സിക്കിം ഒഴികെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും ബാങ്കർ റിസർവ് ബാങ്കാണ്

വിശദ വായന

1934-ലെ റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ നിയമം, ഇന്ത്യയിലെ തങ്ങളുടെ എല്ലാ പണം, പണമിടപാട്, വിനിമയം, ബാങ്കിങ് ഇടപാടുകളും റിസർവ് ബാങ്കിനെ ഏൽപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെ ബാധ്യസ്ഥമാക്കുന്നു. 1934-ലെ ആർ.ബി.ഐ നിയമത്തിലെ 20, 21 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം, കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വീകരിക്കാനുള്ള ബാധ്യതയും, അക്കൗണ്ടിലുള്ള തുകയ്ക്കുള്ളിൽ പണം നൽകാനുള്ള അധികാരവും റിസർവ് ബാങ്കിനുണ്ട്. 21എ വകുപ്പ് പ്രകാരം ഏതെങ്കിലും സംസ്ഥാന സർക്കാരുമായി കരാറുണ്ടാക്കി അതിന്റെ എല്ലാ പണം, പണമിടപാട്, വിനിമയം, ബാങ്കിങ് ഇടപാടുകളും ബാങ്ക് ഏറ്റെടുക്കാം; നിലവിൽ സിക്കിം സംസ്ഥാനം ഒഴികെ രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും ബാങ്കർ റിസർവ് ബാങ്കാണ്. വരവും ചെലവും തമ്മിലുള്ള താത്കാലിക പൊരുത്തക്കേട് നികത്താൻ സർക്കാരുകൾക്ക് ഹ്രസ്വകാല പലിശയുള്ള മുൻകൂർ തുകയായ വേയ്സ് ആൻഡ് മീൻസ് അഡ്വാൻസുകൾ ബാങ്ക് നൽകുന്നു; സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് സ്പെഷ്യൽ ഡ്രോയിങ് ഫെസിലിറ്റി, നോർമൽ വേയ്സ് ആൻഡ് മീൻസ് അഡ്വാൻസ്, ഓവർഡ്രാഫ്റ്റ് എന്നിവയും നൽകുന്നു. കേന്ദ്രത്തിന്റെയും സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും സർക്കാർ അക്കൗണ്ടുകളുടെ അന്തിമ ക്രോഡീകരണം നടക്കുന്നത് റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ നാഗ്പൂർ ഓഫീസിലെ സെൻട്രൽ അക്കൗണ്ട്സ് സെക്ഷനിലാണ്. ആർ.ബി.ഐ നിയമത്തിലെ 45(1) വകുപ്പ് പ്രകാരം സർക്കാർ ബാങ്കിങ് ഇടപാടുകൾക്കായി ഏതു ഷെഡ്യൂൾഡ് ബാങ്കിനെയും റിസർവ് ബാങ്ക് തന്റെ ഏജന്റായി നിയമിക്കാം; ബാങ്കുകൾ റിസർവ് ബാങ്കിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന കറന്റ് അക്കൗണ്ടുകൾ തുറക്കുന്നതിനുള്ള പൊതുനിർദേശങ്ങൾ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഗവൺമെന്റ് ആൻഡ് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട്സ് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. ബാങ്കുകളുടെ ബാങ്കർ എന്ന നിലയിൽ, പണലഭ്യതയിൽ താത്കാലിക പ്രശ്നം നേരിടുന്ന കടബാധ്യതയില്ലാത്ത ബാങ്കിന് അന്ത്യാശ്രയ വായ്പക്കാരനായും റിസർവ് ബാങ്ക് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.