27 ഒക്ടോബർ 2026
നവംബർ ഒന്നു മുതൽ ഹരിയാനയിൽ സ്ഥിരീകരിച്ച വാർഷിക വരുമാനം 3 ലക്ഷം രൂപയ്ക്കു മേലുള്ള കുടുംബങ്ങൾക്ക് ചിരായു-ആയുഷ്മാൻ ഹരിയാന പദ്ധതിയിൽ (Chirayu-Ayushman Haryana Scheme) ചേരാം. 3 ലക്ഷം മുതൽ 6 ലക്ഷം രൂപ വരെ വരുമാനമുള്ളവർ വർഷം 4,000 രൂപയും 6 ലക്ഷത്തിനു മേലുള്ളവർ വർഷം 5,000 രൂപയും നൽകണം. ഇന്ത്യയിലെ എംപാനൽ ചെയ്ത സർക്കാർ, സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളിൽ ഒരു കുടുംബത്തിന് വർഷം 5 ലക്ഷം രൂപ വരെ പണരഹിത ചികിത്സ എന്ന പരിരക്ഷ തുടരും. ഇതുവരെ പണം നൽകുന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് വർഷം ഏകദേശം 1.8 ലക്ഷം മുതൽ 3 ലക്ഷം രൂപ വരെ വരുമാനമുള്ള കുടുംബങ്ങളാണ്; അവർ അതേ പരിരക്ഷയ്ക്ക് വർഷം 1,500 രൂപ നൽകിയിരുന്നു. അർഹത പരിശോധിക്കുന്നത് പരിവാർ പെഹ്ചാൻ പത്ര (Parivar Pehchan Patra) വിവരശേഖരം നോക്കിയാണ്. വിഹിത വിവരങ്ങൾ നൽകിയത് ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി ഡോ. സുമിത മിശ്രയാണ്. ഏറ്റവും ദരിദ്ര വിഭാഗത്തിനു മേലുള്ള കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് കേന്ദ്ര ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് പരിരക്ഷ നീട്ടുന്ന ഹരിയാനയുടെ പദ്ധതിയാണ് ഇത്.
3-6 ലക്ഷം വരുമാനത്തിന് വിഹിതം:
Rs 4,000 per year
6 ലക്ഷത്തിനു മേൽ വിഹിതം:
Rs 5,000 per year
വാർഷിക പരിരക്ഷ:
Rs 5 lakh
പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നത്:
1 November
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് പിഎം-ജെഎവൈയും (Ayushman Bharat PM-JAY) അതിന്റെ 5 ലക്ഷം രൂപ കുടുംബ പരിരക്ഷയും പതിവ് പദ്ധതി ചോദ്യങ്ങളാണ്.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
PPP Parivar Pehchan Patra — സംസ്ഥാന ആനുകൂല്യങ്ങളുടെ അർഹത പരിശോധിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഹരിയാനയുടെ കുടുംബ തിരിച്ചറിയൽ വിവരശേഖരം.
