യുഎൽഎക്സ്-8 ൽ നിന്നുള്ള 24 വർഷത്തെ എക്സ്-റേ പഠനം: എഡിങ്ടൺ പരിധി കടന്ന തമോഗർത്തം

2 നവംബർ 2026

ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയുടെ (DST) സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളായ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സും (IIA) രാമൻ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും (RRI) ചേർന്ന സംഘം എൻജിസി 4490 യുഎൽഎക്സ്-8 (NGC 4490 ULX-8) എന്ന സ്രോതസ്സിന്റെ എക്സ്-റേ സ്വഭാവമാറ്റം വിശദീകരിച്ചു. ഗാലക്സികളുടെ കേന്ദ്രത്തിലുള്ള അതിഭീമ തമോഗർത്തങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ സമീപ ഗാലക്സികളിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള എക്സ്-റേ സ്രോതസ്സുകളാണ് അൾട്രാലുമിനസ് എക്സ്-റേ സോഴ്സുകൾ (ULX). ഒരു കൂട്ടു നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്ന് വസ്തു വലിച്ചെടുക്കുന്ന ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രമോ തമോഗർത്തമോ ആണ് ഇവയ്ക്ക് ഊർജം നൽകുന്നതെന്ന് കരുതുന്നു. പരസ്പരം ഇടപെടുന്ന എൻജിസി 4490/4485 ഗാലക്സി ജോഡിയിലാണ് യുഎൽഎക്സ്-8. ചന്ദ്ര (Chandra), എക്സ്എംഎം-ന്യൂട്ടൺ (XMM-Newton), സ്വിഫ്റ്റ് (Swift) എന്ന മൂന്ന് എക്സ്-റേ ദൂരദർശിനികളിൽ നിന്ന് 2000 മുതൽ 2024 വരെയുള്ള വിവരങ്ങൾ സംഘം പരിശോധിച്ചു. ഈ 24 വർഷവും സ്രോതസ്സ് വളരെ തിളക്കമുള്ളതായി തുടർന്നു. ക്ലാസിക്കൽ എഡിങ്ടൺ പരിധിക്ക് (Eddington limit) ഒപ്പമോ അതിലേറെയോ വസ്തു വലിച്ചെടുക്കുന്ന നക്ഷത്ര-പിണ്ഡ തമോഗർത്തമാണ് ഇതെന്നാണ് നിഗമനം. ഐഐഎയിലെ അരു ബേരി പഠനത്തിന്റെ സഹ-രചയിതാവാണ്.