അഗ്രികൾച്ചറൽ ആൻഡ് പ്രോസസ്ഡ് ഫുഡ് പ്രൊഡക്ട്സ് എക്സ്പോർട്ട് ഡെവലപ്മെന്റ് ഓതോറിറ്റി (Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority) ആണ് അപ്പെഡ (APEDA); പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ നിയമം വഴി സ്ഥാപിച്ച സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. ആ നിയമത്തിന്റെ നമ്പർ 2 ഓഫ് 1986 ആണ്; വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിലെ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് കൊമേഴ്സ് (Department of Commerce) ന് കീഴിലാണ് പ്രവർത്തനം. നിലവിൽ വന്നതോടെ പ്രോസസ്ഡ് ഫുഡ് എക്സ്പോർട്ട് പ്രൊമോഷൻ കൗൺസിലിന്റെ (Processed Food Export Promotion Council) സ്ഥാനം ഇത് ഏറ്റെടുത്തു. ഷെഡ്യൂൾഡ് പ്രൊഡക്ട്സിന്റെ കയറ്റുമതിക്കു പിന്നിലുള്ള വ്യവസായങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന ജോലി നിയമം ഇതിനു നൽകുന്നു — ആ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ കയറ്റുമതിക്കാരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക, കയറ്റുമതിക്കുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങളും വിവരണങ്ങളും നിശ്ചയിക്കുക, മാംസവും മാംസ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സംസ്കരിക്കുന്നതും സൂക്ഷിക്കുന്നതുമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ പരിശോധന നടത്തുക, പാക്കേജിങ്ങും ഇന്ത്യയ്ക്കു പുറത്തുള്ള വിപണനവും മെച്ചപ്പെടുത്തുക, ബന്ധപ്പെട്ട ഫാക്ടറികളിൽ നിന്ന് സ്ഥിതിവിവരം ശേഖരിക്കുക, ഈ തൊഴിലുകളിൽ പരിശീലനം നൽകുക. പഴം, പച്ചക്കറി, മാംസം, കോഴി, പാൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മുതൽ തേൻ, കൊക്കോ, ധാന്യങ്ങൾ, ഗ്വാർ ഗം, പുഷ്പകൃഷി, കശുവണ്ടി വരെ ഷെഡ്യൂൾഡ് പ്രൊഡക്ട്സിൽ വരും; ബസ്മതി അരി നിയമത്തിന്റെ രണ്ടാം ഷെഡ്യൂളിലാണ്. പഞ്ചസാരയുടെ ഇറക്കുമതി നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള ചുമതലയും ഇതിനു നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനു പുറമേ നാഷണൽ പ്രോഗ്രാം ഫോർ ഓർഗാനിക് പ്രൊഡക്ഷൻ (National Programme for Organic Production) ന്റെ സെക്രട്ടേറിയറ്റായും ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
മന്ത്രാലയം:Ministry of Commerce and Industry, Department of Commerceനിയമ നമ്പർ:2 of 1986സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്ത സ്ഥാപനം:Processed Food Export Promotion Councilബസ്മതി അരി:Second Schedule of the APEDA Actസെക്രട്ടേറിയറ്റ്:National Programme for Organic Production
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: അപ്പെഡ (APEDA) ഇക്കണോമി, കൃഷി വിഭാഗങ്ങളിലെ പതിവു ചോദ്യമാണ് — ഏതു മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിൽ, ഏതു കൗൺസിലിന്റെ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു, ബസ്മതി അരി ഏതു ഷെഡ്യൂളിൽ, നാഷണൽ പ്രോഗ്രാം ഫോർ ഓർഗാനിക് പ്രൊഡക്ഷന്റെ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് എന്ന പങ്ക് എന്നിവ.
APEDAAgricultural and Processed Food Products Export Development Authority — കാർഷിക, സംസ്കരിച്ച ഭക്ഷ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ കയറ്റുമതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി ഓതോറിറ്റി.
Scheduled products — അപ്പെഡ (APEDA) നിയമത്തിന്റെ ഷെഡ്യൂളിൽ പറയുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ; അവ മാത്രമാണ് ഇതിന്റെ കയറ്റുമതി പരിധിയിൽ വരുന്നത്.
