കരകൗശലവും നാടോടി കലയും: യുനെസ്കോ ക്രിയേറ്റീവ് സിറ്റീസ് നെറ്റ്‌വർക്കിൽ ശ്രീനഗറും കശ്മീർ പശ്മിന ജിഐയും

വിശദ വായന

യുനെസ്കോയുടെ ക്രിയേറ്റീവ് സിറ്റീസ് നെറ്റ്‌വർക്കിൽ 'കരകൗശലവും നാടോടി കലയും' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ 2021 മുതൽ അംഗമായി ശ്രീനഗറിനെ യുനെസ്കോ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
ശ്രീനഗർ അതിന്റെ സവിശേഷ കരകൗശല, കൈത്തറി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് പ്രസിദ്ധമാണെന്നും 14-ാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ സമ്പന്നമായ കല-കരകൗശല പരമ്പരയ്ക്കും പാരമ്പര്യത്തിനും നഗരം അറിയപ്പെടുന്നുവെന്നും യുനെസ്കോയുടെ നഗര പേജ് പറയുന്നു. നിരവധി കരകൗശല ശാഖകളിലായി പതിനായിരക്കണക്കിന് കരകൗശല വിദഗ്ധരാണ് നഗരത്തിന്റെ അടിത്തറ; സജീവമായ കരകൗശല വിപണിയും കരകൗശലക്കാരും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ഇടങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ബന്ധങ്ങളും ഇതിനോടൊപ്പമുണ്ട്.
കരകൗശല-നാടോടി കല ക്രിയേറ്റീവ് സിറ്റി എന്ന നിലയിൽ പ്രധാനമാകുന്ന ചുവടുവെപ്പുകളായി യുനെസ്കോയുടെ താൾ പറയുന്നത് ഇവയാണ്: ബന്ധപ്പെട്ട സൃഷ്ടിപര മേഖലയ്ക്കുള്ള പ്രാദേശിക ജീവിതസാഹചര്യവും തൊഴിൽ സൗകര്യങ്ങളും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുക, സുസ്ഥിര വികസനത്തിൽ പ്രാദേശിക കരകൗശലക്കാർക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകുക, യുവജനങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, ദുർബല വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവരെ കരകൗശല-നാടോടി കലാ വൈദഗ്ധ്യം നേടാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, കരകൗശല മേഖലയിൽ അറിവിന്റെ കൈമാറ്റം, നവീകരണം, വിവരവ്യാപനം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
ഈ പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന കരകൗശല ഉൽപ്പന്നത്തിന് വേറെ നിയമപരമായ സംരക്ഷണവുമുണ്ട്: പശ്മിന ഷാൾ, 1999-ലെ ജ്യോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ് (രജിസ്ട്രേഷൻ ആൻഡ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമത്തിനു കീഴിൽ അപേക്ഷാ നമ്പർ 46 പ്രകാരം 'കശ്മീർ പശ്മിന' എന്ന പേരിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്ര തുണിത്തര മന്ത്രാലയം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
ഒരു പ്രത്യേക ഭൗമമേഖലയിൽ ഉത്ഭവിക്കുന്നതും ആ ഉത്ഭവം മൂലം സവിശേഷ ഗുണങ്ങളോ പ്രശസ്തിയോ ഉള്ളതുമായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന സൂചികയാണ് ഭൗമസൂചിക.