മണിപ്പൂർ: നാട്ടുരാജ്യത്തിൽനിന്ന് പൂർണ സംസ്ഥാനപദവിയിലേക്ക്; സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നങ്ങൾ

വിശദ വായന

മണിപ്പൂർ എന്ന പേരിന്റെ അർഥം "രത്നഭൂമി" എന്നാണെന്ന് മണിപ്പൂർ സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക "അറ്റ് എ ഗ്ലാൻസ്" താൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; ജവാഹർലാൽ നെഹ്റു ഈ നാടിനെ "ഇന്ത്യയുടെ രത്നം" എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചതും ഇതേ താളിൽ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
ആംഗ്ലോ-മണിപ്പൂരി യുദ്ധത്തിലെ (1891) പരാജയത്തിനുശേഷം മണിപ്പൂർ ഒരു നാട്ടുരാജ്യമായി ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻകീഴിൽ വന്നു.
ഈ നാട്ടുരാജ്യം 1949-ൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിച്ചു; 60 സീറ്റുള്ള നിയമസഭയോടുകൂടി 1972-ൽ ഇന്ത്യയുടെ പൂർണ സംസ്ഥാനമായി.
ഔദ്യോഗിക പട്ടികയിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിസ്തൃതി 22327 ച.കി.മീ. ആയി നൽകിയിരിക്കുന്നു; തലസ്ഥാനം ഇംഫാൽ, സംസ്ഥാന ഭാഷ മണിപ്പൂരി.
സംസ്ഥാന ചിഹ്നങ്ങൾ: മുദ്ര കാങ്ല ഷാ, പക്ഷി നോങ്‌യീൻ, മൃഗം സംഗായ്, കളി മണിപ്പൂരി പോളോ, പുഷ്പം സിറോയ് ലില്ലി.
നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ 60 ആയും പാർലമെന്റ് മണ്ഡലങ്ങൾ രണ്ടായും — ഒന്ന് ഇന്നർ, ഒന്ന് ഔട്ടർ — പട്ടിക കാണിക്കുന്നു.
ഇംഫാലിന്റെ ഉയരം സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 790 മീറ്റർ; ശരാശരി വർഷപാതം 1467.5 മി.മീ.
സർക്കാർ അംഗീകരിച്ച പട്ടികവർഗങ്ങളുടെ എണ്ണം 33 ആയി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.