ഗ്രോസ് നാഷണൽ ഹാപ്പിനസ് നിൽക്കുന്നത് നാല് വിശാല മേഖലകളിലും ഒൻപത് ഡൊമെയിനുകളിലും
വിശദ വായന
നായ്ക്കളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് പകരുന്ന പേവിഷബാധ (rabies) ഒഴിവാക്കിയതിന് ഭൂട്ടാന് (Bhutan) ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (World Health Organization) അംഗീകാരം നൽകിയത്, ആ രാജ്യം സ്വന്തം പ്രഗതി അളക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് വീണ്ടും ശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവന്നു. 1970-കളിൽ ഭൂട്ടാന്റെ നാലാമത്തെ രാജാവ് ജിഗ്മേ സിങ്യേ വാങ്ചുക്ക് ആണ് ഗ്രോസ് നാഷണൽ ഹാപ്പിനസ് (Gross National Happiness) എന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവച്ചത്. ഉൽപ്പാദനം മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമമാണ് വികസനത്തിന്റെ അളവുകോൽ എന്നതാണ് ഇതിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, സാംസ്കാരിക പരിപാലനം, സുസ്ഥിര സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വികസനം, നല്ല ഭരണം എന്നീ നാല് വിശാല മേഖലകളാണ് ഈ ആശയത്തെ വഹിക്കുന്നത്. ഇവയിൽ നിന്ന് ഒൻപത് ഡൊമെയിനുകളായി (domains) ഇത് വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ജീവിത നിലവാരം, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, സമൂഹത്തിന്റെ ഉണർവ്, മാനസിക ക്ഷേമം, സമയത്തിന്റെ വിനിയോഗം, സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യവും ഉറപ്പും, പരിസ്ഥിതി വൈവിധ്യവും ഉറപ്പും, നല്ല ഭരണം എന്നിവയാണ് ആ ഡൊമെയിനുകൾ. ഈ ഒൻപത് ഡൊമെയിനുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന 33 സൂചകങ്ങൾ ചേർത്താണ് ജിഎൻഎച്ച് സൂചിക (GNH Index) തയ്യാറാക്കുന്നത്. പല അളവുകളെ ഒന്നായി ചേർക്കുന്ന ആൽകയർ-ഫോസ്റ്റർ രീതി (Alkire-Foster method) ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് കണക്കാക്കുന്നത്.
പദങ്ങൾ
GNH Gross National Happiness — ഉൽപ്പാദനം മാത്രം നോക്കാതെ ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമം കണക്കിലെടുക്കുന്ന ഭൂട്ടാന്റെ വികസന അളവുകോൽ.