30 ഒക്ടോബർ 2026
ഭിവാനിയിൽ നടന്ന സംസ്ഥാനതല ചടങ്ങിൽ ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിലെയും പാരാ ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിലെയും 132 താരങ്ങളെ ഹരിയാന ആദരിച്ചു; ആകെ 189.38 കോടി രൂപ ക്യാഷ് അവാർഡ് നൽകി. അതേ ചടങ്ങിൽ മുഖ്യമന്ത്രി നായബ് സിംഗ് സൈനി ഹരിയാന സ്‌പോർട്‌സ് കലണ്ടർ (Haryana Sports Calendar) പ്രകാശനം ചെയ്തു. ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ ഇന്ത്യയുടെ മെഡലുകളിൽ 32 ഹരിയാന താരങ്ങളുടേതായിരുന്നു; ഇതിൽ 14 സ്വർണം. പാരാ താരങ്ങൾ 31 മെഡൽ നേടി; ഒൻപത് സ്വർണം. സംസ്ഥാനത്ത് 2,000 സ്‌പോർട്‌സ് നഴ്‌സറികളും 25 റെസിഡൻഷ്യൽ കായിക അക്കാദമികളുമുണ്ട്; അക്കാദമി താരങ്ങൾക്ക് പ്രതിദിനം 500 രൂപ ഡയറ്റ് അലവൻസ് ലഭിക്കും. മികവുള്ള 260 കായികതാരങ്ങൾക്ക് ഗ്രൂപ്പ് എ, ബി, സി തസ്തികകൾ നൽകി; 17,676 താരങ്ങൾക്ക് 931 കോടി രൂപ വിതരണം ചെയ്തു. കായിക വകുപ്പിന്റെ ബജറ്റ് 2013-14ലെ 163 കോടി രൂപയിൽ നിന്ന് 668.42 കോടി രൂപയായി. ഭിവാനിയിലെ ഭീം സ്റ്റേഡിയം 50 കോടി രൂപ ചെലവിൽ നവീകരിക്കും. ഖേൽ രത്ന, ദ്രോണാചാര്യ, അർജുന, ധ്യാൻ ചന്ദ്, ടെൻസിംഗ് നോർഗെ പുരസ്കാര ജേതാക്കൾക്ക് മാസം 20,000 രൂപ ഓണറേറിയം ലഭിക്കും; ഭീം അവാർഡ് ജേതാക്കൾക്ക് 5,000 രൂപ.
ആദരിച്ച താരങ്ങൾ:
132
ക്യാഷ് അവാർഡ്:
Rs 189.38 crore
സ്‌പോർട്‌സ് നഴ്‌സറികൾ:
2,000
ഭീം സ്റ്റേഡിയം നവീകരണം:
Rs 50 crore
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഭീം അവാർഡ് ഹരിയാനയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കായിക പുരസ്കാരമാണ്; രാജ്യത്തെ കായിക പുരസ്കാരങ്ങൾ പതിവ് ചോദ്യങ്ങളാണ്.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
Bhim Award Haryana's highest state sports award — മികവുള്ള കായികതാരങ്ങളെ ആദരിക്കാൻ ഹരിയാന ഏർപ്പെടുത്തിയ പുരസ്കാരം; മാസ ഓണറേറിയവും ഉണ്ട്.
30 ഒക്ടോബർ 2026
ഹരിയാനയിലെ വോട്ടർ പട്ടികയുടെ സ്‌പെഷ്യൽ ഇന്റൻസീവ് റിവിഷന് (Special Intensive Revision) കൂടുതൽ സമയം ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ (Election Commission of India) നൽകി. ഹരിയാനയിൽ അവകാശവാദങ്ങളും ആക്ഷേപങ്ങളും ഇനി നവംബർ 20നു മുൻപ് തീർപ്പാക്കണം; അന്തിമ പട്ടിക നവംബർ ആറിനു പകരം നവംബർ 30ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. മഹാരാഷ്ട്ര, ആന്ധ്രപ്രദേശ്, തെലങ്കാന, നാഗാലാൻഡ്, ഡൽഹി എന്നിവയ്ക്കും ഇതേ ഇളവ് ലഭിച്ചു; ഡൽഹിയുടെ സമയക്രമം ഡിസംബർ 22 വരെ നീളും. എത്രമാത്രം ജോലി ബാക്കിയുണ്ടെന്ന് ഹരിയാനയുടെ ജില്ലാ കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നു: ഫോം 6 (Form 6) നോട്ടീസുകൾ 4,49,813, ഫോം 7 നോട്ടീസുകൾ 1,57,673, ഫോം 8 നോട്ടീസുകൾ 3,78,094. പഴയ പട്ടികയുമായി വിവരങ്ങൾ ചേരാത്തതിനാൽ 44 ലക്ഷത്തിലധികം വോട്ടർമാരോട് രേഖകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. 20,864 പോളിംഗ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ ബൂത്ത് ലെവൽ ഏജന്റുമാരെ (Booth Level Agents) നിയമിച്ചു; ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബിജെപിക്കും കോൺഗ്രസിനും. ബാക്കിയുള്ള കേസുകൾ തീർക്കാനും പട്ടിക കൂടുതൽ കൃത്യമാക്കാനുമാണ് അധിക സമയം എന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറയുന്നു.
