ഡൽഹി എന്തുകൊണ്ട് പൂർണ സംസ്ഥാനമല്ല, ദേശീയ തലസ്ഥാന പ്രദേശമാണ്

വിശദ വായന

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ 239എഎ വകുപ്പിന്റെ തലക്കെട്ട് “ഡൽഹിയെ സംബന്ധിച്ച പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ” എന്നാണ്. ഭരണഘടന (അറുപത്തൊൻപതാം ഭേദഗതി) നിയമം, 1991 പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന ദിവസം മുതൽ ഡൽഹി കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം “ദേശീയ തലസ്ഥാന പ്രദേശമായ ഡൽഹി” എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; 239 വകുപ്പ് പ്രകാരം നിയമിക്കപ്പെടുന്ന ഭരണാധികാരിയെ ലഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ വകുപ്പ് തന്നെ ദേശീയ തലസ്ഥാന പ്രദേശത്തിന് ഒരു നിയമസഭ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു; അംഗങ്ങളെ പ്രാദേശിക മണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. സീറ്റുകളുടെ ആകെ എണ്ണം, പട്ടികജാതിക്കാർക്ക് സംവരണം ചെയ്യുന്ന സീറ്റുകൾ, മണ്ഡല വിഭജനം എന്നിവ പാർലമെന്റ് നിർമ്മിക്കുന്ന നിയമമാണ് നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് ബാധകമായ സംസ്ഥാന പട്ടികയിലെയും കോൺകറന്റ് പട്ടികയിലെയും വിഷയങ്ങളിൽ നിയമസഭയ്ക്ക് നിയമനിർമ്മാണം നടത്താം. എന്നാൽ സംസ്ഥാന പട്ടികയിലെ 1, 2, 18 എന്നീ എന്ട്രികളും — പൊതു ക്രമസമാധാനം, പോലീസ്, ഭൂമി — എന്നിവ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്; ഈ മൂന്നുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന പരിധിവരെ 64, 65, 66 എന്ട്രികളും ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു സംസ്ഥാന നിയമസഭയ്ക്ക് ഈ വിലക്ക് ഇല്ല. നിയമസഭയിലെ ആകെ അംഗസംഖ്യയുടെ പത്ത് ശതമാനത്തിൽ കൂടാത്ത ഒരു മന്ത്രിസഭ, മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, നിയമസഭയ്ക്ക് നിയമനിർമ്മാണ അധികാരമുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ ലഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറെ സഹായിക്കുകയും ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ലഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറും മന്ത്രിമാരും തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായാൽ ലഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ വിഷയം രാഷ്ട്രപതിക്ക് വിടുകയും ലഭിക്കുന്ന തീരുമാനം അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യണം. ഒരേ വിഷയത്തിൽ നിയമസഭയുടെ നിയമം പാർലമെന്റ് നിയമത്തിന് വിരുദ്ധമായാൽ പാർലമെന്റിന്റെ നിയമമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്; വിരുദ്ധതയുള്ള പരിധിവരെ നിയമസഭയുടെ നിയമം അസ്ഥിരമാകുന്നു. ഭരണഘടന തന്നെ നിയമസഭ സൃഷ്ടിച്ച വിഭാഗത്തിൽ വരുന്ന കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമാണ് ഡൽഹി.