NPOPNational Programme for Organic Production — ഓർഗാനിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ മാനദണ്ഡ, സർട്ടിഫിക്കേഷൻ പരിപാടി; ഇതിന്റെ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അപ്പെഡ (APEDA) നടത്തുന്നു.
മൈസൂരുവിലെ സെൻട്രൽ ഫുഡ് ടെക്നോളജിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (Central Food Technological Research Institute) ആണ് സിഎസ്ഐആർ-സിഎഫ്ടിആർഐ (CSIR-CFTRI); ന്യൂ ഡൽഹി ആസ്ഥാനമായ കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച് (Council of Scientific and Industrial Research) ന്റെ ഘടക പരീക്ഷണശാലകളിൽ ഒന്നാണിത്. കൗൺസിൽ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലാണ്. നാല് വിശാല മേഖലകളാണ് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഗവേഷണത്തെ ഒരുമിച്ചു നിർത്തുന്നത് — എൻജിനിയറിങ് സയൻസസ്, ടെക്നോളജി ഡെവലപ്മെന്റ്, ട്രാൻസ്ലേഷണൽ റിസർച്ച്, ഫുഡ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആൻഡ് സേഫ്റ്റി. ഇവയ്ക്കു കീഴിൽ ഗ്രെയിൻ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി, ഫുഡ് എൻജിനിയറിങ്, ഫുഡ് പാക്കേജിങ് ടെക്നോളജി, മീറ്റ് ആൻഡ് മറൈൻ സയൻസസ്, മൈക്രോബയോളജി ആൻഡ് ഫെർമന്റേഷൻ ടെക്നോളജി, മോളിക്യുലാർ ന്യൂട്രീഷൻ, പ്ലാന്റ് സെൽ ബയോടെക്നോളജി, പ്ലാന്റേഷൻ പ്രൊഡക്ട്സ് സ്പൈസസ് ആൻഡ് ഫ്ലേവർ ടെക്നോളജി എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ വരുന്നു. പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളും പ്രായോഗിക പോഷണവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വേറൊരു വിഭാഗവുമുണ്ട്. മൈസൂരുവിനു പുറത്ത് ഹൈദരാബാദ്, ലഖ്നൗ, മുംബൈ എന്നിവിടങ്ങളിൽ റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളുണ്ട്. ഇവിടെ വികസിപ്പിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വ്യവസായത്തിന് ലൈസൻസ് നൽകുന്നതിനാൽ ചെറുകിട ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം പ്രധാനമാണ്.
മാതൃ കൗൺസിൽ:Council of Scientific and Industrial Researchസ്ഥലം:Mysuruറിസോഴ്സ് സെന്ററുകൾ:Hyderabad, Lucknow, Mumbaiഗവേഷണ മേഖലകൾ:Four
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സിഎസ്ഐആർ (CSIR) പരീക്ഷണശാലകളും അവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നഗരങ്ങളും ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിഭാഗത്തിലെ പതിവു ചോദ്യമാണ്; ഭക്ഷ്യ ശാസ്ത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് സിഎഫ്ടിആർഐ (CFTRI) ആണ്, അതിന്റെ മൂന്ന് റിസോഴ്സ് സെന്ററുകളും ചോദിക്കപ്പെടുന്നു.
ഹരിയാനയിലെ കർണാലിലുള്ള നാഷണൽ ഡെയറി റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (National Dairy Research Institute) ആണ് ഇന്ത്യയിലെ ക്ഷീരമേഖലയുടെ പ്രധാന ഗവേഷണ സ്ഥാപനം; ഇന്ന് ഇതിന്റെ പേരിനു മുന്നിൽ ഐസിഎആർ (ICAR) ചേർക്കുന്നു. ക്ഷീര വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രമായി ബാംഗ്ലൂരിൽ തുറന്ന ഇംപീരിയൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ആനിമൽ ഹസ്ബൻഡ്രി ആൻഡ് ഡെയറിയിങ് (Imperial Institute for Animal Husbandry and Dairying) വരെ ഇതിന്റെ പരമ്പര നീളുന്നു. ആധുനിക കന്നുകാലി പരിപാലന രീതികൾ പഠിക്കാൻ മഹാത്മാ ഗാന്ധിയും മദൻ മോഹൻ മാളവ്യയും ആ ബാംഗ്ലൂർ സ്ഥാപനത്തിൽ രണ്ടാഴ്ച ചെലവിട്ടു. പിന്നീട് ഇംപീരിയൽ ഡെയറി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (Imperial Dairy Institute) എന്നു പേരു മാറ്റി; തുടർന്ന് കർണാലിലേക്ക് മാറ്റി ഇന്നത്തെ പേരു സ്വീകരിച്ചു. ബാംഗ്ലൂരിൽ അവശേഷിച്ചത് സതേൺ റീജണൽ സ്റ്റേഷനായി; പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ കല്യാണിയിൽ ഈസ്റ്റേൺ റീജണൽ സ്റ്റേഷനും ചേർത്തു. പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് (Indian Council of Agricultural Research) ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ചുമതല എടുത്തു. സ്വന്തം ബിരുദ പഠനങ്ങൾക്കായി ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി (Deemed University) പദവി ഇതിനുണ്ട്. സ്റ്റേറ്റ് അഗ്രികൾച്ചറൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റികളിലെ ക്ഷീര കോഴ്സുകൾക്കുള്ള അധ്യാപക ശേഷിയുടെ വലിയ ഭാഗവും ഇവിടെ നിന്നാണ്.
