വിക്രമശില ഗംഗാ ഡോൾഫിൻ സങ്കേതം: സുൽത്താൻഗഞ്ചിൽ നിന്ന് കഹൽഗാവ് വരെ ഗംഗയുടെ 60 കിലോമീറ്റർ ഭാഗം
വിശദ വായന
ബിഹാറിലെ ഭാഗൽപൂർ ജില്ലയിലാണ് വിക്രമശില ഗംഗാ ഡോൾഫിൻ സങ്കേതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതെന്നും, ഭാഗൽപൂർ ജില്ലയിൽ സുൽത്താൻഗഞ്ച് മുതൽ കഹൽഗാവ് വരെ ഗംഗാ നദിയുടെ 60 കിലോമീറ്റർ ഭാഗമാണ് ഈ സങ്കേതമെന്നും ബിഹാർ വനം വകുപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഗംഗാ ഡോൾഫിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി 1991-ലാണ് ഇത് വിജ്ഞാപനം ചെയ്തത്. നദീതട ആവാസവ്യവസ്ഥ ആയതിനാൽ ഗംഗയുടെ ഭൂരൂപ മാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഇതിന്റെ അതിരുകളും വ്യാപ്തിയും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പാല രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്ത് നളന്ദയോടൊപ്പം ലോകപ്രശസ്തമായ ബുദ്ധമത പഠന കേന്ദ്രമായിരുന്ന വിക്രമശില സർവകലാശാലയുടെ പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ പേരിലാണ് ഈ സങ്കേതം അറിയപ്പെടുന്നത്. ഒരറ്റത്തുള്ള സുൽത്താൻഗഞ്ച് ഒരു പ്രധാന മതകേന്ദ്രമാണ്; ഭാഗൽപൂർ പട്ടുനഗരം എന്ന നിലയിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്; മറ്റേ അറ്റത്തുള്ള കഹൽഗാവ് എൻ.ടി.പി.സി.യുടെ സൂപ്പർ താപവൈദ്യുത നിലയത്തിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഗംഗാ ഡോൾഫിനെ ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ജലജീവിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, 1972-ലെ വന്യജീവി (സംരക്ഷണ) നിയമത്തിലെ ഷെഡ്യൂൾ ഒന്നിൽ ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും, വന്യജീവി ആവാസവ്യവസ്ഥാ വികസനത്തിനുള്ള കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതിയിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്ന 22 ഗുരുതര വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവിവർഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇതെന്നും കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വാർത്താക്കുറിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സംരക്ഷിത പ്രദേശമായി വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത പ്രധാന ആവാസകേന്ദ്രമായി ബിഹാറിലെ വിക്രമശില ഡോൾഫിൻ സങ്കേതത്തെ അതേ കുറിപ്പ് പേരെടുത്തു പറയുന്നു.
പദങ്ങൾ
Schedule I — 1972-ലെ വന്യജീവി (സംരക്ഷണ) നിയമത്തിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സംരക്ഷണം നൽകുന്ന ഷെഡ്യൂൾ.
Geomorphology — ഭൂരൂപങ്ങളെയും അവയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയകളെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനം.