പ്രാചീനകാലത്ത് ഘാരാപുരി, ഗുഹ 1ൽ ത്രിമൂർത്തി: മുംബൈയ്ക്ക് അകലെയുള്ള എലിഫന്റ ഗുഹകൾ
വിശദ വായന
മഹാരാഷ്ട്ര ടൂറിസം (Maharashtra Tourism) എലിഫന്റ ഗുഹകളെ മുംബൈ തീരത്തുനിന്ന് 10 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള എലിഫന്റ ദ്വീപിൽ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു; നഗരത്തിൽ നിന്ന് ബോട്ടിലാണ് ഇവിടെയെത്തുന്നത്, അറബിക്കടലും മുംബൈ നഗരദൃശ്യവും ഇവിടെനിന്ന് കാണാം. പ്രാചീനകാലത്ത് ഈ ദ്വീപ് ഘാരാപുരി (Gharapuri) എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഗുപ്ത രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്താണ് ഗുഹകൾ കൊത്തിയത്; അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിനും എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ, പ്രധാനമായും ശിവനെ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ഹിന്ദു ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങളായി ഇവ നിർമ്മിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദ്വീപിലെ ബസാൾട്ട് കുന്നുകളിൽ കൊത്തിയ ശിലാക്ഷേത്രങ്ങളാണ് ഇവ; ഹിന്ദു ഗുഹകൾ, ബുദ്ധമത ഗുഹകൾ എന്നിങ്ങനെ വകുപ്പ് ഇവയെ രണ്ടായി തിരിക്കുന്നു. പ്രധാന ആകർഷണം ശിവന് സമർപ്പിച്ച ഗുഹ 1 ആണ്; സ്രഷ്ടാവ്, പാലകൻ, സംഹാരകൻ എന്ന മൂന്ന് ഭാവങ്ങളിൽ ശിവനെ കാട്ടുന്ന വലിയ ത്രിമൂർത്തി ശില്പം ഇവിടെയാണ്. ഹിന്ദു ഗുഹകൾ ശൈവ പാരമ്പര്യത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു; ബുദ്ധമത ഗുഹകൾ ലളിതമാണ്, സ്തൂപങ്ങളും ധ്യാനമുറികളുമാണ് അവിടെ. യുനെസ്കോ ലോക പാരമ്പര്യ കേന്ദ്രമായി (UNESCO World Heritage Site) വകുപ്പ് ഇതിനെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
പദങ്ങൾ
Trimurti — ഒരേ ശില്പത്തിൽ ശിവനെ മൂന്ന് ഭാവങ്ങളിൽ കാട്ടുന്ന പ്രതിമ.
Shaivism — ശിവനെ കേന്ദ്രമാക്കിയ ഹിന്ദു പാരമ്പര്യം.