സ്ഥലം:Karnal, Haryanaപഴയ പേര്:Imperial Institute for Animal Husbandry and Dairyingമേഖലാ സ്റ്റേഷനുകൾ:Bengaluru (Southern), Kalyani (Eastern)അക്കാദമിക് പദവി:Deemed University
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: കൃഷി വിഭാഗത്തിലെ പതിവ് ക്ഷീര ചോദ്യമാണ് എൻഡിആർഐ (NDRI) — ഏതു സംസ്ഥാനത്ത്, ഏതു നഗരത്തിൽ നിന്നു മാറി, ഏതു കൗൺസിലിനു കീഴിൽ, ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പദവി എന്നിവ.
രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ സർവേ, മാപ്പിങ് സ്ഥാപനമാണ് സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (Survey of India); ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലാണ് ഇത്. സർവേയർ ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ (Surveyor General of India) ആണ് തലവൻ; ഡെറാഡൂണിലെ ഹാത്തിബർക്കല എസ്റ്റേറ്റിലാണ് ആ ഓഫീസ്. രാജ്യത്തിനു മുഴുവനുമായുള്ള ടോപ്പോഗ്രാഫിക് മാപ്പ് ഡാറ്റാബേസ് തയ്യാറാക്കുക, അത് കാലാനുസൃതമായി സൂക്ഷിക്കുക, വിതരണം ചെയ്യുക എന്ന ചുമതല ഈ സ്ഥാപനത്തിനാണ്; മറ്റെല്ലാ സ്പേഷ്യൽ ഡാറ്റയും പണിതുയർത്തുന്ന അടിത്തറയാണ് ആ ഡാറ്റാബേസ്. ദേശീയ സുരക്ഷ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് വിട്ടുകൊടുക്കാതെ തന്നെ സ്പേഷ്യൽ ഡാറ്റ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം വഹിക്കുക എന്നതാണ് പ്രഖ്യാപിത ചുമതല. നാഷണൽ മാപ് പോളിസി (National Map Policy) ആണ് ഇത് രൂപപ്പെടുത്തി നടപ്പാക്കുന്ന ചട്ടക്കൂട്; സൂക്ഷിക്കുന്ന ഡാറ്റാ ശേഖരത്തെ നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഡാറ്റാസെറ്റ് (National Foundation Dataset) എന്നു വിളിക്കുന്നു. ത്രിമാന മോഡലുകൾ, ത്രിമാന പോയിന്റ് ക്ലൗഡുകൾ, ഓർത്തോ റെക്ടിഫൈഡ് ബേസ് ഇമേജ് (Ortho Rectified Base Image) എന്നിവയും അതിൽ വരുന്നു. സ്വന്തം സിറ്റിസൺസ് ചാർട്ടർ (Citizens' Charter) ഒരു ചലനാത്മക രേഖയായി കണക്കാക്കി അഞ്ച് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും പുനഃപരിശോധിക്കുന്നു. പ്രതിരോധം, നാവിഗേഷൻ, വിനോദസഞ്ചാരം, ദുരന്ത നിവാരണം, ഖനനം, കൃഷി, ഗവേഷണം എന്നിവയെല്ലാം ഇതിന്റെ ഉപയോക്താക്കളിൽ പെടുന്നു.
