputra)വികസിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാപനം:Inland Waterways Authority of Indiaആകെ നിക്ഷേപം:Rs 526 croreറീജണൽ സെന്റർ ഓഫ് എക്സലൻസ്:Bogibeel, Dibrugarh, Rs 188 crore
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബ്രഹ്മപുത്ര നാഷണൽ വാട്ടർവേ 2 ആണ്, അത് വികസിപ്പിക്കുന്നത് ഇൻലൻഡ് വാട്ടർവേസ് ഓതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ, ഗുവാഹത്തിയിലെ പാണ്ഡു തുറമുഖത്തിൽ നിന്ന് നാഷണൽ ഹൈവേ 27 വരെയുള്ള ഉയർത്തിയ ഇടനാഴിയുടെ ചെലവ് 180 കോടി രൂപ, റീജണൽ സെന്റർ ഓഫ് എക്സലൻസ് ഡിബ്രുഗഢിലെ ബോഗിബീലിൽ - ഇവയാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുതകൾ.
IWAIInland Waterways Authority of India — കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനും നാവിഗേഷനുമായി ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ജലപാതകൾ വികസിപ്പിക്കുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കേന്ദ്ര സ്ഥാപനമാണിത്.
ഒരു തദ്ദേശീയ അവകാശ പ്രവർത്തകനെ മോചിപ്പിച്ച ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി കേസിന്റെ കാമ്പ്, അസമിൽ ആരാണ് തദ്ദേശീയർ എന്ന ചോദ്യമാണ്; സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്തരം അസം ഉടമ്പടിയുടെ ക്ലോസ് 6ലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ക്ലോസ് 6 എങ്ങനെ നടപ്പാക്കണമെന്ന് നിർണയിക്കാൻ ജസ്റ്റിസ് ബിപ്ലബ് സർമ അധ്യക്ഷനായ സമിതിയെ നിയോഗിച്ചു; സമിതി 67 ശുപാർശകൾ നൽകി. അതിന്റെ 80 ശതമാനം, അതായത് 57 ശുപാർശകൾ നടപ്പാക്കാൻ അസം മന്ത്രിസഭ തീരുമാനിച്ചു; അടുത്ത വർഷത്തെ ഏപ്രിൽ 15 ആയിരുന്നു സമയപരിധി. സംസ്ഥാനം പറയുന്ന ലക്ഷ്യം ലളിതമാണ് - അസമിലെ തദ്ദേശീയ ജനതയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ ഭൂമിയും ഭാഷയും ജീവിതരീതിയും നഷ്ടപ്പെടരുത്. അസമീസ് ജനതയ്ക്ക് ഭരണഘടനാ, നിയമനിർമാണ, ഭരണ തലത്തിലുള്ള സംരക്ഷണം ഉറപ്പു നൽകുന്നതാണ് ഉടമ്പടിയിലെ ക്ലോസ് 6; ആരെയെങ്കിലും കണ്ടെത്തുന്നതിനെയോ നാടുകടത്തുന്നതിനെയോ കുറിച്ചുള്ള വകുപ്പല്ല ഇത്. ആ വാഗ്ദാനത്തെ സർക്കാരിന് നടപ്പാക്കാവുന്ന നടപടികളുടെ പട്ടികയാക്കി മാറ്റിയത് സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ടാണ്.
സമിതി അധ്യക്ഷൻ:Justice Biplab Sarmaനൽകിയ ശുപാർശകൾ:67നടപ്പാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്:57 (80 per cent)
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അസം ഉടമ്പടിയുടെ ക്ലോസ് 6 സംബന്ധിച്ച സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ ജസ്റ്റിസ് ബിപ്ലബ് സർമ ആയിരുന്നു, സമിതി 67 ശുപാർശകൾ നൽകി, അസമിലെ തദ്ദേശീയ ജനതയുടെ ഭൂമി, ഭാഷ, സംസ്കാരം സംരക്ഷിക്കാൻ 57 ശുപാർശകൾ നടപ്പാക്കാൻ മന്ത്രിസഭ തീരുമാനിച്ചു - ഇതാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുത.
ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി ഇപ്പോൾ തീർപ്പാക്കിയ തടങ്കൽ കേസിന് കാരണമായ, കാസിരംഗയ്ക്ക് തൊട്ടടുത്തുള്ള ഹോട്ടൽ പദ്ധതിക്കെതിരായ സമരം, പാർക്കിന് ചുറ്റും എന്തൊക്കെ പണിയുന്നു എന്ന ചോദ്യം ചർച്ചയിലാക്കി. ആ മേഖലയിൽ അനുമതി കിട്ടിയ ഏറ്റവും വലിയ പദ്ധതി ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ അടിയിലൂടെയാണ്. നദിക്കടിയിൽ തുരന്നുണ്ടാക്കുന്ന ഇരട്ട ട്യൂബ് തുരങ്കത്തിന് കാബിനറ്റ് കമ്മിറ്റി ഓൺ ഇക്കണോമിക് അഫയേഴ്സ് (Cabinet Committee on Economic Affairs) അനുമതി നൽകി; രണ്ട് ട്യൂബുകളിൽ ഒന്നിൽ റോഡ് വരികൾക്കൊപ്പം റെയിൽവേയും ഉണ്ടാകും. പദ്ധതിയുടെ ആകെ നീളം 33.7 കിലോമീറ്ററാണ്. ഇതിൽ 15.79 കിലോമീറ്റർ നദിക്കടിയിലെ തുരങ്കമാണ്; അതിൽ റോഡും റെയിലും ഒരുമിച്ച് പോകും. അസമിൽ നാഷണൽ ഹൈവേ 15ലെ ഗോഹ്പൂരിൽ നിന്ന് നാഷണൽ ഹൈവേ 715ലെ നുമാലിഗഢ് വരെയാണ് പാത. ആകെ മൂലധന ചെലവ് 18,662.02 കോടി രൂപയാണ്; പാതയിലെ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്ന് കാസിരംഗ നാഷണൽ പാർക്കാണ്.
ആകെ നീളം:33.7 kmനദിക്കടിയിലെ തുരങ്കം:15.79 kmപാത:Gohpur on NH-15 to Numaligarh on NH-715മൂലധന ചെലവ്:Rs 18,662.02 crore
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ അടിയിലുള്ള ഇരട്ട ട്യൂബ് തുരങ്കം അസമിൽ നാഷണൽ ഹൈവേ 15ലെ ഗോഹ്പൂരിൽ നിന്ന് നാഷണൽ ഹൈവേ 715ലെ നുമാലിഗഢ് വരെയാണ്, പദ്ധതി ആകെ 33.7 കിലോമീറ്റർ, നദിക്കടിയിലെ തുരങ്കം 15.79 കിലോമീറ്റർ, മൂലധന ചെലവ് 18,662.02 കോടി രൂപ - ഇവയാണ് നിലനിൽക്കുന്ന വസ്തുതകൾ.
EPCEngineering, Procurement and Construction — ഒരു കരാറുകാരൻ തന്നെ രൂപകൽപന, സാമഗ്രി സംഭരണം, നിർമാണം എന്നിവ നിശ്ചിത തുകയ്ക്ക് ചെയ്യുന്ന കരാർ രീതിയാണിത്.