അന്തിമ പ്രസിദ്ധീകരണം:
30 November
അവകാശവാദങ്ങളും ആക്ഷേപങ്ങളും തീർപ്പാക്കൽ:
20 November
ബൂത്ത് ലെവൽ ഏജന്റുമാരുള്ള പോളിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ:
20,864
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഫോം 6, 7, 8 എന്നിവയും ഇലക്ടറൽ രജിസ്‌ട്രേഷൻ ഓഫീസർ (Electoral Registration Officer) പദവിയും വോട്ടർ പട്ടികയെക്കുറിച്ചുള്ള പതിവ് പൗരധർമ്മ ചോദ്യങ്ങളാണ്.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
SIR Special Intensive Revision — ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ നിർദേശിക്കുന്ന വീടുതോറുമുള്ള വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ.
ERO Electoral Registration Officer — ഒരു നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലെ പട്ടികയിൽ ചേർക്കലും നീക്കലും തിരുത്തലും തീരുമാനിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
30 ഒക്ടോബർ 2026
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏക പരാതി ജാലകമായ സിഎം വിൻഡോ (CM Window) പോർട്ടലിൽ ലഭിക്കുന്ന പരാതികൾ എത്ര നന്നായി തീർക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹരിയാന ഇപ്പോൾ ജില്ലകൾക്ക് റാങ്ക് നൽകുന്നു. ഒക്ടോബർ 27 വരെയുള്ള വിവരങ്ങൾ വച്ചുള്ള റാങ്കിംഗിൽ നൂഹ് ജില്ലയ്ക്ക് 100ൽ 77 മാർക്ക് കിട്ടി; സംസ്ഥാനത്ത് ആറാം സ്ഥാനം. മാർക്ക് നാലു ഭാഗങ്ങളിലായാണ്: പരാതിയിൽ നടപടി തുടങ്ങുന്നതിന് 20, നടപടി റിപ്പോർട്ട് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്നതിന് 25, ബാക്കിയുള്ളതും സമയം കഴിഞ്ഞതുമായ കേസുകൾക്ക് 25, തീർപ്പാക്കലിന് 30. നൂഹിന് യഥാക്രമം 18, 21, 14, 24 മാർക്ക് ലഭിച്ചു. പോർട്ടൽ തുടങ്ങിയതു മുതൽ ജില്ലയിൽ 42,551 പരാതികൾ ലഭിച്ചു; 39,134 തീർപ്പാക്കി, 3,417 ബാക്കി. നടപടി തുടങ്ങാതെയോ റിപ്പോർട്ട് നൽകാതെയോ 30 ദിവസത്തിലധികം ഒരു പരാതിയും ഇവിടെ കിടന്നിട്ടില്ല. റവന്യൂ ദുരന്ത നിവാരണ അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറിയും ഫിനാൻഷ്യൽ കമ്മിഷണറുമായ ഡോ. സുമിത മിശ്ര അവലോകനത്തിന് അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു; എല്ലാ പരാതിയുടെയും വിഷയം മുഴുവനായി പോർട്ടലിൽ രേഖപ്പെടുത്താനും ഉപയോക്തൃ പ്രൊഫൈലുകൾ പുതുക്കി വയ്ക്കാനും ജില്ലകൾക്ക് നിർദേശം നൽകി.