മന്ത്രാലയം:Ministry of Science and Technologyതലവൻ:Surveyor General of Indiaആസ്ഥാനം:Hathibarkala Estate, Dehradunനയ ചട്ടക്കൂട്:National Map Policyഡാറ്റാ ശേഖരം:National Foundation Dataset
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ദേശീയ മാപ്പിങ് ഏജൻസി എന്ന നിലയിൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (Survey of India) ചോദിക്കപ്പെടുന്നു — ഏതു മന്ത്രാലയം, തലവന്റെ സ്ഥാനപ്പേര്, ആസ്ഥാന നഗരം, നടപ്പാക്കുന്ന നാഷണൽ മാപ് പോളിസി എന്നിവ.
കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്ഥായിയായ മൂല്യമുള്ള രേഖകൾ സൂക്ഷിക്കുന്നത് നാഷണൽ ആർക്കൈവ്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ (National Archives of India) ആണ്; സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അറ്റാച്ഡ് ഓഫീസാണ് ഇത്. കൊൽക്കത്തയിലെ ഇംപീരിയൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് കെട്ടിടത്തിൽ ഇംപീരിയൽ റെക്കോർഡ്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് (Imperial Records Department) ആയി ഇത് തുറന്നു; പ്രൊഫസർ ജി. ഡബ്ല്യു. ഫോറസ്റ്റ് ആയിരുന്നു ആദ്യ ചുമതലക്കാരൻ. ഭരണ ആസ്ഥാനം ന്യൂ ഡൽഹിയിലേക്ക് മാറിയപ്പോൾ വിഭാഗവും മാറി; പിന്നീട് ഇന്നും ഉപയോഗിക്കുന്ന കെട്ടിടത്തിലേക്ക് എത്തി. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം പേരു മാറ്റി; കീപ്പർ ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ് എന്ന പദവി ഡയറക്ടർ ഓഫ് ആർക്കൈവ്സ് ആയി. പത്താണ്ടുകൾക്കു ശേഷം അതേ പദവി ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് ആർക്കൈവ്സ് (Director General of Archives) ആയി പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. പബ്ലിക് റെക്കോർഡ്സ് ആക്ട്, 1993 നടപ്പാക്കാനുള്ള ചുമതല ഡയറക്ടർ ജനറലിനാണ്; കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഓഫീസുകളും രേഖകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന മറ്റു ഏജൻസികളും (records creating agencies) സ്വന്തം രേഖകൾ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണം എന്ന് ആ നിയമം നിർണയിക്കുന്നു. കടലാസ് സംരക്ഷണത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ പഠിക്കാൻ ഒരു കൺസർവേഷൻ റിസർച്ച് ലബോറട്ടറി (Conservation Research Laboratory) സ്ഥാപിച്ചു. ഡൽഹിക്കു പുറത്ത് ഭോപ്പാലിൽ ഒരു മേഖലാ ഓഫീസും ജയ്പൂർ, പുതുച്ചേരി, ഭുവനേശ്വർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ റെക്കോർഡ്സ് സെന്ററുകളുമുണ്ട്.
