പ്രയോറിറ്റി സെക്ടർ വായ്പയും ലീഡ് ബാങ്ക് സ്കീമും: റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ (Reserve Bank) സാമ്പത്തിക ഉൾച്ചേർക്കൽ ചുമതല

വിശദ വായന

റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (Reserve Bank of India) പ്രഖ്യാപിത ചുമതലകളിൽ ഒന്നാണ് സാമ്പത്തിക ഉൾച്ചേർക്കലും വികസനവും. പ്രയോറിറ്റി സെക്ടർ (Priority Sector) എന്ന് വിളിക്കുന്ന മേഖലകളിലേക്ക് വായ്പ എത്താൻ കേന്ദ്ര ബാങ്ക് നയം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; ഔപചാരിക സംവിധാനത്തിന് പുറത്തുള്ളവരിലേക്ക് എത്താനുള്ള അവസരമായാണ് പ്രയോറിറ്റി സെക്ടർ വായ്പയെ കാണുന്നത്. നാഷണൽ സ്ട്രാറ്റജി ഫോർ ഫിനാൻഷ്യൽ ഇൻക്ലൂഷൻ (National Strategy for Financial Inclusion), നാഷണൽ സ്ട്രാറ്റജി ഫോർ ഫിനാൻഷ്യൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ (National Strategy for Financial Education) എന്നീ രേഖകളും റിസർവ് ബാങ്ക് തയ്യാറാക്കുന്നു; മുഴുവൻ സാമ്പത്തിക മേഖലയ്ക്കുമുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഈ രേഖകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നു. ഇതിൽ ആദ്യത്തേത് മലയാളം ഉൾപ്പെടെ 19 ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാണ്. ചെറുകിട, സൂക്ഷ്മ, ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങൾ, സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങൾ, പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വായ്പക്കാർ, ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവർക്കുള്ള വായ്പ ഈ ചുമതലയിൽ വരുന്നു. കൃഷിയും അതിനോട് ചേർന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളും, പ്രകൃതിദുരന്തം ബാധിച്ച പ്രദേശങ്ങളിലെ വായ്പക്കാർക്കുള്ള ആശ്വാസ നടപടികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സ്ഥാപനപരമായ ക്രമീകരണം ലീഡ് ബാങ്ക് സ്കീം (Lead Bank Scheme) ആണ്; സ്റ്റേറ്റ് ലെവൽ ബാങ്കേഴ്സ് കമ്മിറ്റി, ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് കൺസൾട്ടേറ്റീവ് കമ്മിറ്റി, ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ലെവൽ റിവ്യൂ കമ്മിറ്റി, ബ്ലോക്ക് ലെവൽ ബാങ്കേഴ്സ് കമ്മിറ്റി എന്നിവയിലൂടെ ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.