നാല് തീമാറ്റിക് ഹബ്ബുകളും എട്ട് വർഷത്തേക്കുള്ള വിഹിതവും: നാഷണൽ ക്വാണ്ടം മിഷന്റെ (National Quantum Mission) ഘടന
വിശദ വായന
6003.65 കോടി രൂപ വിഹിതത്തോടെ എട്ട് വർഷത്തേക്കാണ് നാഷണൽ ക്വാണ്ടം മിഷൻ (National Quantum Mission) നടപ്പാക്കുന്നത്. നാല് തീമാറ്റിക് ഹബ്ബുകൾ (Thematic Hubs) ആണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം; ഓരോന്നും ഒരു പ്രമുഖ സ്ഥാപനത്തിലാണ്, ഓരോന്നിനും ഒരു സാങ്കേതിക മേഖലയും. ക്വാണ്ടം കംപ്യൂട്ടിങ് ഐഐഎസ്സി ബെംഗളൂരുവിനാണ് (IISc Bengaluru). ക്വാണ്ടം കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ഐഐടി മദ്രാസിനാണ്, സി-ഡോട്ടുമായി (C-DoT) ചേർന്ന്. ക്വാണ്ടം സെൻസിങ് ആൻഡ് മെട്രോളജി ഐഐടി ബോംബെയ്ക്കും, ക്വാണ്ടം മെറ്റീരിയൽസ് ആൻഡ് ഡിവൈസസ് ഐഐടി ഡൽഹിക്കുമാണ്. ഈ ഹബ്ബുകളിൽ ആകെ 14 ടെക്നിക്കൽ ഗ്രൂപ്പുകളും 17 പ്രോജക്ട് ടീമുകളുമുണ്ട്; 43 സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 152 ഗവേഷകർ ഇതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഐഐഎസ്സി ബെംഗളൂരുവിലും ഐഐടി ബോംബെയിലും രണ്ട് വലിയ ക്വാണ്ടം ഫാബ്രിക്കേഷൻ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും, ഐഐടി ഡൽഹിയിലും ഐഐടി കാൺപൂരിലും ചെറിയ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും മിഷൻ പണം നൽകുന്നു. ക്വാണ്ടം സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് പണവും ഫാബ്രിക്കേഷൻ സൗകര്യവും വഴികാട്ടലും നൽകാൻ മിഷൻ സ്വന്തമായി മാർഗരേഖ ഇറക്കിയിട്ടുണ്ട്.
പദങ്ങൾ
T-Hub Thematic Hub — ഒരു ക്വാണ്ടം സാങ്കേതിക മേഖലയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകാൻ ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച കേന്ദ്രം.
C-DoT Centre for Development of Telematics — ക്വാണ്ടം കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ഹബ്ബിന്റെ പങ്കാളിയായ സർക്കാർ ടെലികോം ഗവേഷണ കേന്ദ്രം.