മന്ത്രാലയം:Ministry of Cultureതലവൻ:Director General of Archivesനിയന്ത്രണ നിയമം:Public Records Act, 1993ആദ്യ പേര്:Imperial Records Departmentറെക്കോർഡ്സ് സെന്ററുകൾ:Jaipur, Puducherry, Bhubaneswarമേഖലാ ഓഫീസ്:Bhopal
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: പബ്ലിക് റെക്കോർഡ്സ് ആക്ട്, 1993, തലവന്റെ സ്ഥാനപ്പേര്, ഏതു മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അറ്റാച്ഡ് ഓഫീസ്, ഇംപീരിയൽ റെക്കോർഡ്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് എന്ന ആദ്യ പേര് — ഇവയിലൂടെയാണ് നാഷണൽ ആർക്കൈവ്സിനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയിലെ വലിയ കമ്പനികളിലെ അക്കൗണ്ടിങ്ങും ഓഡിറ്റിങ്ങും നിരീക്ഷിക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ് നാഷണൽ ഫിനാൻഷ്യൽ റിപ്പോർട്ടിങ് ഓതോറിറ്റി (National Financial Reporting Authority), ചുരുക്കത്തിൽ എൻഎഫ്ആർഎ (NFRA). കമ്പനീസ് ആക്ട്, 2013 ലെ സെക്ഷൻ 132 ആണ് ഇതിന്റെ ഉറവിടം; ആ സെക്ഷന്റെ ആദ്യ ഉപവകുപ്പ് പ്രകാരം കേന്ദ്ര സർക്കാരാണ് ഇത് രൂപീകരിച്ചത്. അതേ സെക്ഷന്റെ അടുത്ത ഉപവകുപ്പിലാണ് ഇതിന്റെ ചുമതലകൾ പറയുന്നത്. കമ്പനികൾ പാലിക്കേണ്ട അക്കൗണ്ടിങ്, ഓഡിറ്റിങ് നയങ്ങളും മാനദണ്ഡങ്ങളും ഇത് നിർദേശിക്കുന്നു; കേന്ദ്ര സർക്കാർ അവയ്ക്ക് അനുമതി നൽകുന്നു. ആ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ഓതോറിറ്റി നിരീക്ഷിക്കുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ പാലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തൊഴിൽ വിഭാഗങ്ങളുടെ സേവന നിലവാരവും ഇത് ശ്രദ്ധിക്കുന്നു; നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള മാർഗങ്ങളും നിർദേശിക്കുന്നു. പൊതുജനത്തിന്റെയും നിക്ഷേപകരുടെയും വായ്പ നൽകിയവരുടെയും ഇതിന്റെ പരിധിയിലുള്ള കമ്പനികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റുള്ളവരുടെയും താൽപ്പര്യം സംരക്ഷിച്ചു പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന് എൻഎഫ്ആർഎ റൂൾസ്, 2018 (NFRA Rules, 2018) നിർദേശിക്കുന്നു; ഏതു വിഭാഗത്തിലുള്ള കമ്പനികൾ ഇതിന്റെ പരിധിയിൽ വരുമെന്നും അതേ ചട്ടങ്ങൾ പറയുന്നു.
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: എൻഎഫ്ആർഎ (NFRA) ഇക്കണോമി, കമ്പനി നിയമ വിഭാഗങ്ങളിലെ പതിവു ചോദ്യമാണ് — കമ്പനീസ് ആക്ട്, 2013 ലെ ഏതു സെക്ഷൻ രൂപീകരിച്ചു, നിർദേശിക്കുന്ന മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് ആരാണ് അനുമതി നൽകുന്നു, ഏതു ചട്ടങ്ങൾ പരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നു എന്നിവ.
പരിസ്ഥിതി, വന, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിനു (Ministry of Environment, Forest and Climate Change) കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബൊട്ടാണിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (Botanical Survey of India) യുടെ ആസ്ഥാനം കൊൽക്കത്തയിലാണ്. രാജ്യത്തെ സസ്യ സമ്പത്ത് അന്വേഷിക്കാനും ആർഥിക മൂല്യമുള്ള സ്പീഷീസുകൾ തിരിച്ചറിയാനുമാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. പിന്നീടുള്ള ഒരു പുനഃസംഘടന മൂന്ന് ലക്ഷ്യങ്ങൾ നൽകി — സസ്യങ്ങൾ എവിടെ കാണാം, വിതരണം എങ്ങനെ, പരിസ്ഥിതി എന്ത്, ആർഥിക ഉപയോഗം എന്ത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ വിവരം ശേഖരിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മ ഫ്ലോറിസ്റ്റിക് സർവേകൾ നടത്തുക; വിദ്യാഭ്യാസ, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടുന്ന സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിക്കുകയും തിരിച്ചറിയുകയും കൈമാറുകയും ചെയ്യുക; ആസൂത്രിതമായ ഹെർബേറിയങ്ങളിൽ ആധികാരിക ശേഖരങ്ങളുടെ സൂക്ഷിപ്പുകാരനായി നിൽക്കുകയും സസ്യ സമ്പത്ത് പ്രാദേശിക, ജില്ലാ, സംസ്ഥാന, ദേശീയ ഫ്ലോറ ആയി രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക. കേണൽ റോബർട്ട് കിഡിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി കൊൽക്കത്തയ്ക്കു സമീപം സിബ്പൂരിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ഉദ്യാനത്തിലേക്കാണ് ഇതിന്റെ സ്വന്തം വിവരണം ആശയത്തിന്റെ തുടക്കം കണ്ടെത്തുന്നത്; ആ ഉദ്യാനം പിന്നീട് റോയൽ ബൊട്ടാണിക് ഗാർഡൻ (Royal Botanic Garden) ആയി. ആദ്യകാല കൃതികളിൽ ഇത് പേരെടുത്തു പറയുന്ന ഒന്ന് മലബാർ തീരത്തെ സസ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹെൻഡ്രിക് വാൻ റീഡ് തയ്യാറാക്കിയ ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ് (Hortus Malabaricus) ആണ്; ഇന്ത്യൻ സസ്യങ്ങളുടെ സിസ്റ്റമാറ്റിക്സിലെ ആദ്യ കൃതി എന്നാണ് അതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. സെൻട്രൽ നാഷണൽ ഹെർബേറിയവും (Central National Herbarium) സെൻട്രൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ ലബോറട്ടറിയും (Central Botanical Laboratory) ഹൗറയിലാണ്; പോർട്ട് ബ്ലെയർ, ഇട്ടാനഗർ മുതൽ കോയമ്പത്തൂർ, സോളൻ വരെ പതിനൊന്ന് മേഖലാ കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്.