നൂഹിന്റെ മാർക്ക്:
77 out of 100
ഹരിയാനയിലെ റാങ്ക്:
sixth
ലഭിച്ച പരാതികൾ:
42,551
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സിഎം വിൻഡോ (CM Window) ഹരിയാനയുടെ സംസ്ഥാനവ്യാപക പരാതി പരിഹാര പോർട്ടലാണ്; പേരുള്ള ഒരു സംസ്ഥാന സംരംഭം.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
CM Window Mukhyamantri Window — പരാതികൾ വകുപ്പുകളിൽ എത്തി തീർപ്പാകുന്നതു വരെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഹരിയാനയുടെ ഓൺലൈൻ പരാതി പോർട്ടൽ.
30 ഒക്ടോബർ 2026
അനധികൃത ഖനനം ഇരുപത്തിനാലു മണിക്കൂറും നിരീക്ഷിക്കാൻ ഖനന പോലീസ്, എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് വിഭാഗം, റവന്യൂ വകുപ്പ് എന്നിവയുടെ സംയുക്ത സംഘം വേണമെന്ന് ഹരിയാനയിലെ കർണാൽ ജില്ലയ്ക്ക് നിർദേശം നൽകി. ജില്ലാ സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മിഷണർ ഡോ. ആനന്ദ് കുമാർ ശർമ അധ്യക്ഷനായ മാസ ഖനന അവലോകനത്തിലാണ് ഈ നിർദേശം. ഓരോ സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്‌ട്രേട്ടും (Sub Divisional Magistrate) തന്റെ അധികാരപരിധിയിലെ ഖനന മേഖലകൾ പരിശോധിച്ച് അധിക ഭാരം കയറ്റിയ വാഹനങ്ങൾക്കെതിരെ നടപടി എടുക്കണം; ഇ-രവാനഗി ബില്ലുകൾ എന്നു വിളിക്കുന്ന ഇ-ട്രാൻസിറ്റ് ബില്ലുകൾ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കണം. ഓഗസ്റ്റ് 28 മുതൽ ഒക്ടോബർ 30 വരെ അനധികൃത ഖനനത്തിന് 25 വാഹനങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തെന്നും 8,63,900 രൂപ പിഴ ഈടാക്കിയെന്നും ജില്ലാ ഖനന ഓഫീസർ അറിയിച്ചു. ഈ വർഷം ഇതുവരെ 161 വാഹനങ്ങൾ സീൽ ചെയ്തു, 52 പ്രഥമ വിവര റിപ്പോർട്ടുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു, 32 ചെലാൻ കോടതിയിൽ നൽകി, 20 കേസുകൾ നടപടിയിലാണ്. ചെറുകിട ധാതുക്കളുടെ ഒരു ലോഡിനൊപ്പം വേണ്ട ഇലക്ട്രോണിക് പാസ് ആണ് ഇ-ട്രാൻസിറ്റ് ബിൽ; നിയമപ്രകാരം ഖനനം ചെയ്ത വസ്തുക്കളെ മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത് ഇത് പരിശോധിച്ചാണ്.
ഓഗസ്റ്റ് 28 മുതൽ ഒക്ടോബർ 30 വരെ പിടിച്ചെടുത്ത വാഹനങ്ങൾ:
25
ഈടാക്കിയ പിഴ:
Rs 8,63,900
ഈ വർഷം സീൽ ചെയ്ത വാഹനങ്ങൾ:
161
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ചെറുകിട ധാതുക്കൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളാണ്; അവയുടെ നീക്കത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണമാണ് ഇ-ട്രാൻസിറ്റ് പാസ്.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
Minor minerals a class under the mines law — സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മണൽ, ചരൽ, സാധാരണ കളിമണ്ണ്, കെട്ടിട കല്ല് എന്നിവ.
