എക്സ്പോസാറ്റ്: പോളിക്സും എക്സ്സ്പെക്ടും വഹിക്കുന്ന, ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ സമർപ്പിത എക്സ്-റേ പോളാരിമെട്രി ദൗത്യം

വിശദ വായന

തീവ്ര സാഹചര്യങ്ങളിലുള്ള പ്രകാശമാനമായ ഖഗോള എക്സ്-റേ സ്രോതസ്സുകളുടെ ചലനാത്മകത പഠിക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ സമർപ്പിത പോളാരിമെട്രി ദൗത്യമാണ് എക്സ്-റേ പോളാരിമീറ്റർ സാറ്റലൈറ്റ് അഥവാ എക്സ്പോസാറ്റ്.
താഴ്ന്ന ഭൗമ ഭ്രമണപഥത്തിൽ രണ്ട് ശാസ്ത്രീയ പേലോഡുകൾ ഈ പേടകം വഹിക്കുന്നു.
മുഖ്യ പേലോഡായ പോളാരിമീറ്റർ ഇൻസ്ട്രുമെന്റ് ഇൻ എക്സ്-റേസ് അഥവാ പോളിക്സ്, 8-30 കിലോ ഇലക്ട്രോൺ വോൾട്ട് എന്ന മധ്യ എക്സ്-റേ ഊർജ പരിധിയിൽ ധ്രുവീകരണത്തിന്റെ തോതും കോണും അളക്കുന്നു.
ഒരു കൊളിമേറ്റർ, ഒരു സ്കാറ്ററർ, സ്കാറ്ററിനു ചുറ്റുമുള്ള നാല് എക്സ്-റേ പ്രൊപ്പോർഷണൽ കൗണ്ടർ ഡിറ്റക്ടറുകൾ എന്നിവ ചേർന്നതാണ് പോളിക്സ്; ഒരു പ്രകാശമാന സ്രോതസ്സ് മാത്രം കാഴ്ചയിൽ വരാൻ കൊളിമേറ്റർ കാഴ്ചാ പരിധിയെ 3 ഡിഗ്രി x 3 ഡിഗ്രിയായി പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു.
രണ്ടാമത്തെ പേലോഡായ എക്സ്-റേ സ്പെക്ട്രോസ്കോപ്പി ആൻഡ് ടൈമിങ് അഥവാ എക്സ്സ്പെക്ട്, 0.8-15 കിലോ ഇലക്ട്രോൺ വോൾട്ട് ഊർജ പരിധിയിൽ സ്പെക്ട്രോസ്കോപ്പിക് വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു.
തമോഗർത്തങ്ങൾ, ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ, സജീവ ഗാലക്സി കേന്ദ്രങ്ങൾ, പൾസാർ വിൻഡ് നെബുലകൾ, എക്സ്-റേ പൾസാറുകൾ, മാഗ്നറ്ററുകൾ എന്നിവ പഠന വിഷയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഏകദേശം 5 വർഷത്തെ നിശ്ചിത ദൗത്യ കാലയളവിൽ വിവിധ വർഗങ്ങളിലുള്ള ഏകദേശം 40 പ്രകാശമാന ഖഗോള സ്രോതസ്സുകളെ പോളിക്സ് നിരീക്ഷിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
പി.എസ്.എൽ.വി.-സി58 ദൗത്യമായാണ് ഈ ഉപഗ്രഹം വിക്ഷേപിച്ചത്.