മന്ത്രാലയം:Ministry of Environment, Forest and Climate Changeആസ്ഥാനം:Kolkataമേഖലാ കേന്ദ്രങ്ങൾ:Elevenഹെർബേറിയം:Central National Herbarium, Howrahപേരെടുത്തു പറയുന്ന ആദ്യ കൃതി:Hortus Malabaricus
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: സുവോളജിക്കൽ സർവേയ്ക്കൊപ്പം ബൊട്ടാണിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചും ചോദിക്കുന്നു — ഏതു മന്ത്രാലയം, കൊൽക്കത്ത ആസ്ഥാനം, ഇന്ത്യൻ സസ്യ സിസ്റ്റമാറ്റിക്സിലെ ആദ്യ കൃതിയായി പറയുന്ന മലബാർ കൃതി ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ് (Hortus Malabaricus) എന്നിവ.
മസൂറിയിലെ ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (Lal Bahadur Shastri National Academy of Administration) ആണ് ഇന്ത്യയിലെ സിവിൽ സർവീസുകൾക്കുള്ള മുൻനിര പരിശീലന സ്ഥാപനം. ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് പേഴ്സണൽ ആൻഡ് ട്രെയിനിങ് (Department of Personnel and Training) ന്റെ അറ്റാച്ഡ് ഓഫീസാണ് ഇത്; തലവനായ ഡയറക്ടർക്ക് കേന്ദ്ര സർക്കാർ സെക്രട്ടറിയുടെ പദവിയുണ്ട്. ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകളിലേക്കും ഇന്ത്യൻ ഫോറിൻ സർവീസിലേക്കും (Indian Foreign Service) കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഗ്രൂപ്പ് എ സർവീസുകളിലേക്കും റോയൽ ഭൂട്ടാൻ സർവീസിലേക്കും (Royal Bhutan Service) എത്തുന്നവരെല്ലാം ഇവിടെ ഒരേ ഫൗണ്ടേഷൻ കോഴ്സ് ചെയ്യുന്നു. ആ കോഴ്സിനു ശേഷം ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസിലെ (Indian Administrative Service) നേരിട്ടുള്ള നിയമനക്കാർക്കും റോയൽ ഭൂട്ടാൻ സർവീസ് അംഗങ്ങൾക്കും അക്കാദമി പ്രൊഫഷണൽ പരിശീലനം നൽകുന്നു. സംസ്ഥാന സിവിൽ സർവീസുകളിൽ നിന്ന് ഐഎഎസിലേക്ക് (IAS) സ്ഥാനക്കയറ്റം കിട്ടിയ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇൻഡക്ഷൻ ട്രെയിനിങ് പ്രോഗ്രാമിന് എത്തുന്നു; സർവീസിലുള്ള ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ മിഡ്-കരിയർ ട്രെയിനിങ് പ്രോഗ്രാമുകൾക്കായി തിരിച്ചു വരുന്നു. ഒരു പ്രൊബേഷണറുടെ കാലം രണ്ട് ചട്ടങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു — പ്രൊബേഷൻ കാലവും പുറത്താക്കാനുള്ള കാരണങ്ങളും നിശ്ചയിക്കുന്ന ഐഎഎസ് (പ്രൊബേഷൻ) റൂൾസ്, 1954 ഉം ഐഎഎസ് പ്രൊബേഷണേഴ്സ് ഫൈനൽ എക്സാമിനേഷൻ റെഗുലേഷൻസ്, 1955 ഉം. ഒരു സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ പുറത്താക്കുന്നതിനും നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനും പദവി താഴ്ത്തുന്നതിനും മുൻപ് അന്വേഷണം വേണമെന്ന് നിർദേശിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 311 ആണ്; ആ അന്വേഷണം വേണ്ടാത്ത സാഹചര്യങ്ങളും അതേ ആർട്ടിക്കിൾ പറയുന്നു.