28 ഒക്ടോബർ 2026
ഗുരുഗ്രാം, നൂഹ് റവന്യൂ ജില്ലകളിൽ ഇലവൻ പവർ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിന് (Eleven Power Private Limited) നൽകിയ സമാന്തര വൈദ്യുതി വിതരണ ലൈസൻസിൽ തുടർ നടപടി സ്വീകരിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ഹരിയാന ഇലക്ട്രിസിറ്റി റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷൻ (Haryana Electricity Regulatory Commission) തീരുമാനിച്ചു. ഒക്ടോബർ 19ന് 25 വർഷത്തേക്കാണ് കമ്മിഷൻ ലൈസൻസ് നൽകിയത്; ഒക്ടോബർ 21ന് കമ്പനി അത് സ്വീകരിച്ചു. ഒക്ടോബർ 26ന് സംസ്ഥാന ഊർജ വകുപ്പ് വൈദ്യുതി നിയമം 2003ന്റെ (Electricity Act, 2003) 108(1) വകുപ്പ് പ്രകാരം കമ്മിഷന് കത്ത് നൽകി; ഹരിയാനയിൽ എവിടെയും സമാന്തര വിതരണ ലൈസൻസ് ഉണ്ടാക്കുകയോ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുകയോ നടപ്പാക്കുകയോ ചെയ്യരുതെന്നാണ് നിർദേശം; മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ അനുമതിയോടെയാണ് ഇത്. നയപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ സർക്കാരിന്റെ രേഖാമൂലമുള്ള നിർദേശം പാലിക്കാൻ 108(1) വകുപ്പ് ബാധ്യതപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും, ഒരു വിഷയം പൊതുതാൽപര്യ നയമാണോ എന്ന സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം 108(2) വകുപ്പ് പ്രകാരം അന്തിമമാണെന്നും കമ്മിഷൻ വ്യക്തമാക്കി. നിർദേശം സംസ്ഥാനമൊട്ടാകെ ബാധകമായതിനാൽ തങ്ങൾക്ക് തീരുമാനിക്കാൻ ഒന്നും ബാക്കിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് കമ്പനിയുടെ മുൻകൂർ അറിയിപ്പിനും വാദം കേൾക്കലിനുമുള്ള ആവശ്യം കമ്മിഷൻ നിരസിച്ചു. ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല; എന്നാൽ നിർദേശം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം അത് നടപ്പാക്കാനാവില്ല. അഞ്ചു ഡിവിഷനുകളിലായി 8.3 ലക്ഷത്തിലധികം ഉപഭോക്താക്കളുള്ള ലൈസൻസ് മേഖലയിൽ അഞ്ചു വർഷത്തിനുള്ളിൽ 4,717 കോടി രൂപയുടെ മുടക്കും 2027-28 മുതൽ വിതരണവുമാണ് കമ്പനി നിർദേശിച്ചിരുന്നത്. ക്രോസ് സബ്‌സിഡി, ഉപയോഗശൂന്യമാകുന്ന ചെലവുകൾ, ഇരട്ടിപ്പാകുന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യം തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഈ മേഖലയിലെ സർക്കാർ വിതരണ കമ്പനിയായ ദക്ഷിൺ ഹരിയാന ബിജ്‌ലി വിതരൺ നിഗം (Dakshin Haryana Bijli Vitran Nigam) ലൈസൻസിനെ എതിർത്തിരുന്നു.
ലൈസൻസ് കാലാവധി:
25 years
നിർദേശിച്ച മുടക്ക്:
Rs 4,717 crore
ലൈസൻസ് മേഖലയിലെ ഉപഭോക്താക്കൾ:
over 8.3 lakh
ഉപയോഗിച്ച വ്യവസ്ഥ:
Section 108, Electricity Act, 2003
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: വൈദ്യുതി നിയമം 2003ന്റെ (Electricity Act, 2003) 108 വകുപ്പ് പ്രകാരം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷന് നയപരമായ നിർദേശം നൽകാം; പൗരധർമ്മ, സാമ്പത്തിക വിഭാഗങ്ങളിലെ സജീവ വിഷയമാണിത്.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
HERC Haryana Electricity Regulatory Commission — ഹരിയാനയിൽ വിതരണ ലൈസൻസ് നൽകുകയും വൈദ്യുതി നിരക്ക് നിർണയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംസ്ഥാന റെഗുലേറ്റർ.
