ഒരേ പ്രദേശത്ത് രണ്ട് ലൈസൻസികൾ, റെഗുലേറ്റർക്ക് നിർദേശം നൽകാൻ സർക്കാരിനുള്ള അധികാരം: സമാന്തര വൈദ്യുതി വിതരണം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു

വിശദ വായന

ഈ ആഴ്ച ഹരിയാനയിലെ സമാന്തര വൈദ്യുതി ലൈസൻസ് വാർത്തയിലായതിനാൽ അതിനു പിന്നിലെ ചട്ടക്കൂട് നോക്കാം. സമാന്തര വിതരണ രീതിയിൽ ഒരേ ഭൂപ്രദേശത്ത് രണ്ട് ലൈസൻസുള്ള കമ്പനികൾക്ക് വൈദ്യുതി നൽകാം; നിലവിലുള്ള സർക്കാർ കമ്പനി പ്രവർത്തനം തുടരും, പുതിയ വിതരണക്കാരന്റെ ശൃംഖല എത്തിയാൽ ഉപഭോക്താവിന് വിതരണക്കാരനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാം. വൈദ്യുതി നിയമം 2003ന്റെ (Electricity Act, 2003) 14, 15 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷനിൽ നിന്നാണ് അപേക്ഷകൻ ഈ ലൈസൻസ് തേടുന്നത്; ഇതേ ചട്ടക്കൂട് മുംബൈയിൽ ഇപ്പോൾ തന്നെ നിലവിലുണ്ട്. നയപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ കമ്മിഷന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യമില്ല: പൊതുതാൽപര്യമുള്ള നയ വിഷയങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രേഖാമൂലമുള്ള നിർദേശം പിന്തുടരണമെന്ന് നിയമത്തിന്റെ 108 വകുപ്പ് ആവശ്യപ്പെടുന്നു; ഒരു വിഷയം നയപരമാണോ എന്ന സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം അന്തിമമാണ്. കമ്മിഷന്റെ ഉത്തരവ് അപ്പലേറ്റ് ട്രൈബ്യൂണൽ ഫോർ ഇലക്ട്രിസിറ്റിയിൽ (Appellate Tribunal for Electricity) ചോദ്യം ചെയ്യാം. 2025-26ൽ തെക്കൻ വിതരണ കമ്പനിയുടെ വിൽപനയുടെ 35.23 ശതമാനവും 9,493.75 കോടി രൂപ വരുമാനത്തിന്റെ 42.98 ശതമാനവും ഈ ജില്ലകളിൽ നിന്നായിരുന്നതിനാലാണ് ഹരിയാനയിൽ ഈ തർക്കം പ്രധാനമാകുന്നത്. വിൽപനയുടെ 2.5 ശതമാനം മാറിയാൽ 2027-28ൽ 424.12 കോടി രൂപയും 20 ശതമാനം മാറിയാൽ 1,898.75 കോടി രൂപ വരെയും നഷ്ടമാകുമെന്ന് കമ്പനി കണക്കാക്കി. സമാന്തര വിതരണത്തിന് രാജ്യവ്യാപക ചട്ടക്കൂടിനെക്കുറിച്ച് കേന്ദ്ര ഊർജ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഉപദേശക സമിതി ഈ വർഷം നേരത്തെ ചർച്ച ചെയ്തിരുന്നു.