സ്ഥലം:Mussoorieഅറ്റാച്ഡ് ഓഫീസ്:Department of Personnel and Trainingതലവൻ:Director, of the rank of Secretary to the Government of Indiaപ്രൊബേഷൻ ചട്ടങ്ങൾ:IAS (Probation) Rules, 1954ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണം:Article 311
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഏതു വിഭാഗത്തിന്റെ അറ്റാച്ഡ് ഓഫീസ്, ഡയറക്ടറുടെ പദവി, ഏതെല്ലാം സർവീസുകൾ ഫൗണ്ടേഷൻ കോഴ്സ് പങ്കിടുന്നു, സ്വന്തം ചട്ടപ്പുസ്തകം പറയുന്ന ആർട്ടിക്കിൾ 311 — ഇവയിലൂടെയാണ് എൽബിഎസ്എൻഎഎ (LBSNAA) യെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ തീരത്തെ ജനറൽ എയ്ഡ്സ് ടു മറൈൻ നാവിഗേഷൻ (General Aids to Marine Navigation) ഒരുക്കുന്നത് ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് ലൈറ്റ്ഹൗസസ് ആൻഡ് ലൈറ്റ്ഷിപ്സ് (Directorate General of Lighthouses and Lightships) ആണ്; തുറമുഖ, കപ്പൽ, ജലപാത മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴ്ഓഫീസാണ് ഇത്. ഉത്തർപ്രദേശിലെ നോയിഡയിലാണ് ആസ്ഥാനം — കടലിൽ നിന്നു മാറി ഉൾനാട്ടിൽ. ഭരണ നിയന്ത്രണത്തിനായി തീരപ്രദേശം മുഴുവൻ ഒൻപത് ഡിസ്ട്രിക്ടുകളായി വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗാന്ധിധാം, ജാംനഗർ, മുംബൈ, ഗോവ, കൊച്ചിൻ, ചെന്നൈ, വിശാഖപട്ടണം, കൊൽക്കത്ത, പോർട്ട് ബ്ലെയർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ആ ഡിസ്ട്രിക്ടുകളുടെ മേഖലാ ആസ്ഥാനങ്ങൾ. ഒരുക്കുന്ന സഹായ സംവിധാനങ്ങൾ രണ്ടു തരമാണ്. ലൈറ്റ്ഹൗസുകൾ, ലൈറ്റ് വെസലുകൾ, ബോയകൾ, ബീക്കണുകൾ എന്നിവ കാഴ്ചയുടെ സഹായങ്ങൾ; ഡിജിപിഎസ് (DGPS), റേക്കൺ (RACON) എന്നിവ റേഡിയോ സഹായങ്ങൾ. ഇവയൊന്നും നാവികനോട് തിരിച്ചു സംസാരിക്കുന്നില്ല. പിന്നീട് പരസ്പരം ഇടപെടുന്ന ഒരു സംവിധാനത്തിലേക്കും ഡയറക്ടറേറ്റ് കടന്നു — വെസൽ ട്രാഫിക് സർവീസ് (Vessel Traffic Service). ആരുടെ ചുമതലയാണ് എന്നതനുസരിച്ചും സഹായങ്ങളെ തിരിക്കുന്നു — ജനറൽ എയ്ഡ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന്റെ ചുമതലയാണ്; ലോക്കൽ എയ്ഡ്സ് തുറമുഖങ്ങളുടെയും സംസ്ഥാന മാരിടൈം ബോർഡുകളുടെയും ചുമതലയാണ്. അവയ്ക്ക് ഡയറക്ടറേറ്റ് സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നു; മാനദണ്ഡത്തിൽ നിലനിർത്താൻ കഴിയാത്ത ലൈറ്റുകൾ ഏറ്റെടുക്കാനും കഴിയും.