DHBVN Dakshin Haryana Bijli Vitran Nigam — ഗുരുഗ്രാം ഉൾപ്പെടെ തെക്കൻ ഹരിയാനയിൽ വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്യുന്ന സർക്കാർ കമ്പനി.
28 ഒക്ടോബർ 2026
രണ്ടു ദിവസത്തെ നിക്ഷേപ യാത്രയ്ക്കായി മുഖ്യമന്ത്രി നായബ് സിംഗ് സൈനിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹരിയാന സംഘം ഗുജറാത്തിലെത്തി; ആദ്യ ദിവസം സൂറത്തിൽ നിക്ഷേപകരുമായി നേരിട്ടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചകളും ഹരിയാനക്കാരുടെ സംഗമവും, രണ്ടാം ദിവസം ഗാന്ധിനഗറിൽ ഹരിയാന ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് റോഡ്ഷോയും (Haryana Investment Roadshow) നടന്നു. 2030-31ഓടെ ഏകദേശം 5 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ പുതിയ നിക്ഷേപവും 10 ലക്ഷത്തിലധികം തൊഴിലും ലക്ഷ്യമിടുന്ന മേക്ക് ഇൻ ഹരിയാന ഇൻഡസ്ട്രിയൽ പോളിസി-2026 (Make in Haryana Industrial Policy-2026) ആണ് ക്ഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. വ്യവസായ വാണിജ്യ മന്ത്രി റാവു നർബീർ സിംഗ് സംഘത്തിനൊപ്പം പോയി; വകുപ്പിന്റെ കമ്മിഷണറും സെക്രട്ടറിയുമായ ഡോ. അമിത് അഗ്രവാൾ പദ്ധതി വിശദീകരിച്ചു. ഇലക്ട്രോണിക്‌സ്, ഡേറ്റ സെന്ററുകൾ, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയും നിർമിതബുദ്ധിയും, ഔഷധങ്ങളും മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളും, കളിപ്പാട്ടങ്ങളും കായിക ഉപകരണങ്ങളും, ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മേഖലാ നയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഗാന്ധിനഗറിൽ മുഖ്യമന്ത്രി നിക്ഷേപകരോട് സംസാരിച്ചു. ഗുരുഗ്രാമിൽ വ്യവസായ നയം പ്രകാശനം ചെയ്ത ദിവസം 1.1 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ ധാരണാപത്രങ്ങൾ ഒപ്പുവച്ചെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ആറു വർഷത്തെ ശരാശരി 83 ശതമാനത്തിനു പകരം 2023-24ലും 2024-25ലും സംസ്ഥാനം ആനുകൂല്യ ബജറ്റിന്റെ 96 ശതമാനം ചെലവാക്കിയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 2027 ഏപ്രിൽ ആദ്യ വാരം ഹാപ്പനിംഗ് ഹരിയാന ഗ്ലോബൽ ഇൻവെസ്റ്റേഴ്‌സ് സമ്മിറ്റ് (Happening Haryana Global Investors Summit) നടത്താനാണ് ഹരിയാനയുടെ പദ്ധതി.
നിക്ഷേപ ലക്ഷ്യം:
about Rs 5 lakh crore
തൊഴിൽ ലക്ഷ്യം:
more than 10 lakh
ലക്ഷ്യ വർഷം:
2030-31
റോഡ്ഷോ വേദി:
Gandhinagar
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: മേക്ക് ഇൻ ഹരിയാന ഇൻഡസ്ട്രിയൽ പോളിസി-2026ഉം (Make in Haryana Industrial Policy-2026) അതിന്റെ 5 ലക്ഷം കോടി രൂപ നിക്ഷേപ ലക്ഷ്യവും കണക്കോടു കൂടിയ ഒരു സംസ്ഥാന നയമാണ്.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
MoU memorandum of understanding — കക്ഷികൾക്കിടയിലുള്ള ഉദ്ദേശ്യ പ്രഖ്യാപനം; ബാധ്യതയുള്ള കരാറിനു മുൻപ് വരാവുന്നത്.
22 ഒക്ടോബർ 2026
ഗുരുഗ്രാം, നൂഹ് ജില്ലകൾക്ക് നൽകിയ സമാന്തര വിതരണ ലൈസൻസിനെതിരെ ഹരിയാനയിലെ വൈദ്യുതി ജീവനക്കാരും എൻജിനീയർമാരും ഒക്ടോബർ 22 മുതൽ മൂന്നു ദിവസം പണിമുടക്കി. ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കണമെന്നും വൈദ്യുതി വിതരണം സ്വകാര്യവൽക്കരിക്കാനുള്ള നിർദേശം ഉപേക്ഷിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് ഹരിയാന ബിജ്‌ലി കരംചാരി ആൻഡ് എൻജിനീയേഴ്‌സ് സംയുക്ത് സംഘർഷ് മോർച്ചയാണ് (Haryana Bijli Karamchari and Engineers Sanyukt Sangharsh Morcha) ആഹ്വാനം നൽകിയത്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനമുള്ള ജില്ലകളിൽ രണ്ടാമതൊരു വിതരണക്കാരൻ വന്നാൽ ഈ മേഖലയിൽ വൈദ്യുതി നൽകുന്ന സർക്കാർ കമ്പനിയായ ദക്ഷിൺ ഹരിയാന ബിജ്‌ലി വിതരൺ നിഗം ദുർബലമാകുമെന്ന് മോർച്ച വാദിച്ചു. ഏകദേശം 40,000 ജീവനക്കാർ പണിമുടക്കിൽ പങ്കെടുത്തു; ഏകദേശം 10 ലക്ഷം ഉപഭോക്താക്കളെ ഇത് ബാധിച്ചു. ഊർജ മന്ത്രി അനിൽ വിജ്, മുഖ്യമന്ത്രി എന്നിവരുമായി സംഘടനകൾ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയ ശേഷം ഒക്ടോബർ 23ന് പണിമുടക്ക് പിൻവലിച്ചു. റെഗുലേറ്ററുടെ ഉത്തരവ് അപ്പലേറ്റ് ട്രൈബ്യൂണൽ ഫോർ ഇലക്ട്രിസിറ്റിയിൽ (Appellate Tribunal for Electricity) ചോദ്യം ചെയ്ത് സ്റ്റേ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. സർക്കാരും സംഘടനകളും നവംബർ മൂന്നിന് വീണ്ടും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും. തെക്കിനും വടക്കിനും ഓരോന്നായി രണ്ടു സർക്കാർ കമ്പനികളിലൂടെയാണ് ഹരിയാന വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്യുന്നത്.
പണിമുടക്ക് തീയതികൾ:
22 to 24 October, called off on 23 October
പങ്കെടുത്ത ജീവനക്കാർ:
about 40,000
ബാധിച്ച ഉപഭോക്താക്കൾ:
about 10 lakh
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷനുകളുടെ ഉത്തരവുകൾക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ കേൾക്കുന്നത് അപ്പലേറ്റ് ട്രൈബ്യൂണൽ ഫോർ ഇലക്ട്രിസിറ്റിയാണ്.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
APTEL Appellate Tribunal for Electricity — കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷനുകളുടെ ഉത്തരവുകൾക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ കേൾക്കുന്ന ട്രൈബ്യൂണൽ.