മന്ത്രാലയം:Ministry of Ports, Shipping and Waterwaysആസ്ഥാനം:Noida, Uttar Pradeshതീര ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ:Nineകേരളത്തിലെ ഡിസ്ട്രിക്ട് ആസ്ഥാനം:Cochinഇന്ററാക്ടീവ് സംവിധാനം:Vessel Traffic Service
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: ഇന്ത്യയുടെ ലൈറ്റ്ഹൗസുകൾക്കു പിന്നിലുള്ള സ്ഥാപനമായി ഈ ഡയറക്ടറേറ്റിനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു — ഏതു മന്ത്രാലയം, നോയിഡ ആസ്ഥാനം, ഒൻപത് തീര ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ, ജനറൽ-ലോക്കൽ എയ്ഡ്സ് വിഭജനം എന്നിവ.
ഡയറക്ട് ടാക്സസ് (Direct Taxes) രംഗത്തെ തർക്കങ്ങളിൽ രണ്ടാമത്തെ അപ്പീൽ അധികാരിയാണ് ഇൻകം ടാക്സ് അപ്പലേറ്റ് ട്രിബ്യൂണൽ (Income Tax Appellate Tribunal), ചുരുക്കത്തിൽ ഐടിഎടി (ITAT); നിയമപ്രകാരം രൂപീകരിച്ച അർധ-നീതിന്യായ സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. ഇൻകം ടാക്സ് ആക്ട്, 1961 (Income Tax Act, 1961) പ്രകാരമാണ് ഇത് രൂപീകരിച്ചത്; നിയമ നീതി മന്ത്രാലയത്തിനു (Ministry of Law and Justice) കീഴിലാണ് പ്രവർത്തനം. നിഷ്പക്ഷ് സുലഭ് സത്വർ ന്യായ് എന്നതാണ് ആപ്തവാക്യം; പക്ഷപാതമില്ലാത്തതും എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതും വേഗമുള്ളതുമായ നീതി എന്നാണ് അതിന്റെ അർഥം. മദർ ട്രിബ്യൂണൽ (Mother Tribunal) എന്ന പേരിൽ ഇത് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. രാജ്യത്തെ പല സ്ഥലങ്ങളിലായി ഇതിന്റെ ബെഞ്ചുകളുണ്ട്; വാരാണസിയിലും ഡെറാഡൂണിലും സർക്യൂട്ട് ബെഞ്ചുകളും (Circuit Benches) ഉണ്ട്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി ഈ ബെഞ്ചുകളെ സോണുകളായി (Zones) തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഓരോ സോണിന്റെയും തലവൻ ഒരു വൈസ് പ്രസിഡന്റാണ് (Vice President). ട്രിബ്യൂണലിന്റെ തലവൻ ഒരു പ്രസിഡന്റാണ്, നീതിനിർവഹണ നടപടികൾക്ക് നിർദേശം നൽകുന്നതും അദ്ദേഹമാണ്; വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ്ങിലൂടെയും അപ്പീൽ കേൾക്കാം, ഇരു കക്ഷികളും വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് ചേരാം.
ആപ്തവാക്യം:Nishpaksh Sulabh Satvar Nyayമറ്റൊരു പേര്:Mother Tribunalരൂപീകരണ നിയമം:Income Tax Act, 1961മാതൃ മന്ത്രാലയം:Ministry of Law and Justiceഅപ്പീൽ ക്രമത്തിലെ സ്ഥാനം:second appellate authorityഓരോ സോണിന്റെയും തലവൻ:Vice President
പരീക്ഷയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം: മദർ ട്രിബ്യൂണൽ (Mother Tribunal) എന്ന നിലയിൽ ഐടിഎടി (ITAT) പരീക്ഷകളിൽ വരുന്നു — ഏതു മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിൽ, ഏതു നിയമപ്രകാരം രൂപീകരിച്ചു, ഡയറക്ട് ടാക്സസ് (Direct Taxes) രംഗത്ത് എത്രാമത്തെ അപ്പീൽ അധികാരി എന്നിവ പതിവു ചോദ്യങ്ങളാണ്.