വിശദ വായന
ഈ ആഴ്ച ഹരിയാനയിലെ സമാന്തര വൈദ്യുതി ലൈസൻസ് വാർത്തയിലായതിനാൽ അതിനു പിന്നിലെ ചട്ടക്കൂട് നോക്കാം. സമാന്തര വിതരണ രീതിയിൽ ഒരേ ഭൂപ്രദേശത്ത് രണ്ട് ലൈസൻസുള്ള കമ്പനികൾക്ക് വൈദ്യുതി നൽകാം; നിലവിലുള്ള സർക്കാർ കമ്പനി പ്രവർത്തനം തുടരും, പുതിയ വിതരണക്കാരന്റെ ശൃംഖല എത്തിയാൽ ഉപഭോക്താവിന് വിതരണക്കാരനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാം. വൈദ്യുതി നിയമം 2003ന്റെ (Electricity Act, 2003) 14, 15 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷനിൽ നിന്നാണ് അപേക്ഷകൻ ഈ ലൈസൻസ് തേടുന്നത്; ഇതേ ചട്ടക്കൂട് മുംബൈയിൽ ഇപ്പോൾ തന്നെ നിലവിലുണ്ട്. നയപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ കമ്മിഷന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യമില്ല: പൊതുതാൽപര്യമുള്ള നയ വിഷയങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രേഖാമൂലമുള്ള നിർദേശം പിന്തുടരണമെന്ന് നിയമത്തിന്റെ 108 വകുപ്പ് ആവശ്യപ്പെടുന്നു; ഒരു വിഷയം നയപരമാണോ എന്ന സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം അന്തിമമാണ്. കമ്മിഷന്റെ ഉത്തരവ് അപ്പലേറ്റ് ട്രൈബ്യൂണൽ ഫോർ ഇലക്ട്രിസിറ്റിയിൽ (Appellate Tribunal for Electricity) ചോദ്യം ചെയ്യാം. 2025-26ൽ തെക്കൻ വിതരണ കമ്പനിയുടെ വിൽപനയുടെ 35.23 ശതമാനവും 9,493.75 കോടി രൂപ വരുമാനത്തിന്റെ 42.98 ശതമാനവും ഈ ജില്ലകളിൽ നിന്നായിരുന്നതിനാലാണ് ഹരിയാനയിൽ ഈ തർക്കം പ്രധാനമാകുന്നത്. വിൽപനയുടെ 2.5 ശതമാനം മാറിയാൽ 2027-28ൽ 424.12 കോടി രൂപയും 20 ശതമാനം മാറിയാൽ 1,898.75 കോടി രൂപ വരെയും നഷ്ടമാകുമെന്ന് കമ്പനി കണക്കാക്കി. സമാന്തര വിതരണത്തിന് രാജ്യവ്യാപക ചട്ടക്കൂടിനെക്കുറിച്ച് കേന്ദ്ര ഊർജ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഉപദേശക സമിതി ഈ വർഷം നേരത്തെ ചർച്ച ചെയ്തിരുന്നു.
ലൈസൻസ് വ്യവസ്ഥകൾ:
Sections 14 and 15, Electricity Act, 2003
സർക്കാർ നിർദേശ വ്യവസ്ഥ:
Section 108
ആ ജില്ലകളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാന വിഹിതം:
42.98 per cent
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: വൈദ്യുതി നിയമം 2003ന്റെ 14, 15, 108 വകുപ്പുകളും അപ്പലേറ്റ് ട്രൈബ്യൂണൽ ഫോർ ഇലക്ട്രിസിറ്റിയും വൈദ്യുതി മേഖലാ നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിശ്ചിത പരീക്ഷാ വസ്തുതകളാണ്.
UPSCSSC
പദങ്ങൾ
Cross-subsidy a tariff practice — ഒരു വിഭാഗം ഉപഭോക്താക്കളിൽ നിന്ന് ചെലവിനു മേൽ വാങ്ങി മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിന് ചെലവിൽ താഴെ നിരക്ക് നൽകുന്ന രീതി.
Stranded cost unrecovered investment — ഉപഭോക്താക്കൾ വിട്ടുപോയാൽ തിരിച്ചുപിടിക്കാനാകാത്ത, ആസ്തികൾക്കായി കമ്പനി ഇതിനകം ചെലവാക്കിയ പണം.